داخلی‏ها راه رفتن خودشان را هم فراموش می‏کنند

الگوبرداری از برخی اصول حرفه‏ای گری در گزینش و چینش مطالب نشریات داخلی از مطبوعات خارجی یکی از رویه‏هایی است که در سال‏های اخیر به کرات مشاهده شده و نتایج رضایتبخشی به واسطه ایجاد تنوع و روحیه خلاقیت ربوده شده از این دست مطبوعات فرنگی، در افزایش مخاطب و تیراژ برخی رسانه‏ها نیز داشته که باعث شده برخی نشریات نیز همان الگوی خارجی را مجدداً تکرار کنند و یک خلاقیت در صفحه بندی نشریات پرفروش دنیا، بارها و بارها در داخل ایران کپی‏برداری شود اما تعدادی از این برداشت‏ها نیز نتایج مثبتی دربرنداشته و حتی معکوس عمل کرده که در ایران می‏توان نمونه‏ای زنده برای آن یافت.

به گزارش خبرنگار ورزشی تابناک؛ حفظ و توسعه دامنه رسانه و به خصوص روزنامه‏ در دهکده جهانی قواعد خاص خود را می‏طلبد و دیگر حضور و نقش آفرینی در این فضا که حجم رقابت در آن وجود دارد بدون درک و تامین نیاز مخاطب عام و خاص و بهره‏گیری از تکنولوژی و خلاقیت در کنار حفظ و ارتقاء پارامترهای معمول همیشگی همچون دقت و کیفیت و همچنین حجم و کمیت امکان پذیر نیست و در ایران نیز با قطع یارانه نشریات، این فرصت فراهم شده تا نشریات بدون تکیه بر یارانه‏ها، تنها راه پیش رو برای تامین هزینه‏هایشان را سرمایه‏گذاری در بخش‏های فوق الذکر بدانند.

در چنین شرایطی تقویت محتوا و طرح و چاپ در نشریات جزو اولویت‏هایی است که در هر سه زمینه، برخی مطبوعات داخلی که در چند سال گذشته روی دکه روزنامه فروشی‏ها آمده‏اند، گام‏هایی برداشته‏اند و به مدد همین حرکت‏ها است که تلاش برای رهایی از اتکاء به تنها منابع دولتی باقی مانده برای مطبوعات همچون آگهی‏های مرتبط با دستگاه‏های دولتی را ملموس ساخته و مخاطب نیز به صرف انرژی برای چاپ و توزیع نشریاتی با کیفیت مطلوب‏‏تر توجه نشان داده و مخاطب پذیری این دست روزنامه‏ها علی رغم عمر اندک نیز به سبب همین نگاه قابل قبول بوده است.

اما مشکل از آنجا آغاز می‏شود که این ایده‏های تازه به کار گرفته شده همچون نشریات خارجی، محصول اتاق فکر نشریات وطنی نیست و تنها کپی‏برداری صرف یا در بهترین حالت الگوبرداری از طرح و فرم یک روزنامه یا مجله است که با تکرارش در چندین روزنامه و عدم وجود طرح‏های نو و نگارش‏های تازه، مخاطب را از این سبک جدید نیز به مرور دلزده می‏‏کند و طبیعتاً چون اتاق فکری محمل این طرح‏ها و ایده‏ها نبوده، نمی‏توان به تنوع طلبی به حق مخاطبی که 300 یا 500 تومان هزینه خرید یک نشریه سیاسی را می‏دهد، پاسخی مناسب داد.

هزینه‏ای که چندان اندک هم نیست و بسیاری از روزنامه‏های آمریکا با 50 تا 75 سنت منتشر می‏شوند که 500 تا 700 تومان است و این خود ثابت می‏کند که وقتی نشریه با آن کیفیت در آمریکا 500 تا 750 تومان روی دکه می‏آید، به مراتب در ایران باید ارزان‏تر از این ارقام باشد.

به همین دلیل مسئولان تحریریه این نشریات، آخرین ایده‏های به کار نرفته در نشریات خارجی را در نشریات سیاسی داخلی به کار می‏بندند تا این بار با الگوتراشی خود را پیشتاز خلاقیت زایی جلوه دهند که متاسفانه این ایده‏ها دیگر نه تنها کارایی ندارد، بلکه برخی از آنها آثار معکوسی به خصوص در بحث محتوا به همراه می‏آورد.

یکی از این ایده‏هایی که در چند مدت اخیر در تعدادی از روزنامه‏های صبح تهران به اپیدمی مبدل شده، وام گرفتن روزنامه‏های سیاسی از روزنامه‏های ورزشی و درج تیتر و تصویر یک جلد این روزنامه‏ها از موضوعات ورزشی است که برخی از آنها حتی برای نشریات ورزشی نیز آنچنان واجد اهمیت نیست و بعضاً مشاهده شده همان سوژه ورزشی روزنامه‏های سیاسی، تیتر یک روزنامه‏های ورزشی در همان روز نشده است.

این رویه که شاید الگوبرداری از روزنامه‏های پرتیراژی همچون روزنامه انگلیسی زبان نیویورک تایمز چاپ آمریکا است، جزو الگوهایی است که در ایران نتیجه معکوس می‏دهد، به علت آنکه ورزش در ایران برخلاف بسیاری از دیگر کشورها متاثر از نتایج حاصله در سطوح بین‏المللی، همچنان با افت مخاطب روبرو است و نشریات ورزشی بعضاً با افت فروش سنگین، با سیلی صورتشان را سرخ می‏کنند تا جایی که یک روزنامه‏ ورزشی با تیراژ سابق بیش از یکصدهزار نسخه، اکنون حتی نیمی از این تیراژ نیز ندارد.

بر پایه همین استدلال الگوی ورزشی در ایران برخلاف کشورهای آمریکایی حداقل در این مقطع زمانی مخاطب به همراه نخواهد آورد و تنها باعث خواهد شد برخی از این نشریات با برچسب زدن بودن، بخشی از مخاطبان سیاسی، اجتماعی و اقتصادی‏شان را نیز به مرور از دست دهند تا ضرب‏المثل "کلاغ قصد یاد گرفتن راه رفتن کبک را داشت اما راه رفتن خود را نیز فراموش کرد" برای این دست نشریات داخلی صادق باشد. اگرچه شاید گروهی از این نشریات نیز ناچار به درج تیتر یک ورزشی ‏باشند تا نیاز مخاطب به تیترهای سیاسی و اقتصادی آنچنانی که مناسب فضای فعلی کشور نیست را در حد توانشان پوشش دهند.

باید انتظار کشید و مشاهده کرد کسب توفیقات جهانی و همچنین مدال آوری در بازیهای آسیایی در طول زمان، اقبال مردم را به ورزش بازخواهد گرداند، یا با استمرار خزان مطبوعات ورزشی که منجر به تعطیلی برخی از این رسانه‏ها نیز تحت عناوین ظاهری دیگر شده، تعدادی دیگر از نشریات ورزشی نیز پیش قراول تعطیلی برای نشریات سیاسی خواهند شد. بی‏شک این اتفاق که وقوعش به غیرت ورزشکاران ایران به جای برخی تدبیراندیشی‏های مدیریتی مربوط می‏شود، می‏تواند در نجات روزنامه‏های سیاسی شود که انگار راه رفتن خودشان را نیز آهسته آهسته با کاهش مخاطبانشان که دیدگاه‏های انتقادی در مورد اقتصاد، سیاست، فرهنگ و اجتماع را در جریده خریده می‏طلبند، فراموش کرده‏اند، موثر واقع شود.