اقتصادی

وقتی سخنگوی قوه قضاییه از نگهداری یک «فلز گران‌بها»ی ۱.۸ میلیارد دلاری به‌عنوان رد مال بابک زنجانی خبر داد، یک پرسش جدی مطرح شد: این فلز گران‌بها دقیقاً چیست؟

خیلی وقت‌ها ایراد موتور نه از بنزین است، نه از ECU و نه حتی از سنسورهای رنگارنگی که اسمشان لرزه به جان راننده می‌اندازد؛ ماجرا ساده‌تر از این حرف‌هاست. شمع و وایر، دو قطعه مصرفی و ظاهراً ساده، اگر درست کار نکنند می‌توانند کل تجربه رانندگی را به هم بریزند؛ از بد روشن شدن و لرزش موتور گرفته تا افزایش مصرف سوخت و حتی آسیب‌های پرهزینه‌تر.

در سال‌هایی که صنعت خودرو با سرعتی بی‌سابقه به سمت الکتریکی‌شدن حرکت می‌کند، دیگر صرفِ «برقی بودن» برای جلب توجه کافی نیست. رقابت حالا بر سر برد، سرعت شارژ، هوش مصنوعی، تجربه رانندگی و کیفیت مهندسی است.

سوخو-۲۴ برای نیروی هوایی ایران نه یک پرنده نمایشی بود، نه یک خرید تبلیغاتی. این هواپیما از همان روز اول برای «کار سخت» آمده بود؛ برای پرواز در ارتفاع پایین، عبور از پدافند، و رساندن مهمات دقیق به نقطه‌ای که روی نقشه فقط یک مختصات بود. جنگید، تمرین کرد، فرسوده شد، ارتقا یافت، اما در نهایت هرگز وارد نبرد رسمی نشد؛ نه از سر ناتوانی، بلکه چون همیشه قرار بود آخرین گزینه باشد.

لایحه بودجه ۱۴۰۵ پیش از آن‌که در صحن علنی مجلس رد شود، به پاستور بازگشت؛ بازگشتی که نشان می‌دهد فشار نمایندگان، دولت را ناچار به عقب‌نشینی و وعده اصلاح در حقوق، مالیات و معیشت مردم کرده است.

اولین بار که بشر فهمید خودرو فقط وسیله جابه‌جایی نیست و می‌تواند به پناهگاه تبدیل شود، دنیا دیگر مثل قبل رانندگی نکرد. از کالسکه‌های زرهی رهبران قرن نوزدهم تا سدان‌های لوکس چندتنی امروز که گلوله را می‌بلعند و بی‌صدا عبور می‌کنند، خودروهای ضدگلوله روایت ترس، قدرت، سیاست و بقا هستند؛ روایت آدم‌هایی که همیشه هدف بوده‌اند.

سقوط ۴۳ درصدی تولید روغن در دی‌ماه امسال، زنگ خطر جدی را برای امنیت غذایی کشور به صدا درآورده است؛ آن هم در شرایطی که وابستگی ۹۰ درصدی به واردات روغن خام، این صنعت را به گروگان ارز تبدیل کرده است و تخصیص قطره‌چکانی منابع ارزی کارخانه‌ها را به تعطیلی کشانده است.

تناقض میان ادعاهای وزیر جهاد کشاورزی و واقعیتِ سفره مردم به اوج خود رسیده است؛ به طوری که نوری قزلجه از ثبات تامین نهاده سخن می‌گوید، اما نرخ تورم ۷۰ درصدی آذرماه و ورشکستگی دامدارانی که مجبور به کشتار دام‌های خود شده‌اند، گواهی بر شکست سیاست‌های «گفتاردرمانی» در این وزارتخانه است.

