رفتن به محتوای اصلی 

در مورد عراق در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

کلیات

عراق یکی از کشور‌های جنوب غرب آسیا است که با کشورهایی، چون ایران، کویت، سوریه، ترکیه، اردن و عربستان سعودی مرز مشترک دارد. در این کشور جمعیتی بالغ بر ۳۷ میلیون نفر زندگی میکنند که ۷۵-۸۰ درصد آن‌ها عرب، ۱۵-۲۰ درصد کرد، ترکمن و آشوری و ۵ درصد را سایر قومیت‌ها تشکیل میدهند.
 
جغرافیا

مساحت تقریبی کشور عراق ۴۳۸٬۳۱۷ کیلومتر مربع است که این مساحت تقریباً یک چهارم مساحت ایران است و کشور عراق را از این لحاظ در رده پنجاه و هشتمین کشور پهناور جهان قرار داده است. به لحاظ جغرافیایی بیشتر سرزمین عراق پست و هموار و گرمسیری است. غرب عراق کویر است و شرق آن جلگه‌های حاصلخیز؛ ولی بخشی از کردستان عراق (شمال شرق) کوهستانی و سردسیر میباشد. همچنین عراق یکی از بزرگترین کشور‌های دارای منابع نفت میباشد. این کشور دارای ۱۴۳ میلیارد بشکه ذخایر تاییدشده نفتی میباشد.

کرد‌ها در نواحی شمال و شمال شرقی عراق که به کردستان عراق مشهور است زندگی میکنند و از لحاظ فرهنگی، زبانی و طرز پوشش با عرب‌ها متفاوت هستند. کشور عراق از نظر ساختار اجتماعی-فرهنگی به سه حوزه کاملاً متفاوت تقسیم میشود، در حوزه مرکزی عراق اعراب سنی، در شمال کرد‌ها و در جنوب شیعیان سکونت دارند و هر کدام از این گروه‌ها دارای شاخصه‌های فرهنگی و اجتماعی خاص خود هستند. البته در کنار این سه گروه اصلی، هویت‌های فرهنگی اجتماعی کوچکتری نظیر ترکمنها، آشوری‌ها و یزیدی‌ها نیز وجود دارند که دارای فرهنگ و عقاید متمایزی هستند. با ما همراه باشید تا با آداب و رسوم مردم عراق بیشتر آشنا شوید.
 
مردم

شهروندان عراقی را از نظر مذهبی باید به دو گروه بزرگ اسلامی شیعه و سنی تقسیم کرد که به لحاظ ترکیبی حدود ۶۰ درصد مردم عراق شیعه، ۳۷ درصد سنی و ۳ درصد پیروان سایر ادیان (مسیحیان، یهودیان، آشوریان و...) هستند.

شیعیان که اکثریت جمعیت عراق را تشکیل میدهند، بیشتر در مناطق جنوبی و مرکزی عراق سکونت دارند. وجود مقبره امامان شیعی در شهر‌های مقدس عراق همچون کربلا و نجف، و همچنین وجود حوزه علمیه نجف و در نتیجه حضور دایمی علمای شیعی در این شهر‌ها باعث تقویت فرهنگ شیعی شده و این امر شیعیان عراق را از نظر فرهنگی به ایرانیان شیعیمذهب نزدیک کرده است. بعد از سرنگونی حکومت صدام، شیعه قدرت و نفوذ بیشتری پیدا کرده است و میتوانند خیلی آزادانهتر راجع به هویت مذهبی خود صحبت کنند.

در کنار مسلمانان شیعی مذهب، اعراب سنی بخش دیگری از ساختار فرهنگی اجتماعی عراق را تشکیل میدهند که براساس قومیت عربی و مذهب سنی ایجاد شده و به دلیل حاکمیت اقلیت اعراب سنی در طول دهه‌های گذشته در عراق تقویت شده است.

عربی و کردی زبان‌های رسمی مردم عراق است. البته زبان‌های دیگری نظیر ترکی آذربایجانی (ترکمن‌های عراق)، فارسی، لری فیلی، کلدانی نو (از زبان‌های آرامی)، ارمنی، آشوری، دوماری (زبان کولیها)، گورانی (از شاخه شمال غربی زبان‌های کردی) و ... نیز در این کشور صحبت میشود.

به لحاظ فرهنگی باید گفت: عراقی‌ها ارزش زیادی برای خانواده قائل هستند و خانواده‌های بزرگ یا قبایل بزرگ از قدرت سیاسی و اجتماعی برخوردارند. اعضای خانواده باید مسئولیت رفتار و کردار خود را بپذیرند و هر گونه خطایی باعث بیآبروی کل خانواده میشود.
 

