همتی: نقشه ترامپ علیه ایران به خودش برگشت
رئیس کل بانک مرکزی می‌گوید تلاش ترامپ برای فروپاشی دو هفته‌ای ایران به طرد سیاسی حزب مطبوعش بازگشته است.
در مورد بانک مرکزی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
کلیات
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در تاریخ ۱۸ مرداد ماه ۱۳۳۹ تأسیس شد. برخی از وظایف بانک مرکزی عبارتند از: حفظ ارزش داخلی و خارجی پول ملی کشور، انتشار اسکناس و ضرب سکه‌های فلزی رایج کشور، تنظیم مقررات مربوط به معاملات ارزی و ریالی، نظارت بر صدور و ورود ارز و پول رایج کشور، تنظیم کننده نظام پولی و اعتباری کشور، نظارت بر بانک‌ها و مؤسسات اعتباری و...
رسالت اصلی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بر آن است که با اجرای سیاست‌های پولی و اعتباری شرایط مساعد برای پیشرفت اقتصادی کشور را فراهم سازد و در اجرای برنامه‌های مختلف اعم از برنامه‌های تثبیت و توسعه اقتصادی پشتیبان دولت باشد.
تاریخچه
نخستین بار اروپاییان در ۱۲۸۱/۱۸۶۴، تأسیس بانک را به وسیله ژان ساوالان فرانسوی، به میرزا محمودخان ناصرالملک پیشنهاد کردند. آنان در ۱۳۰۲/۱۸۸۵، برای یک کاسه شدن کلیه وجوهی که بین ایران و اروپا جریان داشت، تصمیم گرفتند با مشارکت سرمایه‌گذاران فرانسوی و بانک عثمانی، بانک ایران و افغانستان را تشکیل دهند، اما، چون فرانسویان به این سرمایه‌گذاری اطمینان نداشتند، این کار عملی نشد. سرانجام، انگلیسی‌ها موفق شدند که در ایران اولین بانک را تأسیس کنند.
ارکان بانک
براساس فصل سوم قانون پولی و بانکی کشور مصوب سال ۱۳۵۱ و آخرین اصلاحات آن، ارکان بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بخش هایی، چون مجمع عمومی، شورای پول و اعتبار، هیئت عامل، هیئت نظارت اندوخته اسکناس و هیئت نظار را شامل می‌شود.
ریاست بانک
ریاست بانک مرکزی ایران یکی از حساس‌ترین سمت‌های اقتصادی کشور است که در سال‌های گذشته افراد مختلفی را در این مقام دیده ایم. ابراهیم شیبانی در ۱۳۸۲، طهماسب مظاهری در ۱۳۸۶، محمود بهمنی در سال ۱۳۸۷، ولی اله سیف در ساال ۱۳۹۲ و عبدالناصر همتی در سال ۱۳۹۷ به این سمت منصوب شدند. عبدالناصر همتی اکنون رئیس بانک مرکزی است.
وظایف
براساس فصل دوم قانون پولی و بانکی کشور مصوب ۱۳۵۱ (و آخرین اصلاحات آن به صورت پانویس)، وظایف و اختیارات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به شرح زیر است:
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به عنوان تنظیمکننده نظام پولی و اعتباری کشور، موظف به انجام وظایف زیر می باشد:
الف- انتشار اسکناس و سکه‌های فلزی رایج کشور، طبق مقررات این قانون.
ب- نظارت بر بانک‌ها و مؤسسات اعتباری، طبق مقررات این قانون.
ج- تنظیم مقررات مربوط به معاملات ارزی و تعهد یا تضمین پرداخت‌های ارزی با تصویب شورای پول و اعتبار و همچنین نظارت بر معاملات ارزی.
د- نظارت بر معاملات طلا و تنظیم مقررات مربوط به این معاملات با تصویب هیئت وزیران.
ه- نظارت بر صدور و ورود پول رایج ایران و تنظیم مقررات مربوط به آن با تصویب شورای پول و اعتبار (۱).
همچنین بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به عنوان بانکدار دولت، موظف به انجام وظایف زیر است:
الف- نگاهداری حساب‌های وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت و شرکت‌های دولتی و شهرداری‌ها و همچنین مؤسساتی که بیش از نصف سرمایه آن‌ها متعلق به وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت و شرکت‌های دولتی و یا شهرداری‌ها میباشند و انجام تمام عملیات بانکی آن‌ها در داخل و خارج از کشور (۲) و (۳).
