در مورد آمریکا در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
کلیات
ایالات متحده یا آمریکا یک جمهوری فدرال متشکل از ۵۰ ایالت، یک منطقه فدرال، پنج سرزمین خودمختار و مجموعهای از جزایر پراکنده است که به صورت مجموع دارای مساحتی معادل ۹/۸ میلیون کیلومتر مربع و جمعیتی برابر ۳۲۵ میلیون نفر است. دونالد ترامپ اکنون رئیس جمهور این کشور است.
آمریکا چهارمین کشور دنیا از لحاظ وسعت و سومین کشور دنیا از لحاظ جمعیت است. پایتخت آمریکا واشینگتن، دی. سی و پرجمعیتترین شهر آن نیویورک است. چهل و هشت ایالت آمریکا و منطقه فدرال پایتخت در سرزمین اصلی ایالات متحده آمریکا واقع در آمریکای شمالی بین کانادا و مکزیک قرار دارند.
تاریخ و جغرافیا
ایالت آلاسکا در گوشه شمال غربی آمریکای شمالی بین کانادا از شرق و تنگه برینگ و روسیه از غرب جای گرفتهاست. ایالت هاوایی که به صورت مجمعالجزایری است، در میانه اقیانوس آرام واقع شدهاست. قلمروهای ایالات متحده آمریکا که در دریای کارائیب و اقیانوس آرام پراکنده هستند، نه منطقه زمانی را شامل میشوند.
جغرافیا، آب و هوا و حیات وحش فوقالعاده متنوع و گوناگون آمریکا، این کشور را در زمره ۱۷ کشور دارای تنوع زیستی فراوان قرار دادهاست.
سرخپوستان دیرین، ۱۵٬۰۰۰ سال پیش از سیبری به سرزمینهای اصلی آمریکای شمالی مهاجرت کردند. استعمار قاره آمریکا توسط اروپاییها از قرن شانزدهم میلادی آغاز و در آغاز ایالات متحده آمریکا با ۱۳ مستعمره بریتانیایی بنیان نهاده شده در ساحل شرقی پدیدار شد.
چالشها و اختلافات فراوان بین پادشاهی بریتانیای کبیر و مستعمرات سیزدهگانه پیرو جنگ فرانسویان و سرخپوستان، منجر به آغاز انقلاب در سال ۱۷۷۵ میلادی در آمریکا و نهایتاً اعلامیه استقلال ایالات متحده آمریکا شد. جنگ در سال ۱۷۸۳ به پایان رسید و بدین گونه ایالات متحده آمریکا نخستین کشوری بود که استقلال خود را از امپراتوریهای استعماری کسب کرد.
قانون اساسی فعلی آمریکا در سال ۱۷۸۸ با اصلاحات دهگانه به صورت مجموع با نام منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است، پیریزی شد در سال ۱۷۹۱ قانون اساسی که تضمینکننده همه آزادیهای اساسی مدنی بود، تصویب شد. در خلال قرن نوزدهم میلادی ایالات متحده آمریکا به شکلی قاطعانه، به توسعه ارضی در سراسر خاک آمریکای شمالی مشغول شد. همچنین در خلال این قرن سرخپوستان تبعید و ایالات جدید به شکلی تدریجی تأسیس شدند.

در سال ۱۸۴۴ توسعه سرزمینهای آمریکا در سراسر قاره آمریکای شمالی به پایان رسید. در نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی، جنگ داخلی آمریکا منجر به منسوخ شدن بردهداری در این کشور شد. در سالهای پایانی قرن نوزدهم، آمریکا به جزایر و آبهای اقیانوس آرام مسلط شد و اقتصاد این کشور نیز در نتیجه انقلاب صنعتی فراگیر در دنیا، رشد بیسابقهای کرد.
جنگ آمریکا و اسپانیا و جنگ جهانی اول، موقعیت آمریکا را به شکل یک ابرقدرت نظامی جهانی تثبیت کرد. ایالات متحده در جنگ جهانی دوم به شکل یک ابرقدرت، نخستین کشور تولیدکننده و تنها کشور استفادهکننده بمبهای اتمی در جنگ و به عنوان اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد ظاهر شد و در خلال جنگ سرد ایالت متحده و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی رقابت فضایی قابل توجهای داشتند که این رقابت در پروژه آپولو ۱۱ به اوج خود رسید. بعد از پایان جنگ سرد در سال ۱۹۹۱ و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، ایالات متحده تبدیل به تنها ابرقدرت جهان شد.
