- قطعات پازل تازه جنگ با ایران/ آیا آمریکا از جنگ با ایران عقب نشسته است؟
- بلیطفروشی عبدالله شهبازی برای سالگرد تیرباران پدرش!
- بازخوانی تاریخ؛ در تخت جمشید حتی یک زن نیست؛ پس اینهمه نام زنانه از کجاست؟
- ارسال پاسخ آمریکا به طرح ۷ روزه ایران برای پایان جنگ؛ قطر پیام را منتقل کرد
- آمریکا با فریب ایران شاید پیش از انتخابات کنگره حمله کند/ اعراب به دنبال تجزیه ایران هستند/ هرمز و هستهای بهانه است
- آقای رئیس اماکن، "پیاده" هم زیاده؟!
- هنر ایران چند شورا میخواهد؟/ از شورای فرهنگ و هنر تا شورای عالی هنر و ادبیات
- «نجلا بودن» و «فاطمه المنصوری»؛ دو زن عربی که نخست‌وزیر شدند
- بازخوانی تاریخ/ زندگی و زمانه آخرین ملکه قاجار
- پیکاپ و کمپر با معافیت کامل گمرکی؛ این امتیاز دقیقاً برای چه کسانی است؟
کلیات
عراق یکی از کشور‌های جنوب غرب آسیا است که با کشورهایی، چون ایران، کویت، سوریه، ترکیه، اردن و عربستان سعودی مرز مشترک دارد. در این کشور جمعیتی بالغ بر ۳۷ میلیون نفر زندگی میکنند که ۷۵-۸۰ درصد آن‌ها عرب، ۱۵-۲۰ درصد کرد، ترکمن و آشوری و ۵ درصد را سایر قومیت‌ها تشکیل میدهند.
جغرافیا
مساحت تقریبی کشور عراق ۴۳۸٬۳۱۷ کیلومتر مربع است که این مساحت تقریباً یک چهارم مساحت ایران است و کشور عراق را از این لحاظ در رده پنجاه و هشتمین کشور پهناور جهان قرار داده است. به لحاظ جغرافیایی بیشتر سرزمین عراق پست و هموار و گرمسیری است. غرب عراق کویر است و شرق آن جلگه‌های حاصلخیز؛ ولی بخشی از کردستان عراق (شمال شرق) کوهستانی و سردسیر میباشد. همچنین عراق یکی از بزرگترین کشور‌های دارای منابع نفت میباشد. این کشور دارای ۱۴۳ میلیارد بشکه ذخایر تاییدشده نفتی میباشد.
کرد‌ها در نواحی شمال و شمال شرقی عراق که به کردستان عراق مشهور است زندگی میکنند و از لحاظ فرهنگی، زبانی و طرز پوشش با عرب‌ها متفاوت هستند. کشور عراق از نظر ساختار اجتماعی-فرهنگی به سه حوزه کاملاً متفاوت تقسیم میشود، در حوزه مرکزی عراق اعراب سنی، در شمال کرد‌ها و در جنوب شیعیان سکونت دارند و هر کدام از این گروه‌ها دارای شاخصه‌های فرهنگی و اجتماعی خاص خود هستند. البته در کنار این سه گروه اصلی، هویت‌های فرهنگی اجتماعی کوچکتری نظیر ترکمنها، آشوری‌ها و یزیدی‌ها نیز وجود دارند که دارای فرهنگ و عقاید متمایزی هستند. با ما همراه باشید تا با آداب و رسوم مردم عراق بیشتر آشنا شوید.
مردم
شهروندان عراقی را از نظر مذهبی باید به دو گروه بزرگ اسلامی شیعه و سنی تقسیم کرد که به لحاظ ترکیبی حدود ۶۰ درصد مردم عراق شیعه، ۳۷ درصد سنی و ۳ درصد پیروان سایر ادیان (مسیحیان، یهودیان، آشوریان و...) هستند.
