- سنگ قبر، آخرین کالای قابلسرقت؛ روایت یک بازار عجیب در بهشتزهرا
- بازخوانی تاریخ/ داستان مردی که خرمشهر را از ایران گرفت
- چگونه بلوک مستقرِ طبیبیان ۵۰ سال هماهنگی را ناهماهنگ میکند؟
- پیشفروش خودرو وارد مرحله تازهای شد
- فرانسه یک قدم دیگر به سمت «حق مردن» رفت
- یک گزارش تصویری متفاوت؛ مردگان آلمان شرقی
- رکورد بدهی در آمریکا؛ ۴۰ تریلیون دلار!
- ۳۰ رفتار خطرناک که ایرانیان هر روز انجام میدهند/ یک بار اتفاق می افتد اما ...
- وزیر رفاه یا مدیر امور شرکتها/ رکورد میدری در تغییرات و تخلفات مدیریتی ثبت گینس خواهد شد؟
- مرزهای فعلی ایران و عراق از کجا آمده است؟
کلیات
عراق یکی از کشورهای جنوب غرب آسیا است که با کشورهایی، چون ایران، کویت، سوریه، ترکیه، اردن و عربستان سعودی مرز مشترک دارد. در این کشور جمعیتی بالغ بر ۳۷ میلیون نفر زندگی میکنند که ۷۵-۸۰ درصد آنها عرب، ۱۵-۲۰ درصد کرد، ترکمن و آشوری و ۵ درصد را سایر قومیتها تشکیل میدهند.
جغرافیا
مساحت تقریبی کشور عراق ۴۳۸٬۳۱۷ کیلومتر مربع است که این مساحت تقریباً یک چهارم مساحت ایران است و کشور عراق را از این لحاظ در رده پنجاه و هشتمین کشور پهناور جهان قرار داده است. به لحاظ جغرافیایی بیشتر سرزمین عراق پست و هموار و گرمسیری است. غرب عراق کویر است و شرق آن جلگههای حاصلخیز؛ ولی بخشی از کردستان عراق (شمال شرق) کوهستانی و سردسیر میباشد. همچنین عراق یکی از بزرگترین کشورهای دارای منابع نفت میباشد. این کشور دارای ۱۴۳ میلیارد بشکه ذخایر تاییدشده نفتی میباشد.
کردها در نواحی شمال و شمال شرقی عراق که به کردستان عراق مشهور است زندگی میکنند و از لحاظ فرهنگی، زبانی و طرز پوشش با عربها متفاوت هستند. کشور عراق از نظر ساختار اجتماعی-فرهنگی به سه حوزه کاملاً متفاوت تقسیم میشود، در حوزه مرکزی عراق اعراب سنی، در شمال کردها و در جنوب شیعیان سکونت دارند و هر کدام از این گروهها دارای شاخصههای فرهنگی و اجتماعی خاص خود هستند. البته در کنار این سه گروه اصلی، هویتهای فرهنگی اجتماعی کوچکتری نظیر ترکمنها، آشوریها و یزیدیها نیز وجود دارند که دارای فرهنگ و عقاید متمایزی هستند. با ما همراه باشید تا با آداب و رسوم مردم عراق بیشتر آشنا شوید.
مردم
شهروندان عراقی را از نظر مذهبی باید به دو گروه بزرگ اسلامی شیعه و سنی تقسیم کرد که به لحاظ ترکیبی حدود ۶۰ درصد مردم عراق شیعه، ۳۷ درصد سنی و ۳ درصد پیروان سایر ادیان (مسیحیان، یهودیان، آشوریان و...) هستند.
شیعیان که اکثریت جمعیت عراق را تشکیل میدهند، بیشتر در مناطق جنوبی و مرکزی عراق سکونت دارند. وجود مقبره امامان شیعی در شهرهای مقدس عراق همچون کربلا و نجف، و همچنین وجود حوزه علمیه نجف و در نتیجه حضور دایمی علمای شیعی در این شهرها باعث تقویت فرهنگ شیعی شده و این امر شیعیان عراق را از نظر فرهنگی به ایرانیان شیعیمذهب نزدیک کرده است. بعد از سرنگونی حکومت صدام، شیعه قدرت و نفوذ بیشتری پیدا کرده است و میتوانند خیلی آزادانهتر راجع به هویت مذهبی خود صحبت کنند.