قسمتی از رشته کوههای راکی در غرب آمریکا قرار گرفتهاست که بزرگترین قله آن در ایالت کلرادو قرار دارد. مرتفعترین نقطه در آمریکا قله کوه مک کینلی (۶۱۹۴ متر) در آلاسکا میباشد. در ۴۸ ایالت پایین نیز مرتفعترین قله بر فراز کوه ویتنی (۴۴۲۱ متر) در کالیفرنیا قرار دارد. رودخانه میسیسیپی بزرگترین و مهمترین رودخانه آمریکای شمالی و چهارمین رودخانه طولانی جهان در آمریکا قرار دارد. این رودخانه که به رودخانه میسوری میپیوندد، نقش تجاری و اقتصادی مهمی برای آمریکا دارد. قسمتی از آبشار نیاگارا در مرز بین آمریکا و کانادا قرار دارد و از جاذبههای طبیعی توریستی در آمریکا بهشمار میرود.
آمریکا از شمال با کشور کانادا و در جنوب با کشور مکزیک مرز خاکی دارد. این کشور در شمال غرب قاره آمریکا و سواحل آلاسکا نیز با روسیه مرزهای مشترک آبی دارد. ۴۸ ایالت به هم پیوسته که خاک اصلی آمریکا را تشکیل میدهند، از شرق و جنوب شرقی به اقیانوس اطلس و خلیج مکزیک، و از غرب به اقیانوس آرام منتهی میشوند.
نام آمریکا اقتباسی است از نام آمریگو وسپوچی جهانگرد و کاشف ایتالیایی که توسط یک نقشه ساز آلمانی در سال ۱۵۰۷ میلادی ثبت شد.
انگلیسی زبان دولت و کسب و کار آمریکاست و همینطور زبان بسیاری از کارهای روزانه مردم که بیش از ۳۰ ایالت، این زبان را زبان رسمی خود کردهاند، اما دولت فدرال زبان رسمی ندارد.
اقتصاد
ایالات متحده از اعضاء بنیانگذار سازمان ملل متحد، صندوق بینالمللی پول، بانک جهانی، سازمان کشورهای آمریکایی (OAS) و تعدادی دیگر از سازمانهای بینالمللی است. ایالات متحده کشوری فوق پیشرفته بر پایه تولید ناخالص داخلی و دومین کشور دنیا بر پایه تولید ناخالص داخلی (برابری قدرت خرید) تقریباً یکچهارم تولید ناخالص داخلی کل کشورهای جهان است.

اقتصاد ایالات متحده یک اقتصاد فرا صنعتی و عظیم است که در فعالیتهای خدماتی به شکلی عالی عمل کرده و در زمینه اقتصاد دانش بنیان جزء سرآمدهای دنیا محسوب میشود. از لحاظ تولید ایالات متحده دارنده رتبه دوم در جهان است. ایالات متحده اولین کشور واردکننده و دومین کشور صادرکننده جهان است. با وجود اینکه جمعیت آمریکا فقط ٪۴٫۳ جمعیت جهان است، این کشور مالک ٪۳۳٫۴ ثروت جهانی در بین کشورهای دنیاست.
ایالات متحده دارای بیشترین سهم ثروت جهانی در بین کشورهای دنیاست. آمریکا از لحاظ چندین شاخص اجتماعی-اقتصادی مثل دستمزد متوسط، شاخص توسعه انسانی سرانه تولید ناخالص داخلی و سوددهی سرانه جزء رتبههای بالا در میان کشورهای جهان بهشمار میرود. ایالات متحده دارنده قدرتمندترین نیروی مسلح جهان است. بودجه و هزینهکرد نظامی آمریکا، معادل یک سوم کل بودجه نظامی دنیا میباشد. ایالات متحده یک قدرت پیشرو و راهبر در زمینه سیاست، فرهنگ و دانش در جهان بهشمار میرود.
آمریکا اقتصاد کاپتالیستی از نوع سرمایهداری انحصاری دارد. ویژگی بارز اقتصاد ایالات متحدهٔ آمریکا عبارت است از تسلط انحصارها در رشتههای مختلف، که بر مبنای منابع طبیعی فراوان، زیربنای توسعهیافته، تولید انبوه، و مصرف زیاد استوار است. تولید ناخالص داخلی ایالات متحدهٔ آمریکا با بیش از ۱۹ تریلیون (۱۹٫۰۰۰ میلیارد) دلاریعنی حدود ۲۰٪ تولید ناخالص جهان، نخستین اقتصاد بزرگ جهان است.