شیعیان که اکثریت جمعیت عراق را تشکیل میدهند، بیشتر در مناطق جنوبی و مرکزی عراق سکونت دارند. وجود مقبره امامان شیعی در شهرهای مقدس عراق همچون کربلا و نجف، و همچنین وجود حوزه علمیه نجف و در نتیجه حضور دایمی علمای شیعی در این شهر‌ها باعث تقویت فرهنگ شیعی شده و این امر شیعیان عراق را از نظر فرهنگی به ایرانیان شیعیمذهب نزدیک کرده است. بعد از سرنگونی حکومت صدام، شیعه قدرت و نفوذ بیشتری پیدا کرده است و میتوانند خیلی آزادانهتر راجع به هویت مذهبی خود صحبت کنند.
در کنار مسلمانان شیعی مذهب، اعراب سنی بخش دیگری از ساختار فرهنگی اجتماعی عراق را تشکیل میدهند که براساس قومیت عربی و مذهب سنی ایجاد شده و به دلیل حاکمیت اقلیت اعراب سنی در طول دهه‌های گذشته در عراق تقویت شده است.
عربی و کردی زبان‌های رسمی مردم عراق است. البته زبان‌های دیگری نظیر ترکی آذربایجانی (ترکمن‌های عراق)، فارسی، لری فیلی، کلدانی نو (از زبان‌های آرامی)، ارمنی، آشوری، دوماری (زبان کولیها)، گورانی (از شاخه شمال غربی زبان‌های کردی) و ... نیز در این کشور صحبت میشود.
به لحاظ فرهنگی باید گفت: عراقی‌ها ارزش زیادی برای خانواده قائل هستند و خانواده‌های بزرگ یا قبایل بزرگ از قدرت سیاسی و اجتماعی برخوردارند. اعضای خانواده باید مسئولیت رفتار و کردار خود را بپذیرند و هر گونه خطایی باعث بیآبروی کل خانواده میشود.
وفاداری به خانواده قبل از سایر روابط اجتماعی و حتی کسب و کار قرار میگیرد. خویشاوندسالاری در بین مردم عراق به چشم میخورد و از آنجا که دیدگاه منفی نسبت به این قضیه ندارند، طبیعتا پیشنهادات کاری را به خانواده خود میدهند، زیرا افراد مورد اعتمادشان هستند. اغلب خانواده‌های بزرگ در یک خانه، محله یا روستا زندگی میکنند. در مناطق شهری مردم لزوما در یک خانه در کنار هم زندگی نمیکنند، هر چند که عموما در یک خیابان یا نزدیک به هم هستند.
نظام سیاسی
دولت مرکزی عراق که پیش از انقلاب اسلامی ایران و به واسطه قرار داد الجزایر با ایران اختلافاتی داشت، در نهایت پس از انقلاب اسلامی و در شهریورماه ۱۳۵۹ به مرز‌های غربی ایران حمله کرد؛ اقدامی که مقدمه یک جنگ طولانی و تمام عیار دو کشور همسایه شد و صد‌ها هزار نفر در این جنگ هشت ساله جان خود را از دست دادند.
حضور صدام در رأس هرم قدرتی عراق که در دهه ۷۰ میلادی قدرت را از نخسین رئیس جمهور عراق یعنی احمد حسن البکر گرفت، مقدمه نا امنی‌های فراوانی در عراق شد که جنگ هشت ساله علیه ایران تنها یک مورد آن بود.
با پذیرش قطعنامه ۵۹۸ توسط ایران و عراق و بازگشت دو کشور به مرز‌های مندرج در قرارداد الجرایز، صدام به کویت حمله و مقدمه آغاز جنگ خلیج فارس را فراهم کرد.
نوع حکومت داری صدام در عراق در نهایت سبب شد تا دولت آمریکا در اواخر زمستان سال ۱۳۸۱ به این کشور حمله نظامی کند و مقدمه سقوط دولت صدام را فراهم کند. یک روز بیشتر به نوروز ۱۳۸۲ (۲۰ مارس ۲۰۰۳) نمانده بود که آمریکا با تشکیل یک ائتلاف به عراق حمله کرد. این کشور دست نکشیدن عراق از برنامهٔ سلاح‌های کشتار جمعی که خلاف قطعنامهٔ ۶۸۷ شورای امنیت بود را به عنوان دلیل این تهاجم اعلام کرد.
