انرژی

اگرچه داده‌های رسمی گمرکی نشان می‌دهد که چین از اواسط ۲۰۲۲ نفت ایران را وارد نکرده، اما محموله‌ها از طریق شبکه‌های تجاری غیرشفاف و یک «ناوگان تاریک» از نفتکش‌های عمدتاً قدیمی حمل می‌شوند. بر اساس داده‌های شرکت تحلیلی و ردیابی کشتی کپلر، این جریان‌ها در ژانویه به حدود ۱.۲۵ میلیون بشکه در روز رسید، در مقایسه با ۸۹۸ هزار بشکه در روز در سال گذشته.

تنش‌های مداوم میان ایالات متحده و ایران، همراه با نزدیک شدن به دور سوم مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای در ژنو، قیمت نفت برنت را در محدوده ۷۱٫۵ تا ۷۲ دلار تثبیت کرده و ریسک ژئوپلیتیک ناشی از احتمال اختلال در تنگه هرمز را افزایش داده است. در این میان، بارگیری نفت خام ایران به سطوح چندساله بالا رسیده، تحریم‌های آمریکا علیه ناوگان سایه ادامه دارد و اوپک‌پلاس افزایش تولید را تا اواسط فروردین ماه متوقف نگه داشته است.

بازارهای جهانی انرژی در سایه تحولات دیپلماتیک و تغییرات ژئوپلیتیک، هفته پرنوسانی را آغاز کرده‌اند. در حالی که امیدها به مذاکرات هسته‌ای میان ایران و آمریکا، ترمز افزایش قیمت نفت را کشیده است، تلاش‌های اتحادیه اروپا برای اعمال تحریم‌های فلج‌کننده علیه ناوگان نفتی روسیه با سد مخالفت واشنگتن روبه‌رو شد. در خاورمیانه نیز، غول نفتی شورون در حال برداشتن گام‌هایی برای جانشینی شرکت تحریم‌شده لوک‌اویل در یکی از بزرگترین میادین نفتی عراق است و نروژ با رکوردشکنی در تولید نفت و گاز، فراتر از پیش‌بینی‌ها ظاهر شده است.

بازار جهانی انرژی در روزهای اخیر شاهد مجموعه‌ای از تنش‌های ژئوپلیتیک و اقتصادی بوده است. در حالی که اسلواکی به دلیل توقف ترانزیت نفت روسیه، اوکراین را به قطع برق تهدید کرده، گزارش‌های جدید از افشای شبکه ۹۰ میلیارد دلاری ناوگان سایه روسیه خبر می‌دهند. هم‌زمان، پیش‌بینی بدبینانه جی‌پی مورگان از سقوط شدید قیمت نفت در سال‌های آینده و بحران عمیق گاز در کلمبیا، معادلات بازار را پیچیده‌تر کرده است. در آن سوی جهان نیز هند پس از لغو قانون تعرفه‌های ترامپ، در دوراهی استراتژیک خرید نفت روسیه قرار گرفته است.

در حالی که تنش‌های ژئوپلیتیک میان ایالات متحده و ایران به اوج رسیده و با هشدارهای مستقیم واشنگتن همراه شده، قیمت جهانی نفت بیش از چهار درصد جهش کرده و نگرانی از اختلال احتمالی در تنگه هرمز بازارها را ملتهب کرده است. همزمان صادرات نفت خام ایران در ابتدای سال ۲۰۲۶ به شدت کاهش یافته، تحریم‌های جدید آمریکا ناوگان سایه و زنجیره پتروشیمی کشور را هدف قرار داده و اوپک‌پلاس نیز افزایش تولید خود را متوقف کرده تا از مازاد عرضه جهانی جلوگیری کند. با این حال ایران و روسیه به توافق‌های راهبردی مهم در توسعه میادین نفتی و واردات گاز نزدیک شده‌اند.

شرکت ملی نفت ایران در سال ۱۴۰۴ با تمرکز بر میادین قدیمی و اجرای پروژه‌های جمع‌آوری گازهای همراه، مسیر کاهش فلرسوزی در جنوب کشور را تسریع کرده است.

  آسیا در ماه فوریه رکوردی تاریخی در واردات نفت خام ثبت خواهد کرد، اما در پس این آمار خیره‌کننده، شکافی استراتژیک میان دو غول اقتصادی قاره کهن نمایان شده است. در حالی که چین با بهره‌گیری از تخفیف‌ها، واردات نفت روسیه را به اوج رسانده، هند تحت فشار آمریکا در حال جایگزینی بشکه‌های روسی با نفت خاورمیانه است. هم‌زمان، تنش‌های ژئوپلیتیک در ژنو و خلیج فارس قیمت نفت را بالا برده و مجارستان برای دور زدن انسداد خط لوله اوکراین، مسیر دریایی جدیدی را برای دریافت نفت روسیه باز کرده است.

مجموعه‌ای از تجهیزات بومی‌سازی‌شده و آزمایشگاه‌های مرجع که با حمایت وزارت نفت در دانشگاه صنعتی شریف راه‌اندازی شده‌اند، رونمایی شد.

بازار جهانی و داخلی انرژی در روزهای اخیر، میان بیم و امیدهای دیپلماتیک و تغییرات ساختاری عرضه معلق مانده است؛ در حالی که قیمت جهانی نفت تحت تأثیر سایه‌روشن مذاکرات هسته‌ای و مانورهای نظامی در تنگه هرمز در کانال ۶۸ دلار آرام گرفته، ابلاغ تعرفه‌های جدید گاز برای صنایع ایران و سیگنال‌های اوپک‌پلاس برای افزایش تولید در بهار آینده، همزمان با پیش‌بینی نهادهای بین‌المللی مبنی بر مازاد عرضه در سال ۲۰۲۶، چشم‌انداز قیمت‌ها را با فشار کاهشی مواجه کرده است.

بازار جهانی انرژی در روزهای اخیر شاهد چرخش‌های استراتژیک در مسیر تجارت نفت بوده است. در حالی که واشنگتن با صدور مجوزی ویژه، راه را برای ورود نفت ونزوئلا به هند هموار کرده تا جایگزین نفت روسیه شود، کوبا در پی تشدید فشارهای آمریکا در یک بحران عمیق انرژی فرو رفته است. هم‌زمان، ائتلاف اوپک پلاس در تدارک پایان دادن به سیاست انقباضی و آغاز افزایش تولید از ماه آوریل است و در بازار آمریکا نیز واردات نفت از عراق با افت همراه بوده است.