شهرهای آمریکا
شهر نیویورک، بزرگترین شهر در شرق کشور، شهر لسآنجلس بزرگترین شهر در غرب کشور، شیکاگو، بزرگترین شهر در قسمت میانی کشور از جمله شهرهای آمریکا هستند.
نظام سیاسی
نظام سیاسی ایالات متحده، جمهوری فدرال است و قانون اساسی این کشور بر سه محور تفکیک قوا، نظام انتخاباتی و نظام فدرالی شکل گرفته است. قوه مقننه و یا کنگره ایالات متحده از دو مجلس نمایندگان و سنا تشکیل شده که مسئولیت قانونگذاری را به طور کامل بر عهده دارد.
نمایندگان این مجالس با رأی مستقیم مردم انتخاب میشود و هیچ نهادی در ایالات متحده قدرت انحلال مجالس را ندارد. مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا با ۴۳۵ عضو و مجلس سنای ایالات متحده آمریکا با ۱۰۰ عضو به صورت مشترک به امر قانونگذاری مشغول هستند. رئیس جمهور ایالات متحده نیز به عنوان رئیس قوه مجریه با رأی مستقیم مردم و از طریق آرای مجمع انتخاباتی انتخاب میشود و در برگزیدن مشاورانش به عنوان وزرا اختیارات کاملی دارد.
رئیس جمهور نیازی به کسب رای اعتماد از کنگره ندارد و کنگره نیز متقابلاْ نمیتواند با رأی عدم اعتماد، هیئت دولت و یا وزرا را برکنار کند. رئیس جمهور ایالات متحده برای یک دوره چهار ساله برگزیده میشود و انتخاب وی برای یک دوره چهار ساله دیگر بلامانع است.

روند انتخاب رئیس جمهور ایالات متحده، با پیچیدگیهای خاصی که در انتخابات مقدماتی نامزدهای دو حزب عمده این کشور وجود دارد، عملاً یک سال به طول میانجامد. اما با وجود اینکه احزاب گوناگونی در ایالات متحده فعالیت میکنند، عملاً سیطره دو حزب جمهوریخواه و دموکرات بر صحنه سیاسی این کشور مجال را برای به قدرت رسیدن سایر گروهها گرفته است و مشاغل عمدهای که با رأی مستقیم مردم واگذار میشوند، از جمله ریاستجمهوری، نمایندگی کنگره و فرمانداری ایالات غالباً بین نامزدهای این دو حزب توزیع میشوند.
بر اساس اصل تفکیک قوا، قوه قضائیه این کشور که در دیوان عالی تبلور یافته است، نیز کاملاً مستقل عمل میکند و قوای مجریه و مقننه نمیتوانند بر روند تصمیمگیری آن تأثیر بگذارند. بر اساس قانون اساسی ایالات متحده هر ایالت در امور داخلی دارای اختیارات کامل است و در مقابل در امور خارجی، ارتش، ضرب و چاپ سکه و اسکناس و اعلان جنگ به دولت فدرال اختیار داده شدهاست.
ایالات متحده به عنوان کشوری که کمترین آسیب را از جنگ جهانی دوم دید، پس از آن وارد یک دوره فرسایشی جنگ سرد با بلوک شرق به رهبری شوروی سابق شد. اما با فروپاشی شوروی سابق و فروریزی دیوار برلین به عنوان نماد جنگ سرد، نظریهپردازان ایالات متحده با ترویج ادبیات «نظم نوین جهانی»، سعی در ایجاد نظامی یک قطبی به محوریت این کشور کردند.
بر اساس قانون اساسی ایالات متحده آمریکا، قوه مقننه یا کنگره ایالات متحده آمریکا از دو مجلس تشکیل شدهاست که مسئولیت قانونگذاری را بهطور کامل بر عهده دارند: مجلس نمایندگان و مجلس سنا. بر اساس نظام انتخاباتی آمریکا، نمایندگان با رأی مستقیم و برابر مردم انتخاب میشوند.
مردم آمریکا
جمعیت این کشور در حدود ۳۲۴ میلیون نفر (تا ۲۰۱۶) با میانگین سنی ۳۷ سال است. امید به زندگی برای زنان ۸۱ و برای مردان ۷۵ سال است.
