کلیات
عراق یکی از کشورهای جنوب غرب آسیا است که با کشورهایی، چون ایران، کویت، سوریه، ترکیه، اردن و عربستان سعودی مرز مشترک دارد. در این کشور جمعیتی بالغ بر ۳۷ میلیون نفر زندگی میکنند که ۷۵-۸۰ درصد آنها عرب، ۱۵-۲۰ درصد کرد، ترکمن و آشوری و ۵ درصد را سایر قومیتها تشکیل میدهند.
جغرافیا
مساحت تقریبی کشور عراق ۴۳۸٬۳۱۷ کیلومتر مربع است که این مساحت تقریباً یک چهارم مساحت ایران است و کشور عراق را از این لحاظ در رده پنجاه و هشتمین کشور پهناور جهان قرار داده است. به لحاظ جغرافیایی بیشتر سرزمین عراق پست و هموار و گرمسیری است. غرب عراق کویر است و شرق آن جلگههای حاصلخیز؛ ولی بخشی از کردستان عراق (شمال شرق) کوهستانی و سردسیر میباشد. همچنین عراق یکی از بزرگترین کشورهای دارای منابع نفت میباشد. این کشور دارای ۱۴۳ میلیارد بشکه ذخایر تاییدشده نفتی میباشد.
کردها در نواحی شمال و شمال شرقی عراق که به کردستان عراق مشهور است زندگی میکنند و از لحاظ فرهنگی، زبانی و طرز پوشش با عربها متفاوت هستند. کشور عراق از نظر ساختار اجتماعی-فرهنگی به سه حوزه کاملاً متفاوت تقسیم میشود، در حوزه مرکزی عراق اعراب سنی، در شمال کردها و در جنوب شیعیان سکونت دارند و هر کدام از این گروهها دارای شاخصههای فرهنگی و اجتماعی خاص خود هستند. البته در کنار این سه گروه اصلی، هویتهای فرهنگی اجتماعی کوچکتری نظیر ترکمنها، آشوریها و یزیدیها نیز وجود دارند که دارای فرهنگ و عقاید متمایزی هستند. با ما همراه باشید تا با آداب و رسوم مردم عراق بیشتر آشنا شوید.
مردم
شهروندان عراقی را از نظر مذهبی باید به دو گروه بزرگ اسلامی شیعه و سنی تقسیم کرد که به لحاظ ترکیبی حدود ۶۰ درصد مردم عراق شیعه، ۳۷ درصد سنی و ۳ درصد پیروان سایر ادیان (مسیحیان، یهودیان، آشوریان و...) هستند.
شیعیان که اکثریت جمعیت عراق را تشکیل میدهند، بیشتر در مناطق جنوبی و مرکزی عراق سکونت دارند. وجود مقبره امامان شیعی در شهرهای مقدس عراق همچون کربلا و نجف، و همچنین وجود حوزه علمیه نجف و در نتیجه حضور دایمی علمای شیعی در این شهرها باعث تقویت فرهنگ شیعی شده و این امر شیعیان عراق را از نظر فرهنگی به ایرانیان شیعیمذهب نزدیک کرده است. بعد از سرنگونی حکومت صدام، شیعه قدرت و نفوذ بیشتری پیدا کرده است و میتوانند خیلی آزادانهتر راجع به هویت مذهبی خود صحبت کنند.
در کنار مسلمانان شیعی مذهب، اعراب سنی بخش دیگری از ساختار فرهنگی اجتماعی عراق را تشکیل میدهند که براساس قومیت عربی و مذهب سنی ایجاد شده و به دلیل حاکمیت اقلیت اعراب سنی در طول دهههای گذشته در عراق تقویت شده است.
عربی و کردی زبانهای رسمی مردم عراق است. البته زبانهای دیگری نظیر ترکی آذربایجانی (ترکمنهای عراق)، فارسی، لری فیلی، کلدانی نو (از زبانهای آرامی)، ارمنی، آشوری، دوماری (زبان کولیها)، گورانی (از شاخه شمال غربی زبانهای کردی) و ... نیز در این کشور صحبت میشود.
