در مورد آمریکا در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
کلیات
ایالات متحده یا آمریکا یک جمهوری فدرال متشکل از ۵۰ ایالت، یک منطقه فدرال، پنج سرزمین خودمختار و مجموعهای از جزایر پراکنده است که به صورت مجموع دارای مساحتی معادل ۹/۸ میلیون کیلومتر مربع و جمعیتی برابر ۳۲۵ میلیون نفر است. دونالد ترامپ اکنون رئیس جمهور این کشور است.
آمریکا چهارمین کشور دنیا از لحاظ وسعت و سومین کشور دنیا از لحاظ جمعیت است. پایتخت آمریکا واشینگتن، دی. سی و پرجمعیتترین شهر آن نیویورک است. چهل و هشت ایالت آمریکا و منطقه فدرال پایتخت در سرزمین اصلی ایالات متحده آمریکا واقع در آمریکای شمالی بین کانادا و مکزیک قرار دارند.
تاریخ و جغرافیا
ایالت آلاسکا در گوشه شمال غربی آمریکای شمالی بین کانادا از شرق و تنگه برینگ و روسیه از غرب جای گرفتهاست. ایالت هاوایی که به صورت مجمعالجزایری است، در میانه اقیانوس آرام واقع شدهاست. قلمروهای ایالات متحده آمریکا که در دریای کارائیب و اقیانوس آرام پراکنده هستند، نه منطقه زمانی را شامل میشوند.
جغرافیا، آب و هوا و حیات وحش فوقالعاده متنوع و گوناگون آمریکا، این کشور را در زمره ۱۷ کشور دارای تنوع زیستی فراوان قرار دادهاست.
سرخپوستان دیرین، ۱۵٬۰۰۰ سال پیش از سیبری به سرزمینهای اصلی آمریکای شمالی مهاجرت کردند. استعمار قاره آمریکا توسط اروپاییها از قرن شانزدهم میلادی آغاز و در آغاز ایالات متحده آمریکا با ۱۳ مستعمره بریتانیایی بنیان نهاده شده در ساحل شرقی پدیدار شد.
چالشها و اختلافات فراوان بین پادشاهی بریتانیای کبیر و مستعمرات سیزدهگانه پیرو جنگ فرانسویان و سرخپوستان، منجر به آغاز انقلاب در سال ۱۷۷۵ میلادی در آمریکا و نهایتاً اعلامیه استقلال ایالات متحده آمریکا شد. جنگ در سال ۱۷۸۳ به پایان رسید و بدین گونه ایالات متحده آمریکا نخستین کشوری بود که استقلال خود را از امپراتوریهای استعماری کسب کرد.
قانون اساسی فعلی آمریکا در سال ۱۷۸۸ با اصلاحات دهگانه به صورت مجموع با نام منشور حقوق ایالات متحده آمریکا است، پیریزی شد در سال ۱۷۹۱ قانون اساسی که تضمینکننده همه آزادیهای اساسی مدنی بود، تصویب شد. در خلال قرن نوزدهم میلادی ایالات متحده آمریکا به شکلی قاطعانه، به توسعه ارضی در سراسر خاک آمریکای شمالی مشغول شد. همچنین در خلال این قرن سرخپوستان تبعید و ایالات جدید به شکلی تدریجی تأسیس شدند.

در سال ۱۸۴۴ توسعه سرزمینهای آمریکا در سراسر قاره آمریکای شمالی به پایان رسید. در نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی، جنگ داخلی آمریکا منجر به منسوخ شدن بردهداری در این کشور شد. در سالهای پایانی قرن نوزدهم، آمریکا به جزایر و آبهای اقیانوس آرام مسلط شد و اقتصاد این کشور نیز در نتیجه انقلاب صنعتی فراگیر در دنیا، رشد بیسابقهای کرد.
جنگ آمریکا و اسپانیا و جنگ جهانی اول، موقعیت آمریکا را به شکل یک ابرقدرت نظامی جهانی تثبیت کرد. ایالات متحده در جنگ جهانی دوم به شکل یک ابرقدرت، نخستین کشور تولیدکننده و تنها کشور استفادهکننده بمبهای اتمی در جنگ و به عنوان اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد ظاهر شد و در خلال جنگ سرد ایالت متحده و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی رقابت فضایی قابل توجهای داشتند که این رقابت در پروژه آپولو ۱۱ به اوج خود رسید. بعد از پایان جنگ سرد در سال ۱۹۹۱ و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، ایالات متحده تبدیل به تنها ابرقدرت جهان شد.