بخش زیادی از جمعیت این کشور را مهاجران تشکیل میدهند. سفیدپوستها ۸۱ درصد، سیاهپوستها ۱۳ درصد، آسیاییها ۴ درصد و سرخپوستان یک درصد از جمعیت این کشور را تشکیل میدهند. ۵۱ درصد از مردم آن پروتستان، ۲۴ درصد کاتولیک، نزدیک به دو درصد مورمون، نزدیک به دو درصد یهود و ۶/۰درصد مسلمان هستند.
زبان رسمی دراین کشور انگلیسی است، اما به دلیل نزدیکی به آمریکای لاتین و تعداد زیاد مهاجران این منطقه حدود ۱۱ درصد از مردم این کشور به زبان اسپانیایی صحبت میکنند. در ایالت هاوایی زبان هاوایی زبان رسمی است.
نظام آموزشی در امریکا
۹۹ درصد مردم کشور آمریکا دارای سواد پایه هستند. سن تحصیل اجباری ۷ تا ۱۶ سال است. در این کشور تحصیلات ابتدایی و متوسطه کاملا رایگان بوده و دولت این هزینهها را تقبل میکند و در مراحل بعدی آموزشی با دادن وامهای کم بهره، کمک های بلا عوض، انجام بورسیههای تحصیلی دانشجویان را در پرداخت هرینههای تحصیلی شان همراهی میکند. از جمله کهنترین مراکز آموزش عالی آمریکا دانشگاههای هاروارد، ویلیام اند ماری، پرینستون، کلمبیا، پنیسیلوانیا میباشند.
دین مردم آمریکا
کشور مذکور کشوری سکولار میباشد که تمامی ادیان و مذاهب در آن آزتد است و دولتمردان نسبت به همه مذاهب بی طرف هستند به طوری که میتوان گفت که تقریبا هیچ محدودیتی برای پیروان مذاهب مختلف اعمال نمیشود. تضمین این آزادی ادیان و مذاهب هم قانون اساسی این کشور است.
* با کشور سوریه بیشتر آشنا شوید
* با کشور عراق بیشتر آشنا شوید
* با کشور لبنان بیشتر آشنا شوید
*با کشور ایران بیشتر آشنا شوید
*با کشور افغانستان بیشتر آشنا شوید
*با کشور روسیه بیشتر آشنا شوید
* با کشور ترکیه بیشتر آشنا شوید
در مورد آمریکا در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
رسانه رهبری درباره گزیدهمتن منتشرشده از پیام ۲۸ خرداد رهبر معظّم انقلاب توضیحاتی داد.
کد خبر: ۱۳۸۰۹۰۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۲
رئیس کل بانک مرکزی تأکید کرد: هیچ الزامی برای خرید نهادههای کشاورزی از آمریکا نداریم.
کد خبر: ۱۳۸۰۸۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۲
رئیس هیأت مذاکرهکننده ایران در پرواز بازگشت از مذاکرات چهارجانبه سوئیس گفت: ضمن رعایت قوانین بینالمللی، تنگه هرمز با رعایت این قوانین و با ترتیبات ایرانی، توسط ایران اداره خواهد شد.
کد خبر: ۱۳۸۰۸۹۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۲
فارن پالیسی مطرح کرد
ناکامی هند در حفاظت از شهروندان خود یا تأمین امنیت منطقه دریایی بلافصلاش، شکاف بین شعارهای استراتژیک و قابلیتهای واقعیاش را آشکار ساخت.
کد خبر: ۱۳۸۰۸۱۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۲
ایندیپلمات آمریکایی گفته «اگر یهودیت وجود نداشت، مسیحیت نیز شکل نمیگرفت و بدون بنیان یهودی–مسیحی، تمدن غرب و در نتیجه ایالات متحده آمریکا نیز به وجود نمیآمد.»
کد خبر: ۱۳۸۰۵۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۲
خبرگزاری آناتولی براساس بر اساس اطلاعات منتشر شده توسط پلتفرم ردیابی نفتکشها ـ تانکر ترکرز ـ اعلام کرد ایران از زمان اعلام یادداشت تفاهم با آمریکا تاکنون ۳۶ میلیون بشکه نفت خام صادر کرده است.