درگیری‌ها در سال ۲۰۰۸ در عراق ادامه پیدا کردند و نیروهای مسلح تازه آموزشدیدهٔ عراقی با شبه نظامیان درگیر شدند. دولت عراق توافقی را با آمریکا امضا کرد که نیروهای مسلح آمریکا را ملزم به خروج از شهرهای عراق تا ۹ تیرماه ۱۳۸۸ و خروج از کل خاک عراق تا ۱۰ دیماه ۱۳۹۰ میکرد.
جنگ داخلی
با خروج نیروهای آمریکایی در سال ۱۳۹۰ ناآرامی‌ها ادامه یافت و عراق دچار بیثباتی سیاسی شد. بهار عربی در بهمن ۱۳۸۹ به عراق رسید و مخالفت‌ها در شهر‌ها گسترش یافت، اما مخالفت‌های ابتدایی نتوانستند دولت را ساقط کنند. ائتلاف میهنی عراق که گفته میشود بزرگترین مجموعهٔ سنیان عراق است به دلیل آنکه دولت عراق را تحت سیطره شیعیانی میدانست که میخواهند سنی‌ها را کنار بزنند، مجلس عراق را به مدت چند هفته در ماه‌های پایانی ۱۳۹۰ تحریم کرد.
گروه‌های شبه نظامی سنی در سال ۲۰۱۳ حملات زیادی را علیه اکثریت شیعهٔ عراق انجام دادند تا اعتماد عمومی نسبت به دولت نوری المالکی را زیر سؤال ببرند. جنگ طلبان سنیمذهب عضو دولت اسلامی عراق و شام در سال ۱۳۹۳ کنترل بخش‌های وسیعی از عراق از جمله شهرهای بزرگی، چون تکریت، فلوجه و موصل را به دست آوردند و باعث شدند صد‌ها هزار نفر از خانه و کاشانهٔ خود فرار کنند و در ادامه این گروه‌ها که اقدامات تروریستی خود را گسترش دادند به شکل گیری گروه تروریستی داعش کمک کرد؛ گروهی تروریستی که زمینه جنگ‌های داخلی طولانی در عراق را فراهم کرد و در نهایت با کمک‌های ایران و دیگر کشور‌های متحد از پای درآمد.
مدیریت سیاسی عراق به شکل فدرالی است و دولت فدرال عراق تحت قانون اساسی فعلی به شکل یک جمهوری فدرالی دموکراتیک پارلمانی اسلامی تعریف میشود. دولت فدرال مشتمل بر قوای مجریه، مقننه و قضاییه و کمیسیون‌های مستقل متعدد دیگر است. جدای از دولت فدرال مناطق (مشتمل بر چند استان)، استان‌ها و بخش‌هایی وجود دارند که طبق قانون دارای اختیاراتی هستند.
عراق دارای هجده استان است که هر استان به چند شهرستان تقسیم شده است. کردستان عراق تنها ناحیه تعریفشده در قانون عراق است که برای خود دولت و ارتش نیمه رسمی به نام پیشمرگه دارد.
بغداد، صلاحالدین، دیاله، واسط، میسان، بصره، ذیقار، مثنی، قادسیه، بابل، کربلا، نجف، انبار، نینوا، دهوک، اربیل، کرکوک، سلیمانیه و حلبچه استان‌های عراق هستند.