ب- فروش و بازپرداخت اصل و بهره انواع اوراق قرضه دولتی و اسناد خزانه به عنوان عامل دولت و واگذاری این عاملیت به افراد و یا مؤسسات دیگر.
ج- نگاهداری تمام ذخائر ارزی و طلای کشور.
د- نگاهداری وجوه ریالی صندوق بینالمللی پول و بانک بینالمللی ترمیم و توسعه و شرکت مالی بینالمللی و مؤسسه بینالمللی توسعه و مؤسسات مشابه یا وابسته به این مؤسسات.
ه- انعقاد موافقتنامه پرداخت در اجرای قرارداد‌های پولی و مالی و بازرگانی و ترانزیتی بین دولت و سایر کشورها.
اختیارات
بر اساس ماده ۱۳ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران دارای اختیارات زیر است.
۱ -دادن وام و اعتبار به وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی با مجوز قانونی.
۲ - تضمین تعهدات دولت و وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی با مجوز قانونی.
۳ - دادن وام و اعتبار و تضمین وام و اعتبارات اعطایی به شرکت‌های دولتی (۵) و شهرداری‌ها و همچنین به مؤسسات وابسته به دولت و شهرداری‌ها با تأمین کافی.
۴ - تنزیل مجدد برات‌ها و اسناد بازرگانی کوتاه مدت بانک‌ها (۶) و دادن اعتبار به بانک‌ها با تأمین کافی.
۵ - خرید و فروش اسناد خزانه و اوراق قرضه دولتی و اوراق قرضه صادر شده از طرف دولت‌های خارجی یا مؤسسات مالی بینالمللی معتبر.
۶ - خرید و فروش طلا و نقره.
۷ - افتتاح و نگاهداری حساب جاری نزد بانک‌های خارج و یا نگاهداری حساب بانک‌های داخل و خارج نزد خود و انجام تمام عملیات مجاز بانکی دیگر و تحصیل اعتبارات در داخل و خارج به حساب خود و یا به حساب بانک‌های داخل.
رسالت اصلی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بر آن است که با اجرای سیاست‌های پولی و اعتباری شرایط مساعد برای پیشرفت اقتصادی کشور را فراهم سازد و در اجرای برنامه‌های مختلف اعم از برنامه‌های تثبیت و توسعه اقتصادی پشتیبان دولت باشد.
در این راه حفظ ثبات ارزش پول و تعادل موازنه پرداخت‌ها به همراه رشد مدوام اقتصادی از طریق اجرای سیاست‌های پولی از اهداف مهم آن به شمار میرود.
سیاست پولی بعد از انقلاب
مهم‌ترین ابزار‌های سیاست پولی که در دوره بعد از انقلاب اسلامی مورد استفاده قرار گرفته‌اند عبارت اند از:
نرخ‌های ذخیره قانونی که ابزار مؤثری بوده، اما انعطاف‌پذیری بالایی ندارد.
عملیات بازار باز که از سال ۱۳۷۹ از طریق اوراق مشارکت بانک مرکزی مورد استفاده قرار گرفته‌است.
تعیین نرخ سود سپرد ه‌ها و وام دهی توسط دولت و مجلس که تأکید بیشتر بر نرخ وام دهی بانک‌ها بوده‌است.
سیاست تعیین سقف اعتباری؛ هرچند که این سیاست در طول برنامه سوم کنار گذاشته شد، اما در برنامه چهارم به شدت مورد توجه دولت بوده‌است.
سپرده ویژه بانک‌ها نزد بانک مرکزی که به دلیل نامناسب بودن نرخ بازدهی آن مؤثر نبوده‌است.
تعیین نرخ ارز توسط بانک مرکزی.
نشان بانک مرکزی
نشان یا آرم، هویت یک سازمان را نشان مى دهد و براى اینکه مخاطبان بتوانند سازمان و جایگاه آن را به راحتى تشخیص دهند از نشان استفاده مى شود. نشان هر سازمانى براى اینکه با دیگر سازمان‌ها متفاوت باشد داراى ویژگى هاى منحصر به فرد است و از قواعد و روش هاى خاصى تبعیت مى کند. کتابچه نشان بانک مرکزى با هدف رعایت ویژگى هاى مختلف نشان این بانک منتشر مى شود تا با استفاده از قواعد این کتاب، استفاده سلیقه اى از عناصر نشان به حداقل رسد و یک شکلى آن رعایت شود.