قسمتی از رشته کوههای راکی در غرب آمریکا قرار گرفتهاست که بزرگترین قله آن در ایالت کلرادو قرار دارد. مرتفعترین نقطه در آمریکا قله کوه مک کینلی (۶۱۹۴ متر) در آلاسکا میباشد. در ۴۸ ایالت پایین نیز مرتفعترین قله بر فراز کوه ویتنی (۴۴۲۱ متر) در کالیفرنیا قرار دارد. رودخانه میسیسیپی بزرگترین و مهمترین رودخانه آمریکای شمالی و چهارمین رودخانه طولانی جهان در آمریکا قرار دارد. این رودخانه که به رودخانه میسوری میپیوندد، نقش تجاری و اقتصادی مهمی برای آمریکا دارد. قسمتی از آبشار نیاگارا در مرز بین آمریکا و کانادا قرار دارد و از جاذبههای طبیعی توریستی در آمریکا بهشمار میرود.
آمریکا از شمال با کشور کانادا و در جنوب با کشور مکزیک مرز خاکی دارد. این کشور در شمال غرب قاره آمریکا و سواحل آلاسکا نیز با روسیه مرزهای مشترک آبی دارد. ۴۸ ایالت به هم پیوسته که خاک اصلی آمریکا را تشکیل میدهند، از شرق و جنوب شرقی به اقیانوس اطلس و خلیج مکزیک، و از غرب به اقیانوس آرام منتهی میشوند.
نام آمریکا اقتباسی است از نام آمریگو وسپوچی جهانگرد و کاشف ایتالیایی که توسط یک نقشه ساز آلمانی در سال ۱۵۰۷ میلادی ثبت شد.
انگلیسی زبان دولت و کسب و کار آمریکاست و همینطور زبان بسیاری از کارهای روزانه مردم که بیش از ۳۰ ایالت، این زبان را زبان رسمی خود کردهاند، اما دولت فدرال زبان رسمی ندارد.
اقتصاد
ایالات متحده از اعضاء بنیانگذار سازمان ملل متحد، صندوق بینالمللی پول، بانک جهانی، سازمان کشورهای آمریکایی (OAS) و تعدادی دیگر از سازمانهای بینالمللی است. ایالات متحده کشوری فوق پیشرفته بر پایه تولید ناخالص داخلی و دومین کشور دنیا بر پایه تولید ناخالص داخلی (برابری قدرت خرید) تقریباً یکچهارم تولید ناخالص داخلی کل کشورهای جهان است.

اقتصاد ایالات متحده یک اقتصاد فرا صنعتی و عظیم است که در فعالیتهای خدماتی به شکلی عالی عمل کرده و در زمینه اقتصاد دانش بنیان جزء سرآمدهای دنیا محسوب میشود. از لحاظ تولید ایالات متحده دارنده رتبه دوم در جهان است. ایالات متحده اولین کشور واردکننده و دومین کشور صادرکننده جهان است. با وجود اینکه جمعیت آمریکا فقط ٪۴٫۳ جمعیت جهان است، این کشور مالک ٪۳۳٫۴ ثروت جهانی در بین کشورهای دنیاست.
ایالات متحده دارای بیشترین سهم ثروت جهانی در بین کشورهای دنیاست. آمریکا از لحاظ چندین شاخص اجتماعی-اقتصادی مثل دستمزد متوسط، شاخص توسعه انسانی سرانه تولید ناخالص داخلی و سوددهی سرانه جزء رتبههای بالا در میان کشورهای جهان بهشمار میرود. ایالات متحده دارنده قدرتمندترین نیروی مسلح جهان است. بودجه و هزینهکرد نظامی آمریکا، معادل یک سوم کل بودجه نظامی دنیا میباشد. ایالات متحده یک قدرت پیشرو و راهبر در زمینه سیاست، فرهنگ و دانش در جهان بهشمار میرود.
آمریکا اقتصاد کاپتالیستی از نوع سرمایهداری انحصاری دارد. ویژگی بارز اقتصاد ایالات متحدهٔ آمریکا عبارت است از تسلط انحصارها در رشتههای مختلف، که بر مبنای منابع طبیعی فراوان، زیربنای توسعهیافته، تولید انبوه، و مصرف زیاد استوار است. تولید ناخالص داخلی ایالات متحدهٔ آمریکا با بیش از ۱۹ تریلیون (۱۹٫۰۰۰ میلیارد) دلاریعنی حدود ۲۰٪ تولید ناخالص جهان، نخستین اقتصاد بزرگ جهان است.