وفاداری به خانواده قبل از سایر روابط اجتماعی و حتی کسب و کار قرار میگیرد. خویشاوندسالاری در بین مردم عراق به چشم میخورد و از آنجا که دیدگاه منفی نسبت به این قضیه ندارند، طبیعتا پیشنهادات کاری را به خانواده خود میدهند، زیرا افراد مورد اعتمادشان هستند. اغلب خانواده‌های بزرگ در یک خانه، محله یا روستا زندگی میکنند. در مناطق شهری مردم لزوما در یک خانه در کنار هم زندگی نمیکنند، هر چند که عموما در یک خیابان یا نزدیک به هم هستند.
 
نظام سیاسی

دولت مرکزی عراق که پیش از انقلاب اسلامی ایران و به واسطه قرار داد الجزایر با ایران اختلافاتی داشت، در نهایت پس از انقلاب اسلامی و در شهریورماه ۱۳۵۹ به مرز‌های غربی ایران حمله کرد؛ اقدامی که مقدمه یک جنگ طولانی و تمام عیار دو کشور همسایه شد و صد‌ها هزار نفر در این جنگ هشت ساله جان خود را از دست دادند.

حضور صدام در رأس هرم قدرتی عراق که در دهه ۷۰ میلادی قدرت را از نخسین رئیس جمهور عراق یعنی احمد حسن البکر گرفت، مقدمه نا امنی‌های فراوانی در عراق شد که جنگ هشت ساله علیه ایران تنها یک مورد آن بود.

با پذیرش قطعنامه ۵۹۸ توسط ایران و عراق و بازگشت دو کشور به مرز‌های مندرج در قرارداد الجرایز، صدام به کویت حمله و مقدمه آغاز جنگ خلیج فارس را فراهم کرد.
 

نوع حکومت داری صدام در عراق در نهایت سبب شد تا دولت آمریکا در اواخر زمستان سال ۱۳۸۱ به این کشور حمله نظامی کند و مقدمه سقوط دولت صدام را فراهم کند. یک روز بیشتر به نوروز ۱۳۸۲ (۲۰ مارس ۲۰۰۳) نمانده بود که آمریکا با تشکیل یک ائتلاف به عراق حمله کرد. این کشور دست نکشیدن عراق از برنامهٔ سلاح‌های کشتار جمعی که خلاف قطعنامهٔ ۶۸۷ شورای امنیت بود را به عنوان دلیل این تهاجم اعلام کرد.

درگیری‌ها در سال ۲۰۰۸ در عراق ادامه پیدا کردند و نیرو‌های مسلح تازه آموزشدیدهٔ عراقی با شبه نظامیان درگیر شدند. دولت عراق توافقی را با آمریکا امضا کرد که نیرو‌های مسلح آمریکا را ملزم به خروج از شهر‌های عراق تا ۹ تیرماه ۱۳۸۸ و خروج از کل خاک عراق تا ۱۰ دیماه ۱۳۹۰ میکرد.
 
جنگ داخلی

با خروج نیرو‌های آمریکایی در سال ۱۳۹۰ ناآرامی‌ها ادامه یافت و عراق دچار بیثباتی سیاسی شد. بهار عربی در بهمن ۱۳۸۹ به عراق رسید و مخالفت‌ها در شهر‌ها گسترش یافت، اما مخالفت‌های ابتدایی نتوانستند دولت را ساقط کنند. ائتلاف میهنی عراق که گفته میشود بزرگترین مجموعهٔ سنیان عراق است به دلیل آنکه دولت عراق را تحت سیطره شیعیانی میدانست که میخواهند سنی‌ها را کنار بزنند، مجلس عراق را به مدت چند هفته در ماه‌های پایانی ۱۳۹۰ تحریم کرد.

گروه‌های شبه نظامی سنی در سال ۲۰۱۳ حملات زیادی را علیه اکثریت شیعهٔ عراق انجام دادند تا اعتماد عمومی نسبت به دولت نوری المالکی را زیر سؤال ببرند. جنگ طلبان سنیمذهب عضو دولت اسلامی عراق و شام در سال ۱۳۹۳ کنترل بخش‌های وسیعی از عراق از جمله شهر‌های بزرگی، چون تکریت، فلوجه و موصل را به دست آوردند و باعث شدند صد‌ها هزار نفر از خانه و کاشانهٔ خود فرار کنند و در ادامه این گروه‌ها که اقدامات تروریستی خود را گسترش دادند به شکل گیری گروه تروریستی داعش کمک کرد؛ گروهی تروریستی که زمینه جنگ‌های داخلی طولانی در عراق را فراهم کرد و در نهایت با کمک‌های ایران و دیگر کشور‌های متحد از پای درآمد.
 