به لحاظ فرهنگی باید گفت: عراقیها ارزش زیادی برای خانواده قائل هستند و خانوادههای بزرگ یا قبایل بزرگ از قدرت سیاسی و اجتماعی برخوردارند. اعضای خانواده باید مسئولیت رفتار و کردار خود را بپذیرند و هر گونه خطایی باعث بیآبروی کل خانواده میشود.
وفاداری به خانواده قبل از سایر روابط اجتماعی و حتی کسب و کار قرار میگیرد. خویشاوندسالاری در بین مردم عراق به چشم میخورد و از آنجا که دیدگاه منفی نسبت به این قضیه ندارند، طبیعتا پیشنهادات کاری را به خانواده خود میدهند، زیرا افراد مورد اعتمادشان هستند. اغلب خانوادههای بزرگ در یک خانه، محله یا روستا زندگی میکنند. در مناطق شهری مردم لزوما در یک خانه در کنار هم زندگی نمیکنند، هر چند که عموما در یک خیابان یا نزدیک به هم هستند.
نظام سیاسی
دولت مرکزی عراق که پیش از انقلاب اسلامی ایران و به واسطه قرار داد الجزایر با ایران اختلافاتی داشت، در نهایت پس از انقلاب اسلامی و در شهریورماه ۱۳۵۹ به مرزهای غربی ایران حمله کرد؛ اقدامی که مقدمه یک جنگ طولانی و تمام عیار دو کشور همسایه شد و صدها هزار نفر در این جنگ هشت ساله جان خود را از دست دادند.
حضور صدام در رأس هرم قدرتی عراق که در دهه ۷۰ میلادی قدرت را از نخسین رئیس جمهور عراق یعنی احمد حسن البکر گرفت، مقدمه نا امنیهای فراوانی در عراق شد که جنگ هشت ساله علیه ایران تنها یک مورد آن بود.
با پذیرش قطعنامه ۵۹۸ توسط ایران و عراق و بازگشت دو کشور به مرزهای مندرج در قرارداد الجرایز، صدام به کویت حمله و مقدمه آغاز جنگ خلیج فارس را فراهم کرد.
نوع حکومت داری صدام در عراق در نهایت سبب شد تا دولت آمریکا در اواخر زمستان سال ۱۳۸۱ به این کشور حمله نظامی کند و مقدمه سقوط دولت صدام را فراهم کند. یک روز بیشتر به نوروز ۱۳۸۲ (۲۰ مارس ۲۰۰۳) نمانده بود که آمریکا با تشکیل یک ائتلاف به عراق حمله کرد. این کشور دست نکشیدن عراق از برنامهٔ سلاحهای کشتار جمعی که خلاف قطعنامهٔ ۶۸۷ شورای امنیت بود را به عنوان دلیل این تهاجم اعلام کرد.
درگیریها در سال ۲۰۰۸ در عراق ادامه پیدا کردند و نیروهای مسلح تازه آموزشدیدهٔ عراقی با شبه نظامیان درگیر شدند. دولت عراق توافقی را با آمریکا امضا کرد که نیروهای مسلح آمریکا را ملزم به خروج از شهرهای عراق تا ۹ تیرماه ۱۳۸۸ و خروج از کل خاک عراق تا ۱۰ دیماه ۱۳۹۰ میکرد.
جنگ داخلی
با خروج نیروهای آمریکایی در سال ۱۳۹۰ ناآرامیها ادامه یافت و عراق دچار بیثباتی سیاسی شد. بهار عربی در بهمن ۱۳۸۹ به عراق رسید و مخالفتها در شهرها گسترش یافت، اما مخالفتهای ابتدایی نتوانستند دولت را ساقط کنند. ائتلاف میهنی عراق که گفته میشود بزرگترین مجموعهٔ سنیان عراق است به دلیل آنکه دولت عراق را تحت سیطره شیعیانی میدانست که میخواهند سنیها را کنار بزنند، مجلس عراق را به مدت چند هفته در ماههای پایانی ۱۳۹۰ تحریم کرد.
