اقتصادی

بیش از ۲۰ ماه از توقف هزاران تن برنج در بدترین شرایط نگهداری می‌گذرد، اما هنوز هیچ مقام مسئولی حاضر به انتشار جدول شفاف سلامت این کالاها نیست و این سکوتِ ابهام‌آمیز در کنار نقض ماده ۲۴ قانون گمرکی، این سوال را ایجاد کرده است که آیا برنج‌هایی که بوی انقضا و رطوبت گرفته‌اند، قرار است پس از دو سال سفره مردم را هدف بگیرند؟

وقتی مهندسان کیا تصمیم گرفتند وارد حوزه شاسی‌بلندهای سنگین و تمام‌جنگی شوند، هدفی روشن داشتند: رقابت مستقیم با تویوتا لندکروزر، افسانه ژاپنی آفرود و دوام. موهاوی ۲۰۱۰ به ایران آمد.

چگونه یک شرکت واردکننده می‌تواند میلیاردها تومان از وجه مردم را بیش از ۳۰۰ روز بدون ارائه حتی یک شماره شاسی تصاحب کند؟ پرونده «نگین تندیس الماس» اکنون آزمونی بزرگ برای سازمان بازرسی و دستگاه قضایی است تا نشان دهند آیا در برابر «بازی با سرمایه عمومی» و «تبعیض در نوبت‌دهی»، طرف مردم می‌ایستند یا تماشاگر بلوکه شدن زندگی هزاران ایرانی خواهند بود.

تا همین چند سال پیش، پهپادهای انتحاری FPV بیشتر شبیه اسباب‌بازی‌های مرگبار بودند؛ ارزان، سریع، اما شکننده در برابر اخلال. جنگ روسیه و اوکراین اما نشان داد که وقتی یک سیم نازک جای امواج را می‌گیرد، قواعد میدان نبرد ناگهان عوض می‌شود. FPVهایی که با فیبر نوری هدایت می‌شوند، نه شنود می‌شوند، نه جم؛ آن‌ها می‌آیند، می‌بینند و می‌زنند، بی‌آنکه جنگ الکترونیک بتواند جلویشان را بگیرد.

وقتی نام میتسوبیشی به میان می‌آید، ذهن خیلی‌ها مستقیم به سمت یک مدل خاص یا یک شاسی‌بلند جان‌سخت می‌رود، اما حقیقت این است که میتسوبیشی قبل از آنکه خودروساز باشد، یک «نگاه» است؛ نگاهی که از دل صنعت سنگین، کشتی‌سازی، معدن و مهندسی بیرون آمده و بعد، آرام و حساب‌شده وارد دنیای خودرو شده است.

وقتی سخنگوی قوه قضاییه از نگهداری یک «فلز گران‌بها»ی ۱.۸ میلیارد دلاری به‌عنوان رد مال بابک زنجانی خبر داد، یک پرسش جدی مطرح شد: این فلز گران‌بها دقیقاً چیست؟

خیلی وقت‌ها ایراد موتور نه از بنزین است، نه از ECU و نه حتی از سنسورهای رنگارنگی که اسمشان لرزه به جان راننده می‌اندازد؛ ماجرا ساده‌تر از این حرف‌هاست. شمع و وایر، دو قطعه مصرفی و ظاهراً ساده، اگر درست کار نکنند می‌توانند کل تجربه رانندگی را به هم بریزند؛ از بد روشن شدن و لرزش موتور گرفته تا افزایش مصرف سوخت و حتی آسیب‌های پرهزینه‌تر.

در سال‌هایی که صنعت خودرو با سرعتی بی‌سابقه به سمت الکتریکی‌شدن حرکت می‌کند، دیگر صرفِ «برقی بودن» برای جلب توجه کافی نیست. رقابت حالا بر سر برد، سرعت شارژ، هوش مصنوعی، تجربه رانندگی و کیفیت مهندسی است.

سوخو-۲۴ برای نیروی هوایی ایران نه یک پرنده نمایشی بود، نه یک خرید تبلیغاتی. این هواپیما از همان روز اول برای «کار سخت» آمده بود؛ برای پرواز در ارتفاع پایین، عبور از پدافند، و رساندن مهمات دقیق به نقطه‌ای که روی نقشه فقط یک مختصات بود. جنگید، تمرین کرد، فرسوده شد، ارتقا یافت، اما در نهایت هرگز وارد نبرد رسمی نشد؛ نه از سر ناتوانی، بلکه چون همیشه قرار بود آخرین گزینه باشد.