مدیریت سیاسی عراق به شکل فدرالی است و دولت فدرال عراق تحت قانون اساسی فعلی به شکل یک جمهوری فدرالی دموکراتیک پارلمانی اسلامی تعریف میشود. دولت فدرال مشتمل بر قوای مجریه، مقننه و قضاییه و کمیسیون‌های مستقل متعدد دیگر است. جدای از دولت فدرال مناطق (مشتمل بر چند استان)، استان‌ها و بخش‌هایی وجود دارند که طبق قانون دارای اختیاراتی هستند.

عراق دارای هجده استان است که هر استان به چند شهرستان تقسیم شده است. کردستان عراق تنها ناحیه تعریفشده در قانون عراق است که برای خود دولت و ارتش نیمه رسمی به نام پیشمرگه دارد.

بغداد، صلاحالدین، دیاله، واسط، میسان، بصره، ذیقار، مثنی، قادسیه، بابل، کربلا، نجف، انبار، نینوا، دهوک، اربیل، کرکوک، سلیمانیه و حلبچه استان‌های عراق هستند.
 
اقتصاد

صادرات نفت از گذشته نقش اصلی را در اقتصاد عراق بر عهده داشته بهطوری که ۹۵٪ از درآمد خارجی این کشور را تشکیل می دهد. عدم توسعه در سایر زمینه‌ها باعث بروز بیکاری ۱۸ تا ۳۰ درصدی و درآمد سرانه ۴۰۰۰ دلاری شدهاست. در سال ۲۰۱۱ استخدام تمام وقت در بخش عمومی نزدیک به ۶۰ درصد از کل استخدام‌ها را شامل میشد. بخش صادرات نفت شغل‌های بسیار کمی برای عراقی‌ها ایجاد کرده است.
 

* با کشور سوریه بیشتر آشنا شوید

 * با کشور آمریکا بیشتر آشنا شوید

  * با کشور لبنان بیشتر آشنا شوید

 *با کشور ایران بیشتر آشنا شوید

 *با کشور افغانستان بیشتر آشنا شوید

 *با کشور روسیه بیشتر آشنا شوید

 * با کشور ترکیه بیشتر آشنا شوید

آخرین اخبار مرتبط با عراق

سردار قاآنی با رهبران ارشد گروه‌های عراقی دیدار کرد

گردان‌های حزب‌الله عراق امروز پنج‌شنبه از دیدار حاج ابوحسین الحمیداوی، دبیرکل خود، هادی العامری، دبیرکل سازمان بدر و فالح الفیاض، رئیس سازمان حشد شعبی عراق با سردار قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خبر داد.

کد خبر: 4202997

لحظات پرتنش نخست وزیر عراق را ببینید

اعتراض شهروندان عراقی به علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق بخاطر فساد و فروپاشی اوضاع عراق در حرم امیرالمؤمنین علیه السلام را می‌بینید.

کد خبر: 4203002

این سخنان مقدمه جنگ داخلی در عراق است؟

خط و نشان علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق به کتائب حزب‌الله عراق گفت: «اگر من و نیروهای مسلح کشور نتوانیم با شما مقابله کنیم، مردمم را به میدان می‌آورم تا در کنار من با شما بجنگند!» اظهارات زیدی که نشان می‌دهد ممکن است عراق به سمت یک درگیری داخلی یا حتی جنگ داخلی …

کد خبر: 4202927

شعار مردم عراق در استادیوم خطاب به ایران

در جریان بازی ایران و عراق، گروه‌هایی از شیعیان عراقی با پرچم ایران در استادیوم حضور پیدا کردند و شعار دادند: «جان‌هایمان، فدای ایران». این لحظات را می‌بینید.

کد خبر: 4202849

خلاصه بازی عراق ۱ - ایران ۱

تیم‌های فوتبال عراق و ایران در چارچوب مسابقات تورنمنت چهارجانبه به مصاف هم رفتند و به تساوی یک بر یک رضایت داد. خلاصه این بازی را می‌بینید.

کد خبر: 4202603

بستن گذرگاه‌های مرزی به خواست آمریکا؛ تازه‌ترین تلاش واشنگتن برای دور کردن عراق از ایران

تلاش تازه واشنگتن برای محدود کردن روابط اقتصادی عراق با ایران، در حالی که آمریکا خواهان گسترش همکاری‌های دوجانبه با بغداد است، تناقضی آشکار در سیاست این کشور را نشان می‌دهد.