اقتصاد
صادرات نفت از گذشته نقش اصلی را در اقتصاد عراق بر عهده داشته بهطوری که ۹۵٪ از درآمد خارجی این کشور را تشکیل می دهد. عدم توسعه در سایر زمینه‌ها باعث بروز بیکاری ۱۸ تا ۳۰ درصدی و درآمد سرانه ۴۰۰۰ دلاری شدهاست. در سال ۲۰۱۱ استخدام تمام وقت در بخش عمومی نزدیک به ۶۰ درصد از کل استخدام‌ها را شامل میشد. بخش صادرات نفت شغل‌های بسیار کمی برای عراقی‌ها ایجاد کرده است.
در مورد عراق در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
سازمان مبارزه با تروریسم عراق (CTS) در قالب یک طرح امنیتی هماهنگ و فراگیر، عملیات ویژه‌ای را در سه استان نجف، دیوانیه و واسط آغاز کرد. مقامات امنیتی هدف از اجرای این عملیات را رصد، شناسایی و خنثی‌سازی هرگونه فعالیت تهدیدآمیز علیه جان شهروندان و تضمین ثبات و آرامش در این مناطق عنوان کرده‌اند.
کد خبر: ۱۳۹۷۴۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۱۴
چرتکه
عراق با توسعه بندر فاو و اتصالش از مسیر ریلی به ترکیه درصدد دور زدن ایران در مسیر ارسال بار از خاورمیانه به اروپاست. جزئیات این پروژه را می‌بینید.
کد خبر: ۱۳۹۷۴۴۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۱۳
نبض خبر
یک مرد عراقی در مواجهه با این پرسش که آیا پول گرفته تا در تجمع از ایران شرکت کند، گفت: «حاضرم تمام فرزندانم را فدای جمهوری اسلامی ایران کنم» مواضع پربازتاب این عراقی را می‌بینید و می‌شنوید.
کد خبر: ۱۳۹۷۳۳۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۱۳
معاون مدیر فرودگاه بین‌المللی نجف اعلام کرد که امروز اولین هواپیمای ایرانی در فرودگاه نجف به زمین نشسته است.
کد خبر: ۱۳۹۷۲۷۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۱۲
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، خروج نیروهای آمریکایی و دیگر قوای خارجی از عراق را گامی مهم در راستای تحکیم حاکمیت ملی، یکپارچگی سرزمینی و استقلال این کشور دانست.
کد خبر: ۱۳۹۷۱۵۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۱۱
رئیس سازمان هواپیمایی کشوری از برقراری همزمان پروازهای شرکت‌های هواپیمایی ایران و عراق از فردا (یکشنبه ۱۲مهر ماه) خبر داد.
کد خبر: ۱۳۹۷۱۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۱۱
نخست‌وزیر عراق، اول اکتبر ۲۰۲۶ را نقطه آغاز مرحله‌ای جدی برای سازمان‌دهی وضعیت سلاح خارج از کنترل دولت اعلام کرد و از برنامه دولت برای تقویت پدافند هوایی و تصویب قانون الحشد الشعبی خبر داد.
کد خبر: ۱۳۹۶۸۱۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۰۹
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به مناسبت اخراج آمریکایی‌ها از عراق بیانیه‌ای صادر کرد.
کد خبر: ۱۳۹۶۸۰۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۰۹
رئیس جمهور آمریکا با ابراز خرسندی مدعی شد: آخرین نیروهای آمریکایی در حال ترک [عراق] هستند.
کد خبر: ۱۳۹۶۷۵۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۰۸
دو دهه پس از حمله نظامی آمریکا به عراق، تصاویر این جنگ هنوز روایتگر ویرانی، مرگ و رنج مردمی هستند که بهای تصمیم‌های سیاسی واشنگتن را پرداختند.جنگ با ادعای وجود سلاح‌های کشتار جمعی آغاز شد؛ ادعایی که پس از سقوط صدام حسین و بازرسی‌های گسترده، وجود آن سلاح‌ها را تأیید نکرد. آنچه باقی ماند، کشوری زخمی، هزاران کشته و زخمی آمریکایی و شمار بسیار بیشتری قربانی عراقی، و سال‌هایی از خشونت و بیثباتی بود.