آخرین اخبار مرتبط با بانک مرکزی
همتی هشدار داد: برخورد جدی با متخلفان پولشویی بانکی
رئیس کل بانک مرکزی با تأکید بر ضرورت مقابله جدی با تخلفات پولشویی در شبکه بانکی، اعلام کرد: بانک‌ها در اجرای ضوابط و انجام مسئولیت‌های خود در این حوزه کوتاهی نکنند، بانک مرکزی مصمم است در این موارد برخورد نظارتی و انضباطی خود را تشدید کند.
قیمت سکه و طلا امروز 4 آبان/ کدام سکه ها گران شد؟
امروز ربع و نیم‌سکه به صدر جدول رشد، بازگشتند و بازار در حال جذب پول‌های خرد است تا مسیر خروج برای پول‌های کلان هموار شود که به نظر می رسد این الگویی برای تخلیه جیب‌های کوچک است.
قیمت دلار امروز دوشنبه ۴ آبان ماه ۱۴۰۵؛ نوسان افزایش شاخص ارزی
قیمت دلار امروز دوشنبه 4 آبان ۱۴۰۵ به محدوده 270 هزار تومان افزایش یافته است. در این گزارش، آخرین تغییرات نرخ ارز در بازار و مرکز مبادله را تحلیل کرده‌ایم.
مسئولیت سیاست‌های ارزی قابل پیگیری باشد / مجلس باید قانون بانک مرکزی را اصلاح کند
عضو کمیسیون برنامه، بودجه مجلس، معتقد است سازوکار فعلی پاسخگویی در حوزه سیاست‌های پولی و ارزی نیازمند بررسی و اصلاح است. وی همچنین بر ضرورت تثبیت نرخ ارز، تفکیک تقاضاهای واقعی از نیازهای کاذب و استفاده از ظرفیت‌های قانونی مجلس برای اصلاح شرایط موجود تاکید کرد.
قیمت دلار امروز چهارشنبه ۱۵ مهرماه؛ ۲۶۲ هزار و ۹۰۰ تومان/ عقب گرد ۵ هزار تومانی دلار با مداخله بانک مرکزی
بازار ارز امروز شاهد عقب‌نشینی دلار بود؛ قیمت دلار با افت ۵ هزار تومانی نسبت به ابتدای روز به کانال ۲۶۲ هزار تومان بازگشت.
همتی: قیمت فعلی دلار پایدار نیست؛ آدم ناشی در کنترل ارز نیستم/ قرار بود تورم‌های سنگین اتفاق بیفتد
رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به کنترل نقدینگی و جلوگیری از افزایش ارز گفت: اگر نیاز باشد بیش از دو میلیارد دلار هم به بازار ارز تزریق خواهیم کرد.
یک فرد «بی‌سواد» پرونده ارز ۲۸۵۰۰ را بست / دولت گزینه «بدتر» را انتخاب کرد / چه کسانی طرح «تقویت پول ملی» را پشت گوش انداختند؟
نماینده مردم تهران در مجلس با افشای جزییاتی از پشت‌پرده حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی می‌گوید: «با استدلال‌های سست و ادعای دروغینِ نبودِ ارز، قیمت مرغ و روغن و تخم‌مرغ را دو تا سه برابر کردند؛ این سیاست‌های غلط سفره مردم را فقیر کرد و حالا آقایان معتقدند شجاعانه عمل کرد…
قیمت دلار در بازار آزاد کاهش یافت؛ خرید دلار با کارت ملی چقدر نقدینگی لازم دارد؟
قیمت دلار در بازار آزاد امروز پس از صعود تا ۲۳۲ هزار تومان، به کانال ۲۲۹ هزار تومان بازگشت. همزمان نرخ دلار با کارت ملی نیز افزایش یافت و از ۲۲۰ هزار تومان عبور کرد.
دشمن موشک نمی‌خواهد؛ دروازه‌های اقتصاد باز است/ تورمِ دلار ۲۰۰ هزار تومانی هنوز سر سفره نیامده/ نفت گران شد، اما خوشحالی ندارد
صمصامی معتقد است: وارد یک جنگ تمام عیار اقتصادی شده‌ایم و اکنون دروازه‌های اقتصادی ما به روی دشمن گشوده شده است؛ دشمن بر اساس زیرساخت‌های اقتصادی که ما ایجاد کرده‌ایم، علیه ما و به نفع خودش استفاده می‌کند.
چرا وام‌های بانکی فسادزا می‌شوند؟
هر کس که برای دریافت تسهیلات به بانک مراجعه می‌کند در اولین گام باید برای بانک مشخص کند تسهیلات را برای چه هدفی می‌خواهد.