گروههای شبه نظامی سنی در سال ۲۰۱۳ حملات زیادی را علیه اکثریت شیعهٔ عراق انجام دادند تا اعتماد عمومی نسبت به دولت نوری المالکی را زیر سؤال ببرند. جنگ طلبان سنیمذهب عضو دولت اسلامی عراق و شام در سال ۱۳۹۳ کنترل بخشهای وسیعی از عراق از جمله شهرهای بزرگی، چون تکریت، فلوجه و موصل را به دست آوردند و باعث شدند صدها هزار نفر از خانه و کاشانهٔ خود فرار کنند و در ادامه این گروهها که اقدامات تروریستی خود را گسترش دادند به شکل گیری گروه تروریستی داعش کمک کرد؛ گروهی تروریستی که زمینه جنگهای داخلی طولانی در عراق را فراهم کرد و در نهایت با کمکهای ایران و دیگر کشورهای متحد از پای درآمد.
مدیریت سیاسی عراق به شکل فدرالی است و دولت فدرال عراق تحت قانون اساسی فعلی به شکل یک جمهوری فدرالی دموکراتیک پارلمانی اسلامی تعریف میشود. دولت فدرال مشتمل بر قوای مجریه، مقننه و قضاییه و کمیسیونهای مستقل متعدد دیگر است. جدای از دولت فدرال مناطق (مشتمل بر چند استان)، استانها و بخشهایی وجود دارند که طبق قانون دارای اختیاراتی هستند.
عراق دارای هجده استان است که هر استان به چند شهرستان تقسیم شده است. کردستان عراق تنها ناحیه تعریفشده در قانون عراق است که برای خود دولت و ارتش نیمه رسمی به نام پیشمرگه دارد.
بغداد، صلاحالدین، دیاله، واسط، میسان، بصره، ذیقار، مثنی، قادسیه، بابل، کربلا، نجف، انبار، نینوا، دهوک، اربیل، کرکوک، سلیمانیه و حلبچه استانهای عراق هستند.
اقتصاد
صادرات نفت از گذشته نقش اصلی را در اقتصاد عراق بر عهده داشته بهطوری که ۹۵٪ از درآمد خارجی این کشور را تشکیل می دهد. عدم توسعه در سایر زمینهها باعث بروز بیکاری ۱۸ تا ۳۰ درصدی و درآمد سرانه ۴۰۰۰ دلاری شدهاست. در سال ۲۰۱۱ استخدام تمام وقت در بخش عمومی نزدیک به ۶۰ درصد از کل استخدامها را شامل میشد. بخش صادرات نفت شغلهای بسیار کمی برای عراقیها ایجاد کرده است.
در مورد عراق در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
رئیسجمهور جدید عراق با تأکید بر مسئولیت سنگین خود در شرایط حساس کنونی، اعلام کرد که سیاستهایش بر پایه اولویت دادن به منافع ملی کشورش استوار خواهد بود و هرگونه حمله به آن را محکوم میکند.
کد خبر: ۱۳۶۶۵۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۲
منابع رسانه ای اعلام کردند که نزار آمیدی رئیس جمهور جدید عراق شده است.
کد خبر: ۱۳۶۶۵۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۲
جلسه مجلس نمایندگان عراق برای انتخاب رئیس جمهور روز شنبه آینده برگزار میشود.
کد خبر: ۱۳۶۶۲۴۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۲۰
رئیس الحشد الشعبی عراق در دیدار سفیر ایران در بغداد بر حمایت کشورش از توقف حملات علیه جمهوری اسلامی ایران تاکید کرد.
کد خبر: ۱۳۶۵۹۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۸
در پی رایزنیها و پیگیریهای مستمر سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران در کربلای معلی، نخستین کاروان کمکهای بشردوستانه عتبه مطهر عباسی «ع» راهی ایران شد.
کد خبر: ۱۳۶۵۷۲۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۷
یک شبکه فرانسوی گزارشی را درباره استفاده از خاک کویت در حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران منتشر کرد.
کد خبر: ۱۳۶۵۶۲۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۷
نبض خبر
تصاویری از اصابت پهپاد به پایگاه آمریکایی در اربیل در کردستان عراق را ببینید.
کد خبر: ۱۳۶۵۵۴۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۶
مقاومت اسلامی عراق مسئولیت حمله به پایگاههای دشمن در این کشور و منطقه را برعهده گرفت.
کد خبر: ۱۳۶۵۴۵۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۶
نبض خبر
میدان نفتی البزرقان در استان میسان در جنوب عراق مورد اصابت پهپاد انتحاری قرار گرفت. این لحظات را میبینید.