شهرهای آمریکا
شهر نیویورک، بزرگترین شهر در شرق کشور، شهر لسآنجلس بزرگترین شهر در غرب کشور، شیکاگو، بزرگترین شهر در قسمت میانی کشور از جمله شهرهای آمریکا هستند.
نظام سیاسی
نظام سیاسی ایالات متحده، جمهوری فدرال است و قانون اساسی این کشور بر سه محور تفکیک قوا، نظام انتخاباتی و نظام فدرالی شکل گرفته است. قوه مقننه و یا کنگره ایالات متحده از دو مجلس نمایندگان و سنا تشکیل شده که مسئولیت قانونگذاری را به طور کامل بر عهده دارد.
نمایندگان این مجالس با رأی مستقیم مردم انتخاب میشود و هیچ نهادی در ایالات متحده قدرت انحلال مجالس را ندارد. مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا با ۴۳۵ عضو و مجلس سنای ایالات متحده آمریکا با ۱۰۰ عضو به صورت مشترک به امر قانونگذاری مشغول هستند. رئیس جمهور ایالات متحده نیز به عنوان رئیس قوه مجریه با رأی مستقیم مردم و از طریق آرای مجمع انتخاباتی انتخاب میشود و در برگزیدن مشاورانش به عنوان وزرا اختیارات کاملی دارد.
رئیس جمهور نیازی به کسب رای اعتماد از کنگره ندارد و کنگره نیز متقابلاْ نمیتواند با رأی عدم اعتماد، هیئت دولت و یا وزرا را برکنار کند. رئیس جمهور ایالات متحده برای یک دوره چهار ساله برگزیده میشود و انتخاب وی برای یک دوره چهار ساله دیگر بلامانع است.

روند انتخاب رئیس جمهور ایالات متحده، با پیچیدگیهای خاصی که در انتخابات مقدماتی نامزدهای دو حزب عمده این کشور وجود دارد، عملاً یک سال به طول میانجامد. اما با وجود اینکه احزاب گوناگونی در ایالات متحده فعالیت میکنند، عملاً سیطره دو حزب جمهوریخواه و دموکرات بر صحنه سیاسی این کشور مجال را برای به قدرت رسیدن سایر گروهها گرفته است و مشاغل عمدهای که با رأی مستقیم مردم واگذار میشوند، از جمله ریاستجمهوری، نمایندگی کنگره و فرمانداری ایالات غالباً بین نامزدهای این دو حزب توزیع میشوند.
بر اساس اصل تفکیک قوا، قوه قضائیه این کشور که در دیوان عالی تبلور یافته است، نیز کاملاً مستقل عمل میکند و قوای مجریه و مقننه نمیتوانند بر روند تصمیمگیری آن تأثیر بگذارند. بر اساس قانون اساسی ایالات متحده هر ایالت در امور داخلی دارای اختیارات کامل است و در مقابل در امور خارجی، ارتش، ضرب و چاپ سکه و اسکناس و اعلان جنگ به دولت فدرال اختیار داده شدهاست.
ایالات متحده به عنوان کشوری که کمترین آسیب را از جنگ جهانی دوم دید، پس از آن وارد یک دوره فرسایشی جنگ سرد با بلوک شرق به رهبری شوروی سابق شد. اما با فروپاشی شوروی سابق و فروریزی دیوار برلین به عنوان نماد جنگ سرد، نظریهپردازان ایالات متحده با ترویج ادبیات «نظم نوین جهانی»، سعی در ایجاد نظامی یک قطبی به محوریت این کشور کردند.
بر اساس قانون اساسی ایالات متحده آمریکا، قوه مقننه یا کنگره ایالات متحده آمریکا از دو مجلس تشکیل شدهاست که مسئولیت قانونگذاری را بهطور کامل بر عهده دارند: مجلس نمایندگان و مجلس سنا. بر اساس نظام انتخاباتی آمریکا، نمایندگان با رأی مستقیم و برابر مردم انتخاب میشوند.
مردم آمریکا
جمعیت این کشور در حدود ۳۲۴ میلیون نفر (تا ۲۰۱۶) با میانگین سنی ۳۷ سال است. امید به زندگی برای زنان ۸۱ و برای مردان ۷۵ سال است.