در کنار مسلمانان شیعی مذهب، اعراب سنی بخش دیگری از ساختار فرهنگی اجتماعی عراق را تشکیل میدهند که براساس قومیت عربی و مذهب سنی ایجاد شده و به دلیل حاکمیت اقلیت اعراب سنی در طول دهههای گذشته در عراق تقویت شده است.
عربی و کردی زبانهای رسمی مردم عراق است. البته زبانهای دیگری نظیر ترکی آذربایجانی (ترکمنهای عراق)، فارسی، لری فیلی، کلدانی نو (از زبانهای آرامی)، ارمنی، آشوری، دوماری (زبان کولیها)، گورانی (از شاخه شمال غربی زبانهای کردی) و ... نیز در این کشور صحبت میشود.
به لحاظ فرهنگی باید گفت: عراقیها ارزش زیادی برای خانواده قائل هستند و خانوادههای بزرگ یا قبایل بزرگ از قدرت سیاسی و اجتماعی برخوردارند. اعضای خانواده باید مسئولیت رفتار و کردار خود را بپذیرند و هر گونه خطایی باعث بیآبروی کل خانواده میشود.
وفاداری به خانواده قبل از سایر روابط اجتماعی و حتی کسب و کار قرار میگیرد. خویشاوندسالاری در بین مردم عراق به چشم میخورد و از آنجا که دیدگاه منفی نسبت به این قضیه ندارند، طبیعتا پیشنهادات کاری را به خانواده خود میدهند، زیرا افراد مورد اعتمادشان هستند. اغلب خانوادههای بزرگ در یک خانه، محله یا روستا زندگی میکنند. در مناطق شهری مردم لزوما در یک خانه در کنار هم زندگی نمیکنند، هر چند که عموما در یک خیابان یا نزدیک به هم هستند.
نظام سیاسی
دولت مرکزی عراق که پیش از انقلاب اسلامی ایران و به واسطه قرار داد الجزایر با ایران اختلافاتی داشت، در نهایت پس از انقلاب اسلامی و در شهریورماه ۱۳۵۹ به مرزهای غربی ایران حمله کرد؛ اقدامی که مقدمه یک جنگ طولانی و تمام عیار دو کشور همسایه شد و صدها هزار نفر در این جنگ هشت ساله جان خود را از دست دادند.
حضور صدام در رأس هرم قدرتی عراق که در دهه ۷۰ میلادی قدرت را از نخسین رئیس جمهور عراق یعنی احمد حسن البکر گرفت، مقدمه نا امنیهای فراوانی در عراق شد که جنگ هشت ساله علیه ایران تنها یک مورد آن بود.
با پذیرش قطعنامه ۵۹۸ توسط ایران و عراق و بازگشت دو کشور به مرزهای مندرج در قرارداد الجرایز، صدام به کویت حمله و مقدمه آغاز جنگ خلیج فارس را فراهم کرد.
نوع حکومت داری صدام در عراق در نهایت سبب شد تا دولت آمریکا در اواخر زمستان سال ۱۳۸۱ به این کشور حمله نظامی کند و مقدمه سقوط دولت صدام را فراهم کند. یک روز بیشتر به نوروز ۱۳۸۲ (۲۰ مارس ۲۰۰۳) نمانده بود که آمریکا با تشکیل یک ائتلاف به عراق حمله کرد. این کشور دست نکشیدن عراق از برنامهٔ سلاحهای کشتار جمعی که خلاف قطعنامهٔ ۶۸۷ شورای امنیت بود را به عنوان دلیل این تهاجم اعلام کرد.
درگیریها در سال ۲۰۰۸ در عراق ادامه پیدا کردند و نیروهای مسلح تازه آموزشدیدهٔ عراقی با شبه نظامیان درگیر شدند. دولت عراق توافقی را با آمریکا امضا کرد که نیروهای مسلح آمریکا را ملزم به خروج از شهرهای عراق تا ۹ تیرماه ۱۳۸۸ و خروج از کل خاک عراق تا ۱۰ دیماه ۱۳۹۰ میکرد.