کد خبر: ۱۳۸۰۸۸۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۱
وزارت خزانهداری آمریکا امروز با صدور یک اطلاعیه مدعی شد که یک مجوز عمومی برای معاف کردن صادرات نفت ایران از تحریمها برای یک بازه زمانی ۶۰ روزه کرده است.
کد خبر: ۱۳۸۰۸۷۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۱
نظرسنجی شبکه خبری سیبیاس نیوز و موسسه یوگاو نشان داده که ۵۷ درصد آمریکاییها معتقدند جنگ علیه ایران مشکلی را حل نکرده و برعکس، مشکلات بیشتر ایجاد کرده است.
کد خبر: ۱۳۸۰۸۷۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۱
رئیس حزب اپوزیسیون موسوم به «اسرائیل خانه ما»، توافق میان آمریکا و ایران را بزرگترین فاجعه سیاسی از زمان تأسیس رژیم صهیونیستی خواند.
کد خبر: ۱۳۸۰۸۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۱
رئیس هیأت مذاکرهکننده ایران، با بیان اینکه مذاکره یک روش مبارزه و ادامه آن است، گفت: بدون دیپلماسی، زحمات عرصه میدان به ثمر نخواهد نشست.
کد خبر: ۱۳۸۰۸۷۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۱
رئیسجمهور در گفتوگوی تلفنی با رئیسجمهور ترکیه، ضمن تاکید بر تداوم ادامه روند دیپلماتیک برای استقرار صلح در منطقه گفت: ما کاملا آمادگی داریم دیپلماسی را در راستای حقوق بین المللی ادامه دهیم، ایران به دنبال جنگ نبوده و نیست و این آمریکا و اسراییل بودند که تجاوز غیر قانونی را رقم زدند.
کد خبر: ۱۳۸۰۸۷۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۱
یک منبع نزدیک به مذاکرات گفت: صرف شدن پول های بلوکه شده ایران برای خرید غلات واقعیت ندارد و در هیچ تفاهمی ذکر نشده است.
کد خبر: ۱۳۸۰۸۶۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۱
معاون اول رئیسجمهور با تأکید بر اینکه «هیچ اعتمادی به دشمن نداریم»، خاطرنشان کرد: حتی در صورت توافق با آمریکا نیز حفظ آمادگی کشور و افزایش قدرت بازدارندگی از مسیر توسعه علم و فناوری، یک ضرورت دائمی برای جمهوری اسلامی ایران است.
کد خبر: ۱۳۸۰۸۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۱
دفتر ریاست جمهوری ترکیه از رایزنی میان اردوغان و پزشکیان در ارتباط با مذاکرات ایران-آمریکا خبر داد.
کد خبر: ۱۳۸۰۸۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۱
رسانه آمریکایی تاکید کرد هر چند رئیس جمهور ایالات متحده پیش از این مدعی شده بود که جنگ تحمیلی علیه ایران با "تسلیم بیقید و شرط" پایان مییابد اما تفاهمنامه کنونی که او با دولت ایران منعقد ساخته نه نشاندهنده تسلیم ایران بلکه نشاندهنده تسلیم خود آمریکاست.
کد خبر: ۱۳۸۰۸۶۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۱
رئیس هیات مذاکرهکننده ایران دقایقی پیش تهران را به مقصد مسقط ترک کرد.
کد خبر: ۱۳۸۰۸۶۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۱
پرویز پرستویی در مطبی نوشت: بزرگترین گناه تیم ملی، بدرقه شدن توسط مردمی بود که خون و خانه دادند!
کد خبر: ۱۳۸۰۸۵۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۱
بعد از جی دی ونس، معاون ترامپ وزیر خزانهداری آمریکا هم مدعی شده که ایران متعهد شده به بازرسان آژانس اتمی اجازه ورود به کشور را بدهد.
کد خبر: ۱۳۸۰۸۵۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۱
وزارت خارجه پاکستان اعلام کرد: رئیس جمهور ایران فردا برای رایزنی با نخست وزیر پاکستان در ارتباط با تلاشهای دیپلماتیک اخیر، به اسلام آباد سفر می کند.
کد خبر: ۱۳۸۰۸۵۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۱
خبرنگار والاستریتژورنال ادعا کرد: یادآوری میکنم که بازرسان آژانس از پاییز گذشته به ایران بازگشتهاند؛ آیا آنها میتوانند از نطنز، فردو و اصفهان بازدید کنند؟ و برای چه کاری؟
کد خبر: ۱۳۸۰۸۴۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۰۱