بخش زیادی از جمعیت این کشور را مهاجران تشکیل میدهند. سفیدپوستها ۸۱ درصد، سیاهپوستها ۱۳ درصد، آسیاییها ۴ درصد و سرخپوستان یک درصد از جمعیت این کشور را تشکیل میدهند. ۵۱ درصد از مردم آن پروتستان، ۲۴ درصد کاتولیک، نزدیک به دو درصد مورمون، نزدیک به دو درصد یهود و ۶/۰درصد مسلمان هستند.
زبان رسمی دراین کشور انگلیسی است، اما به دلیل نزدیکی به آمریکای لاتین و تعداد زیاد مهاجران این منطقه حدود ۱۱ درصد از مردم این کشور به زبان اسپانیایی صحبت میکنند. در ایالت هاوایی زبان هاوایی زبان رسمی است.
نظام آموزشی در امریکا
۹۹ درصد مردم کشور آمریکا دارای سواد پایه هستند. سن تحصیل اجباری ۷ تا ۱۶ سال است. در این کشور تحصیلات ابتدایی و متوسطه کاملا رایگان بوده و دولت این هزینهها را تقبل میکند و در مراحل بعدی آموزشی با دادن وامهای کم بهره، کمک های بلا عوض، انجام بورسیههای تحصیلی دانشجویان را در پرداخت هرینههای تحصیلی شان همراهی میکند. از جمله کهنترین مراکز آموزش عالی آمریکا دانشگاههای هاروارد، ویلیام اند ماری، پرینستون، کلمبیا، پنیسیلوانیا میباشند.
دین مردم آمریکا
کشور مذکور کشوری سکولار میباشد که تمامی ادیان و مذاهب در آن آزتد است و دولتمردان نسبت به همه مذاهب بی طرف هستند به طوری که میتوان گفت که تقریبا هیچ محدودیتی برای پیروان مذاهب مختلف اعمال نمیشود. تضمین این آزادی ادیان و مذاهب هم قانون اساسی این کشور است.
* با کشور سوریه بیشتر آشنا شوید
* با کشور عراق بیشتر آشنا شوید
* با کشور لبنان بیشتر آشنا شوید
*با کشور ایران بیشتر آشنا شوید
*با کشور افغانستان بیشتر آشنا شوید
*با کشور روسیه بیشتر آشنا شوید
* با کشور ترکیه بیشتر آشنا شوید
در مورد آمریکا در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
دستیار وزیر خارجه پیشین آمریکا در گفتوگو با تابناک
«مارک فیتزپاتریک» معتقد است دستیابی آمریکا به هر چهار شرط اعلامی به ایران غیرممکن خواهد بود، اما تحقق حتی یکی از آنها هم یک موفقیت بزرگ برای ترامپ محسوب میشود.
کد خبر: ۱۳۵۴۵۳۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۰
وزیر امور خارجه روسیه سرگئی لاوروف روز پنجشنبه با اشاره به نقش مسکو در دستیابی به توافق هستهای با ایران گفت که این کشور آماده میانجیگری دوباره جهت کاهش تنشها است.
کد خبر: ۱۳۵۴۵۴۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۹
«آنتونیو گوترش» دبیرکل سازمان ملل متحد با اشاره به تشدید تنشها میان ایران و ایالات متحده خواستار توسل به دیپلماسی برای حلوفصل این وضعیت شد.
کد خبر: ۱۳۵۴۵۳۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۹
«پیت هگست» وزیر جنگ آمریکا روز پنجشنبه در جلسه کابینه مدعی شد که ایران تمامی گزینهها برای توافق را دسترس دارد.
کد خبر: ۱۳۵۴۵۳۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۹
«کایا کالاس» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز پنجشنبه در سخنانی از مخالفت خود با اقدام نظامی احتمالی آمریکا علیه ایران خبر داد.
کد خبر: ۱۳۵۴۵۲۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۹
رئیسجمهور آمریکا مدعی شد که از پوتین خواسته است بمباران کی یف و دیگر شهرهای اوکراین را حداقل برای یک هفته متوقف کند و او نیز با این درخواست موافقت کرده است.
کد خبر: ۱۳۵۴۵۲۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۹
وزیر امور خارجه در ادامه رایزنیهای دیپلماتیک، در تماسهای تلفنی با وزرای خارجه قطر، مصر، امارات، پاکستان، عمان و ترکیه آخرین تحولات منطقهای و بینالمللی را بررسی کرد.