کد خبر: ۱۳۶۵۴۵۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۶
نبض خبر
سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا (ص) اعلام کرد: «...ما با صداقت می گوییم که ملت ایران در نبرد، تنها نبود اگرچه در میدان نبرد پیشتاز بودیم اما دلها و مواضع استوار شما مردم سربلند و مسلمان عراق هم همراه ما بود؛ حمایت شما همچنان انگیزهای برای افزایش عزم و پایداری ما در مسیر مبارزه است.... اعلام میکنم که کشور برادرمان عراق از هرگونه محدودیتی که در تنگه هرمز اعمال کردهایم مستثنا است و این محدودیتها تنها شامل کشورهای دشمن می شود. ما احترام عمیقی برای حاکمیت ملی عراق قائلیم؛ شما ملتی هستید که آثار اشغال آمریکا را بر سینه خودتان دارید و مبارزه شما علیه آمریکا، شایسته تقدیر و ستایش است...» مواضع کامل سخنگوی اتاق جنگ ایران را میبینید و میشنوید.
کد خبر: ۱۳۶۵۴۱۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۵
سخنگوی قرار گاه خاتم الانبیا گفت: اعلام میکنم که برادران عراقیمان از هرگونه محدودیتی که در تنگه هرمز اعمال کردهایم مستثنا هستند و این محدودیتها تنها شامل کشورهای دشمن میشود.
کد خبر: ۱۳۶۵۳۹۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۵
نبض خبر
تصاویر تجمع عظیم مردم عراق در حمایت از ایران در بغداد پایتخت عراق و در اعتراض به حمله رژیم اسرائیل و آمریکا به ایران طی ساعات اخیر را میبینید.
کد خبر: ۱۳۶۵۳۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۵
مقر تیپ ۳۴ نیروهای حشد الشعبی در شهر موصل هدف یک حمله هوایی قرار گرفته است.
کد خبر: ۱۳۶۵۲۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۵
نبض خبر
جنگندههای آمریکا پایگاه نیروهای بسیج مردمی در استان الانبار عراق را در واکنش به حملات مقاومت عراق بمباران کردند. تصاویری که از این حملات منتشر شده را میبینید.
کد خبر: ۱۳۶۵۱۴۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۳
نبض خبر
خبرنگار آمریکایی شلی کیتلسون توسط مردان مسلح ناشناس در بغداد، عراق ربوده شده است. فیلم لحظه ربوده شدن او را نشان میدهد.
کد خبر: ۱۳۶۵۱۴۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۳
پایتخت کشور عراق پس از برتری ۲ بر ۱ شیرهای بینالنهرین مقابل تیم ملی بولیوی و مسجل شدن بلیت سفر به مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶، شاهد یک پایکوبی تاریخی و بینظیر بود. معابر اصلی شهر مملو از هوادارانی شد که تصاویری نادر از سرور و شادمانی عمومی را خلق کردند.
این موفقیت بزرگ که نقطه پایانی بر حسرت ۴۰ ساله فوتبالدوستان عراقی جهت بازگشت به بزرگترین فستیوال فوتبالی دنیا بود، توفانی از احساسات و نشاط را در وجب به وجب این سرزمین پدید آورد.
کد خبر: ۱۳۶۵۱۱۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۳
دبیرکل گردانهای سیدالشهداء عراق با اشاره به ورود جنگ به مرحلهای حساس، نسبت به هرگونه گسترش درگیری از طریق کشورهای منطقه هشدار داد و از پاسخ متقابل سخن گفت.
کد خبر: ۱۳۶۴۹۲۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۱
سازمان حشد شعبی عراق امروز سهشنبه از هدف قرار گرفتن پایگاههای خود در استانهای بابل و الانبار خبر داد.
کد خبر: ۱۳۶۴۸۶۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۱
وزیر امور خارجه ترکیه با اشاره به اجلاس چهار جانبه اخیر با حضور وزرای امور خارجه ترکیه، پاکستان، عربستان و مصر در اسلام آباد، بر حمایت کشورهای منطقه از توقف جنگ و برقراری صلح و ثبات تاکید کرد.
کد خبر: ۱۳۶۴۸۶۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۱
پزشکیان: دست مردم، مسئولان و رزمندگان عراق را به گرمی میفشارم.
کد خبر: ۱۳۶۴۸۱۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۱۱