کد خبر: 4202531

پیشمرگه کردی هم باید خلع سلاح شود؟/ چه کسی مصداق مقاومت را در روند خلع سلاح عراق تعیین می‌کند؟

تلاش عراق برای قرار دادن سلاح‌ها تحت کنترل دولت از جمله نیروهای مقاومت و پیشمرگه کردی، با پرسشی روبرو شده است که بعید به نظر می‌رسد تعیین هرگونه مهلتی بتواند آن را حل‌وفصل کند.

کد خبر: 4202502

دستور کم‌سابقه الزیدی برای ورود نیروهای عراقی به جرف النصر؛ رویارویی بغداد با کتائب حزب‌الله وارد مرحله تازه‌ای شد

دولت عراق در تازه‌ترین اقدام خود برای گسترش حاکمیت بر مناطق خارج از کنترل کامل نهادهای رسمی، دستور ورود نیروهای مسلح و امنیتی به منطقه راهبردی «جرف‌النصر» را صادر کرده است.

کد خبر: 4202320

قربانی: تیم ملی برای برد عراق کاملاً آماده است

محمد قربانی پس از پیروزی تیم ملی مقابل فلسطین، از آمادگی ملی‌پوشان برای دیدار دوستانه با عراق خبر داد و گفت ایران برای کسب برد در این مسابقه تلاش خواهد کرد.

کد خبر: 4201954

رسم جوانمردی ایران در زمان محاصره عراق که تکرار نشد!

مجری یکی از شبکه‌های تلویزیون عراق با اشاره به رفتار جوانمردانه ایران با فرمان رهبر شهید انقلاب در زمان محاصره عراق و اجرای برنامه نفت و در برابر غذا، یادآور شد که عراق باید رفتار مشابهی نشان دهد. با زیرنویس فارسی می‌بینید و می‌شنوید.

کد خبر: 4201677

مرز سومار به صورت موقت تا اطلاع ثانوی بسته شد

ناظر گمرکات استان و مدیرکل گمرک کرمانشاه گفت: مرز سومار از امروز جمعه ۲۲ آبان ماه ۱۴۰۵ تا اطلاع ثانوی به‌منظور انجام عملیات فنی و زیرساختی و بر اساس اعلام سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای کشور بسته شده است.

کد خبر: 4201557

با قلعه‌نویی، بی‌وطن و ایران‌فروش جمله بسازید؛ شرمی که سراغ سرمربی تیم ملی نیامد!

امیر قلعه‌نویی می‌گوید هنوز نمی‌داند پرواز تیم ملی به عراق، به دلیل مسائل سیاسی لغو شده، وگرنه این سفر انجام نمی‌شد، در حالی که مدیر رسانه‌ای تیم به این موضوع اعتراف کرده است.

کد خبر: 4201471

آمریکا به عراق: ایران را دشمن خود نکنید!

آمریکا در حالی از عراق می‌خواهد ایران را دشمن خود نداند که گزارش‌ها از درخواست واشنگتن برای محدودسازی گذرگاه‌های مرزی دو کشور حکایت دارد.

کد خبر: 4201272

افشاگری عراق از هدف سفر الزیدی به ایران

وزیر خارجه عراق با تشریح اهداف سفر اخیر الزیدی به تهران، از تلاش بغداد برای نزدیک‌کردن دیدگاه‌های ایران و آمریکا و کاهش تنش میان دو کشور خبر داد.

کد خبر: 4201047

مطالبه عراق برای پایان نفوذ آمریکا

یک عضو پارلمان عراق با تأکید بر ضرورت پایان نفوذ آمریکا در این کشور، خواستار خروج کامل واشنگتن و توقف مداخلات سیاسی، امنیتی و اقتصادی آن شد.

کد خبر: 4201045

شأن ایران زیر پای مهدی تاج و امیر قلعه‌نویی؛ دنیامالی دستور بازگشت تیم ملی به تهران را می‌دهد؟

مهدی تاج به عنوان رئیس فدراسیون و امیر قلعه‌نویی به عنوان سرمربی تیم ملی پاسخگو باشند که چگونه هیچ شأنیتی برای ایران قائل نیستند و به هر ترتیبی تیم را راهی عراق کردند؟

کد خبر: 4200999

ما به لحاظ عاطفی طرف ایرانیم ولی عراق با آرزو و احساس اداره نمی‌شود!

عمار حکیم رهبر فعلی جریان حکمت ملی عراق و رئیس اسبق مجلس اعلای اسلامی عراق درباره بستن مرزهای عراق بر روی ایران بر اثر فشار آمریکا در اظهاراتی قابل تامل گفت: «ما به لحاظ عاطفی طرف ایرانیم ولی عراق با آرزو و احساس اداره نمی‌شود! آمریکا هشدار شدیداللحنی فرستاد …

کد خبر: 4200924

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.