کد خبر: ۱۳۵۴۵۱۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۹
معاون اول رئیسجمهور با اشاره به تجربه جنگ ۱۲ روزه، حوادث اخیر و شرایط جدید منطقهای گفت: دولت چهاردهم از روز نخست خود را در وضعیت آمادگی جنگی تعریف کرده و تأکید دارد جمهوری اسلامی ایران هرگز آغازگر جنگ نیست، اما در صورت تحمیل، با قدرت دفاع خواهد کرد و پایان جنگ را دشمنان تعیین نخواهند کرد.
کد خبر: ۱۳۵۴۵۱۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۹
رئیسجمهور در تماسهای جداگانه با امیر قطر و نخستوزیر پاکستان، ضمن بررسی آخرین تحولات منطقه، بر تقویت وحدت کشورهای اسلامی و تداوم مسیر دیپلماسی برای کاهش تنشها تأکید کرد.
کد خبر: ۱۳۵۴۵۱۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۹
«شهباز شریف» نخستوزیر پاکستان از گفتوگوی خود با «مسعود پزشکیان» رئیسجمهور ایران پیرامون تحولات منطقه خبر داد.
کد خبر: ۱۳۵۴۵۰۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۹
مدیر اخبار ایران «آسوشیتدپرس» مدعی شد که ایران به کشتیها اطلاع داده که هفته آتی در تنگه هرمز با مهمات واقعی رزمایش برگزار خواهد کرد.
کد خبر: ۱۳۵۴۴۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۹
دو مقام آمریکا یی و دو منبع آگاه دیگر به وبسایت آکسیوس گفتند که دولت ترامپ میزبان مقامات ارشد نظامی و اطلاعاتی رژیم صهیونیستی و عربستان سعودی برای مذاکره در مورد ایران است.
کد خبر: ۱۳۵۴۴۸۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۹
نایب رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: آقای ترامپ جنگ محدود نداریم و یک بار بزنید آنقدر می زنیم تا تمام شوید و این قدرت نظام است.
کد خبر: ۱۳۵۴۴۸۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۹
تابناک گزارش میدهد
سفر عراقچی به ترکیه در روز جمعه در حالی صورت میگیرد که ادعاهایی درباره احتمال مذاکرات سه جانبه ایران و آمریکا و ترکیه وجود دارد.
کد خبر: ۱۳۵۴۴۶۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۹
رئیس جمهور چین گفت: همکاری بین دو کشور چین و انگلیس مطمئناً به سطح بالاتری خواهد رسید. برای روابط بین چین و بریتانیا و همکاری بین دو کشور، فصل جدیدی گشوده خواهد شد.
کد خبر: ۱۳۵۴۴۴۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۹
دادههای مربوط به ردیابی کشتیها نشان داد طوفان زمستانی صادرات نفت خام و گاز طبیعی مایعشده (الانجی) آمریکا را از خلیج مکزیک روز یکشنبه (پنجم بهمن) متوقف کرد.
کد خبر: ۱۳۵۴۴۲۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۹
وال استریت ژورنال: بعد از مخالفت کشورهای حاشیه خلیج فارس با استفاده آمریکا از خاک و آسمان آنها برای حمله به ایران، گزینه های ترامپ برای اقدام نظامی علیه ایران محدود شده است
کد خبر: ۱۳۵۴۳۹۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۹
گفتوگوی تابناک با «فرانک فون هیپل» مقام اسبق کاخ سفید
پروفسور «فرانک فون هیپل» معتقد است «بنیامین نتانیاهو» تلاش میکند ایالات متحده را تحت تأثیر و نفوذ فکار خود در خصوص ایران قرار دهد و اغلب هم موفق میشود.
کد خبر: ۱۳۵۴۳۴۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۹
ضرغامی نسبت به حضور ناو آمریکا یی آبراهام لینکلن در خلیج فارس و تنگه هرمز واکنش نشان داد.
کد خبر: ۱۳۵۴۳۸۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۸
مشاور رهبر انقلاب با انتشار پیامی گفت: ضربه محدود توهم است، هر اقدام نظامی از سوی آمریکا از هر مبدأ و در هر سطحی، آغاز جنگ محسوب میشود.
کد خبر: ۱۳۵۴۳۷۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۸