این تصاویر، تاریخ دو دهه عراق را از پشت لنز عکاسان روایت میکنند؛ از ورود نیروهای آمریکایی و سقوط بغداد تا اشغال، شورش، خشونت فرقه‌ای و ظهور داعش.
تاریخ جنگ فقط در اسناد و بیانیه‌های سیاستمداران نوشته نمی‌شود؛ گاهی در چهره یک کودک، ویرانه یک خانه، تابوت یک سرباز و شهری که پس از بمباران خاموش مانده است، دیده میشود.
بیست سال گذشته است؛ اما تصاویر، هنوز سخن می‌گویند.
کد خبر: ۱۳۹۶۶۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۰۸
پنتاگون رسماً به عملیات نظامی «عزم راسخ» در عراق پایان داد و اعلام کرد پس از ۱۲ سال، مسئولیت تأمین امنیت کشور به نیروهای عراقی واگذار شده است.این خروج آغاز دوران تازه در روابط واشنگتن و بغداد است.
کد خبر: ۱۳۹۶۶۸۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۰۸
تابناک گزارش می‌دهد
پنتاگون به صورت رسمی اعلام کرده است که آمریکا و شرکای آن در ائتلاف بین‌المللی عملیات عزم راسخ در عراق را به پایان رساندند.
کد خبر: ۱۳۹۶۶۷۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۰۸
نبض خبر
آمریکا در راستای اجرای مصوبه مجلس عراق و پس از درک میزان آسیب پذیری‌اش در صورت تداوم حضور در عراق در مقابل حملات محور مقاومت، در حال تخلیه آخرین تجهیزات و نیروهایش از خاک عراق است. بر اساس تصاویر ستون کشنده‌ها و خودروهای نظامی ارتش آمریکا در حال خروج از مناطق مختلف به ویژه کردستان عراق ثبت شده و پس از خروج آمریکایی‌ها از این مناطق، یگان‌های ارتش عراق در خیابان‌های استان کرکوک برای جلوگیری از ایجاد خلع امنیتی و هرگونه اقدام خرابکارانه مستقر شده‌اند. در تابناک می‌بینید.
کد خبر: ۱۳۹۶۶۲۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۰۸
آغاز اعتراض و تحصن مقابل فرودگاه نجف اشرف در اعتراض به توقف پروازهای ایرانی
کد خبر: ۱۳۹۶۵۹۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
شرکت هواپیمایی عراق اعلام کرد که پروازهای خود به ایران را از ماه اکتبر (۹ مهر) آینده و با نقطه آغاز فرودگاه بین‌المللی نجف از سر میگیرد.
کد خبر: ۱۳۹۶۵۸۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
وزارت دفاع ایتالیا از خروج نیروهای ایتالیایی از عراق و پایان ۱۲ سال حضور نظامی در این کشور خبر داد.
کد خبر: ۱۳۹۶۵۸۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
تسنیم از ادامه ابهام در مسیر پرواز شرکت‌های هواپیمایی ایران به عراق خبر داد.
کد خبر: ۱۳۹۶۴۵۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۰۶
خبرگزاری رسمی عراق از آغاز مجدد پروازهای فرودگاه‌های ایران به فرودگاه نجف اشرف خبر داد.
کد خبر: ۱۳۹۶۴۵۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۰۶
رؤسای سه‌گانه عراق از معافیت فرودگاه نجف از تحریم‌های آمریکا علیه ایران حمایت کردند.
کد خبر: ۱۳۹۶۴۴۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۰۶
نبض خبر
ممنوعیت پروازهای ایران به عراق با اعتراضات گسترده در شهرهای مختلف به ویژه کربلا، نجف و بصره مواجه شده است. نماینده تحصن کنندگان در نزدیکی فرودگاه نجف هشدار داد: «ما با اعمال محدودیت پرواز هواپیماهای ایرانی به عراق مخالفیم و اگر پروازها از سرگیری نشود اقدامات بیشتری انجام خواهیم داد.» در تابناک می‌بینید.
کد خبر: ۱۳۹۶۴۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۷/۰۶