لایحه بودجه ۱۴۰۵ پیش از آن‌که در صحن علنی مجلس رد شود، به پاستور بازگشت؛ بازگشتی که نشان می‌دهد فشار نمایندگان، دولت را ناچار به عقب‌نشینی و وعده اصلاح در حقوق، مالیات و معیشت مردم کرده است.

اولین بار که بشر فهمید خودرو فقط وسیله جابه‌جایی نیست و می‌تواند به پناهگاه تبدیل شود، دنیا دیگر مثل قبل رانندگی نکرد. از کالسکه‌های زرهی رهبران قرن نوزدهم تا سدان‌های لوکس چندتنی امروز که گلوله را می‌بلعند و بی‌صدا عبور می‌کنند، خودروهای ضدگلوله روایت ترس، قدرت، سیاست و بقا هستند؛ روایت آدم‌هایی که همیشه هدف بوده‌اند.

سقوط ۴۳ درصدی تولید روغن در دی‌ماه امسال، زنگ خطر جدی را برای امنیت غذایی کشور به صدا درآورده است؛ آن هم در شرایطی که وابستگی ۹۰ درصدی به واردات روغن خام، این صنعت را به گروگان ارز تبدیل کرده است و تخصیص قطره‌چکانی منابع ارزی کارخانه‌ها را به تعطیلی کشانده است.

تناقض میان ادعاهای وزیر جهاد کشاورزی و واقعیتِ سفره مردم به اوج خود رسیده است؛ به طوری که نوری قزلجه از ثبات تامین نهاده سخن می‌گوید، اما نرخ تورم ۷۰ درصدی آذرماه و ورشکستگی دامدارانی که مجبور به کشتار دام‌های خود شده‌اند، گواهی بر شکست سیاست‌های «گفتاردرمانی» در این وزارتخانه است.

اولین‌بار که نام J-10 را می‌شنوی، شاید ناخودآگاه به یاد جنگنده‌های پرزرق‌وبرق غربی یا غول‌های روسی بیفتی، اما این هواپیما از آن دسته پرنده‌هایی است که سر و صدا نمی‌کند، ادعا نمی‌فروشد و آرام‌آرام جای خودش را در آسمان باز می‌کند. جنگنده‌ای که نه با شعار، بلکه با منطق طراحی، مهندسی متمرکز و کاربری واقعی ساخته شده و امروز دیگر نمی‌شود آن را نادیده گرفت؛ مخصوصاً وقتی صحبت از آینده ناوگان‌های هوایی و شنیده‌هایی درباره ورود احتمالی آن به سازمان رزم نیروی هوایی ایران مطرح می‌شود.

وقتی اولین نسل‌های هیوندای سوناتا و آزرا وارد ایران شدند، خیلی‌ها با تردید نگاهشان می‌کردند؛ همان تردیدی که همیشه پای ورود یک تازه‌وارد به بازاری سنتی وجود دارد. خاطرم هست در سال‌های ۸۷ و ۸۸ شمسی، زمانی که با ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان می‌شد پرادو، سوناتا یا حتی آزرا خرید، همه می‌گفتند «حالا دیگر برای ماکسیما ژاپنی رقیب آمده». اما خیلی زود مشخص شد که سوناتا قرار نیست صرفاً یک رقیب باشد؛ آمده بود تا تعریف تازه‌ای از راحتی، امکانات و نگاه مصرف‌کننده ایرانی به یک سدان خانوادگی ارائه دهد.

این روزها بازار خودرو شاهد مرگ نمادین خودروی ارزان‌قیمت است؛ زمانی که «ساینا» و «اطلس» به عنوان آخرین پناهگاه‌های قشر ضعیف، با کبر و غرور از مرز یک میلیارد تومان عبور کردند، در واقع تیر خلاصی به قدرت خرید میلیون‌ها ایرانی شلیک شد و ثابت کرد که این جهش قیمت‌ها ، دیگر یک نوسان اقتصادی ساده نیست، بلکه یک دهن‌کجی آشکار به مردمی است که بین وعده‌های پوشالی واردات و واقعیت در حال تماشای ذوب شدن رویاهایشان هستند.