اولین‌بار که نام J-10 را می‌شنوی، شاید ناخودآگاه به یاد جنگنده‌های پرزرق‌وبرق غربی یا غول‌های روسی بیفتی، اما این هواپیما از آن دسته پرنده‌هایی است که سر و صدا نمی‌کند، ادعا نمی‌فروشد و آرام‌آرام جای خودش را در آسمان باز می‌کند. جنگنده‌ای که نه با شعار، بلکه با منطق طراحی، مهندسی متمرکز و کاربری واقعی ساخته شده و امروز دیگر نمی‌شود آن را نادیده گرفت؛ مخصوصاً وقتی صحبت از آینده ناوگان‌های هوایی و شنیده‌هایی درباره ورود احتمالی آن به سازمان رزم نیروی هوایی ایران مطرح می‌شود.

وقتی اولین نسل‌های هیوندای سوناتا و آزرا وارد ایران شدند، خیلی‌ها با تردید نگاهشان می‌کردند؛ همان تردیدی که همیشه پای ورود یک تازه‌وارد به بازاری سنتی وجود دارد. خاطرم هست در سال‌های ۸۷ و ۸۸ شمسی، زمانی که با ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان می‌شد پرادو، سوناتا یا حتی آزرا خرید، همه می‌گفتند «حالا دیگر برای ماکسیما ژاپنی رقیب آمده». اما خیلی زود مشخص شد که سوناتا قرار نیست صرفاً یک رقیب باشد؛ آمده بود تا تعریف تازه‌ای از راحتی، امکانات و نگاه مصرف‌کننده ایرانی به یک سدان خانوادگی ارائه دهد.

این روزها بازار خودرو شاهد مرگ نمادین خودروی ارزان‌قیمت است؛ زمانی که «ساینا» و «اطلس» به عنوان آخرین پناهگاه‌های قشر ضعیف، با کبر و غرور از مرز یک میلیارد تومان عبور کردند، در واقع تیر خلاصی به قدرت خرید میلیون‌ها ایرانی شلیک شد و ثابت کرد که این جهش قیمت‌ها ، دیگر یک نوسان اقتصادی ساده نیست، بلکه یک دهن‌کجی آشکار به مردمی است که بین وعده‌های پوشالی واردات و واقعیت در حال تماشای ذوب شدن رویاهایشان هستند.

وقتی از کشتی باربری صحبت می‌کنیم، اغلب تصویری کلی در ذهن شکل می‌گیرد؛ بدنه‌ای عظیم، رنگ‌پریده از نمک دریا، با انبوهی از کانتینر یا مخازن فلزی. اما واقعیت این است که دنیای کشتی‌های باربری، به‌مراتب پیچیده‌تر و تخصصی‌تر از این تصویر ساده است. هر نوع بار، منطق حمل خودش را دارد و دریا هم به این منطق پاسخ داده؛ با طراحی کشتی‌هایی که دقیقاً برای همان نوع بار ساخته شده‌اند

سکان بانک مرکزی به عبدالناصر همتی سپرده می‌شود؛ تغییری مهم در رأس سیاست پولی کشور، آن هم در شرایطی که بازار ارز همچنان ملتهب است.

لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در کمیسیون تلفیق بودجه مجلس رد شد و طبق گفته برخی نمایندگان مجلس، لایحه بودجه به اصلاحات اساسی نیاز دارد.

لیست سیاه ارزهای بازنگشته به کشور منتشر شد و نام‌ شرکت هایی در صدر آن می‌درخشد که سال‌هاست از کیسه‌ی خلیفه منابع ملی ارتزاق می‌کنند ؛ شرکت‌هایی که با برق، آب و گاز یارانه‌ای تولید می‌کنند، اما وقتی نوبت به بازگرداندن ثمره این تولید به چرخه پولی کشور می‌رسد، راه حساب‌های خارجی را در پیش می‌گیرند.

«پول نداریم» کوتاه‌ترین و در عین حال چالش‌برانگیزترین پاسخ رئیس‌جمهور به منتقدان بودجه بود، اما پارادوکس ماجرا آنجاست که دولت برای هزینه‌های جاری خود و نهادهای خاص منابع کافی در اختیار دارد، اما نوبت به معیشت مردم که می‌رسد، با چرتکه‌اندازی و نگاه حسابداری محض، از جبران فاصله‌های تورمی شانه خالی می‌کند.