پيشنهاد امام موسي براي وحدت مسلمانان
پس از انتخاب امام موسي صدر به رياست مجلس اعلاى شيعيان، ايشان در نامهاي به مفتي اهل سنت جمهوري لبنان راههاي وحدت عملي مسلمانان شيعه و سني را شرح مي دهد.
به گزارش ايسنا خلاصهاي از متن نامه امام موسي صدر را در ذيل ميخوانيد:
« اين امر (وحدت مسلمانان شيعه و سني) از آن رو ضرورى است كه مسلمانان بايد در حركت به سوى آينده و ترسيم سرنوشت تاريخى و اداى مسئوليت هايشان مسير خود را بشناسند و به خويشتن اعتماد كنند. اتحاد كلمه و وحدت نيروها و افزايش توانها تنها براى اين نيست كه اين موارد بزرگترين هدفهاى دينىاند، يا آنكه وصيت پيامبر عظيم الشأن (ص) ماست، بلكه اين مسائل با تماميت زندگى ما و كرامت ما و وجود نسلهاى ما مرتبط است و خود مسئلهاى حياتى به شمار مىآيد.
اين اتحاد كلمه نبايد تنها به صورت يك شعار يا جمله زيبا جلوه گر شود، بلكه بايد در تار و پود انديشه و احساس ما، در فكر و تپشهاى قلب ما و در راه و روش ما خودنمايى كند. اين وحدت ركن اساسى براى آينده است. اين اتحاد جز با بذل عنايت فكرى و در پى آن با تلاش وجدانى خاص و سعى و كوشش براى تحكيم آن به دست نمىآيد. اگر چنين شود وحدت حقيقى بنيان گذاشته و استوار مىشود و نمونه و الگويى پديد مىآيد كه مىتوان بدان اقتدا كرد.
وحدت كلمه و انديشه و احساس مسلمانان و به عبارتى دقيقتر، گسترش وحدت مسلمانان بر ستونهاى فكرى و عاطفى محكمى قرار دارد كه از طريق" وحدت فقهى" تحقق مىيابد.
*وحدت فقهى
مبانى و بنيانهاى اسلام، در اساس، يكى است و امت واحده نيز در عقيده، كتاب، مبدأ و معاد با هم مشتركند. بنابراين، چنين اشتراك گستردهاى اقتضا مىكند كه اين امت در جزئيات نيز وحدت داشته باشند. وحدت در جزئيات مختلف يا نزديك كردن آنها به هم، خواستهاى است كه آرزوى بزرگ تحقق آن بر ضمير دانشمندان گذشته مان- قدس الله اسرارهم- نيز پوشيده نبوده است.
ما مىبينيم شيخ ابوجعفر محمدبنحسن طوسى، هزار سال پيش، كتابى به نام «الخلاف در فقه تطبيقى» تأليف مىكند و نيز علامه حلّى، حسن بن يوسف بن مطهر، به پيروى از شيخ، همين مسير را با تأليف «التذكرة »ادامه مى دهد. در واقع، فقه تطبيقى همان هسته صالح براى رويانيدن وحدت فقهى و تكميل وحدت شريعت است. در دوره ما، از حدود سى سال پيش، گروهى از نخبگان دانشمند و مجاهدان بزرگ از سلك علماى اسلام دست به تأسيس «دار التقريب بين المذاهب الاسلاميه» در شهر قاهره زدند كه از جمله آنان علماى گرانسنگى همچون استاد بزرگ مرحوم شيخ عبدالحميد سليم و استاد مرحوم شيخ محمود شلتوت و مرحوم شيخ محمد محمد المدنى رئيس دانشكده شريعت الازهر را مى توان نام برد و نيز از ديگر دانشمندان بزرگ در لبنان و ايران و عراق بايد از آيتاللَّه سيد عبدالحسين شرف الدين و مرجع بزرگ شيعيان جهان مرحوم آيتاللَّه العظمى سيدحسين بروجردى و استاد علامه شيخ محمدتقى قمى، مسئول «دائم دارالتقريب» را نام برد.
اين مؤسسه، افزون بر خدمات گستردهاش، منشورى صادر كرد كه در آن خط مشىهاى اوليه خود را ترسيم نمود. در اين خصوص، مرحوم پدرم امام سيدصدرالدين صدر، كتاب خود موسوم به« لواء محمد(ص)» را تأليف و منتشر كرد. اين كتاب در واقع تلاشى بود براى جمع آورى تمام رواياتى كه مسلمانان فرقه هاى گوناگون از پيامبرص در زمينه هاى عقيدتى و دينى نقل كرده بودند، تا پس از قرآن كريم مرجع مسلمانان واقع شود. به عبارتى دقيقتر، اين كتاب تلاشى بود براى وحدت سنّت مطهر نبوى. در اين مدت هم برخى از بزرگان پژوهشها و كتابهايى درباره فقه و مذاهب اسلامى انتشار دادهاند.
سپس دوره تأليف دايرة المعارفهاى فقهى فرارسيد؛ دانشگاه دمشق موسوعة عبدالناصر للفقه الاسلامى را تأليف كرد. هماكنون نيز در دانشگاه كويت تلاشهاى گستردهاى براى تكميل الموسوعة الفقهية انجام مى گيرد.
استاد بزرگ جناب آقاى سيد محمدتقى حكيم رئيس دانشكده فقه نجف اشرف نيز كتاب ارزشمندى درباره مبادى عمومى «فقه تطبيقى» تأليف كرده است. ثمرات اين تلاشهاى سازنده را، كه در فتاواى فقهاى مسلمان مىتوان ديد، مؤيد آن است كه ما با عنايت خداوند به مرحله و نقطه نزديكى از اتحاد فقهى رسيدهايم».
منبع:
کتاب "ناي و ني " از مجموعه " در قلمرو انديشه امام موسي صدر " ، صفحه 355 تا 360 ، ترجمه شادروان علي حجتي کرماني