اگر مردم وارد خرید و فروش ارز نشوند به سرعت نرخ‌ها کاهش پیدا می‌کند/ ثبات نسبی اقتصادی در سال ۹۷ بزرگترین اتفاق بود/ برخی با حقه بازی وام سنگین گرفتند/ فروش دلار برای بانک مرکزی سودی ندارد
عبدالناصر همتی امروز در یک گفتگوی ویژه نوروزی با تبریک سال نو به مردم و با بیان اینکه طبق مصوبه اخیر مجلس، نظام بانکی برای افزایش وام ازدواج تلاش می کند گفت: برخی فکر می کنند وقتی مسئول شدیم باید جدی باشیم. تجربه چند دهه من در مسئولیت نشان می دهد که با امید م…
اختلاس ۶.۶ میلیاردی امکان‌پذیر نیست
چند وقتی است که صحبت از یک اختلاس بزرگ در کشور ـ که به تازگی پرونده آن در قوه قضاییه بررسی شده، نقل محافل سیاسی و اقتصادی شده است؛ اختلاسی که ابعاد آن حتی بسیار بزرگتر از چیزی است که در پرونده بابک زنجانی بود!
هزینه شفاف شدن حساب بانک‌های نظامی از جیب چه کسانی پرداخت می‌شود؟!
بانک مرکزی با توجه به شرایط اقتصادی کشور، تصمیم به ادغام بانک‌ها گرفته است؛ تصمیمی که به باور مسئولان بانک مرکزی در راستای افزایش شفافیت و نظارت بیشتر است و ضرورت دارد، شرایط پنج بانک دقیق بررسی شود، چون بررسی‌ها نشان می‌دهند بخشی از دارایی‌های این بانک‌ها، س…
واکنش بازار ارز به پمپاژ ۲۸۸ هزار میلیارد تومان نقدینگی چه خواهد بود؟ ۱۲ هزار میلیارد تومان خسارت، نتیجه تصمیم شبانه بانک مرکزی
با شدت گرفتن نوسانات نرخ ارز در بهمن ماه سال گذشته، بانک مرکزی از بسته‌ای سه گزینه جهت مهار این نوسانات رونمایی کرد که یکی از گزینه‌های آن فروش اوراق گواهی سپرده ریالی با نرخ سود ۲۰ درصد بود. در همان زمان انتقاداتی زیادی از سوی کارشناسان به این تصمیم بانک مرک…
عدم شفافیت در واردات کالا‌های اولویت دار؛ آیا توافق جدید بانک مرکزی و وزارت صنعت به سرنوشت توافق ترخیص ۱۳ هزار خودرو دچار خواهد شد؟
به تازگی با تصمیم جدید دولت و توافقی که میان بانک مرکزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت انجام شد، صادرکنندگان می‌توانند از این پس با استفاده از ارز‌های حاصل از صادرات خود، بدون رعایت سقف واردات و نیز سابقه واردکننده، اقدام به واردات اقلام اولویت دار کنند. این تصمی…
نقش دستاوردهای سفر همتی به عراق در ترسیم نقشه ارزی کشور
همان گونه که سیاستگذار با برداشتن گام اساسی در عراق، راه واقعی برای برون رفت از تنگنای تسویه حساب تجارت خارجی برداشته است، پیشنهاد می‌شود این راه را با سرعت عمل بیشتری در دیگر نقاط ـ که قبلاً بارها از سوی کارشناسان توصیه شده است ـ در راستای تکمیل پازل ارزی کشو…
تصمیم دلاری مجلس، رشته‌های نقدینگی بانک مرکزی را پنبه خواهد کرد؟ آیا دود تورم قانونی به چشم مردم میرود؟
چهاردهم بهمن ۱۳۹۷ طرح یک فوریتی پرداخت علی الحساب سود و مالیات خرید و فروش ارز در مجلس به تصویب رسید؛ بنابراین، بانک مرکزی مکلف شد تا ۱۵ بهمن، ۵۰ درصد سود سهام و مالیات پیش بینی شده در پیوست شماره ۳ قانون بودجه را به حساب خزانه واریز کند. بانک مرکزی طی اطلاعی…
ارز حاصل از صادرات حتما به کشور بازگردد
نائب رییس اتاق بازرگانی با اشاره به جلسه برگزار شده بین اعضای اتاق و صادرکنندگان با رییس کل بانک مرکزی گفت: در این جلسه هیچ کس مخالفتی با بازگشت ارز حاصل از صادرات به کشور نداشت.