جنگ داخلی
با خروج نیروهای آمریکایی در سال ۱۳۹۰ ناآرامیها ادامه یافت و عراق دچار بیثباتی سیاسی شد. بهار عربی در بهمن ۱۳۸۹ به عراق رسید و مخالفتها در شهرها گسترش یافت، اما مخالفتهای ابتدایی نتوانستند دولت را ساقط کنند. ائتلاف میهنی عراق که گفته میشود بزرگترین مجموعهٔ سنیان عراق است به دلیل آنکه دولت عراق را تحت سیطره شیعیانی میدانست که میخواهند سنیها را کنار بزنند، مجلس عراق را به مدت چند هفته در ماههای پایانی ۱۳۹۰ تحریم کرد.
گروههای شبه نظامی سنی در سال ۲۰۱۳ حملات زیادی را علیه اکثریت شیعهٔ عراق انجام دادند تا اعتماد عمومی نسبت به دولت نوری المالکی را زیر سؤال ببرند. جنگ طلبان سنیمذهب عضو دولت اسلامی عراق و شام در سال ۱۳۹۳ کنترل بخشهای وسیعی از عراق از جمله شهرهای بزرگی، چون تکریت، فلوجه و موصل را به دست آوردند و باعث شدند صدها هزار نفر از خانه و کاشانهٔ خود فرار کنند و در ادامه این گروهها که اقدامات تروریستی خود را گسترش دادند به شکل گیری گروه تروریستی داعش کمک کرد؛ گروهی تروریستی که زمینه جنگهای داخلی طولانی در عراق را فراهم کرد و در نهایت با کمکهای ایران و دیگر کشورهای متحد از پای درآمد.
مدیریت سیاسی عراق به شکل فدرالی است و دولت فدرال عراق تحت قانون اساسی فعلی به شکل یک جمهوری فدرالی دموکراتیک پارلمانی اسلامی تعریف میشود. دولت فدرال مشتمل بر قوای مجریه، مقننه و قضاییه و کمیسیونهای مستقل متعدد دیگر است. جدای از دولت فدرال مناطق (مشتمل بر چند استان)، استانها و بخشهایی وجود دارند که طبق قانون دارای اختیاراتی هستند.
عراق دارای هجده استان است که هر استان به چند شهرستان تقسیم شده است. کردستان عراق تنها ناحیه تعریفشده در قانون عراق است که برای خود دولت و ارتش نیمه رسمی به نام پیشمرگه دارد.
بغداد، صلاحالدین، دیاله، واسط، میسان، بصره، ذیقار، مثنی، قادسیه، بابل، کربلا، نجف، انبار، نینوا، دهوک، اربیل، کرکوک، سلیمانیه و حلبچه استانهای عراق هستند.
اقتصاد
صادرات نفت از گذشته نقش اصلی را در اقتصاد عراق بر عهده داشته بهطوری که ۹۵٪ از درآمد خارجی این کشور را تشکیل می دهد. عدم توسعه در سایر زمینهها باعث بروز بیکاری ۱۸ تا ۳۰ درصدی و درآمد سرانه ۴۰۰۰ دلاری شدهاست. در سال ۲۰۱۱ استخدام تمام وقت در بخش عمومی نزدیک به ۶۰ درصد از کل استخدامها را شامل میشد. بخش صادرات نفت شغلهای بسیار کمی برای عراقیها ایجاد کرده است.
در مورد عراق در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
نبض خبر
روایتِ جنجالی از ماجرای سرقت 90 کیلوگرم جواهرات از کاخ شاهزاده سعودی در سال 1989 توسط یک کارگر تایلندی، که به رسواییِ «الماس آبی»، کشته شدن هجده نفر، اخراج صد و پنجاه هزار کارگر تایلندی و قطع سی و سه ساله روابط ریاض و بانکوک انجامید.
کد خبر: ۱۳۹۱۶۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۵
رئیسجمهور مصر گفت نیروهای مسلح این کشور کاملا آماده دفاع از کشور در برابر هرگونه تهدید خارجی هستند.
کد خبر: ۱۳۹۱۶۲۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۴
رئیس مجلس شورای اسلامی جایگاه ایران و عراق در این نظم منطقهای را تعیین کننده توصیف کرد و در پاسخ به تهدید آمریکاییها برای تشدید فشارهای اقتصادی علیه ایران، گفت: آمریکا در جنگ نظامی و سیاسی شکست خورد.
کد خبر: ۱۳۹۱۴۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۳
رئیس جمهور در دیدار رئیس شورایعالی قضایی عراق با اشاره به ذخایر و سرمایههای عظیم منطقه، هشدار داد که دشمنان با چشم طمع به این ثروتها، به دنبال ایجاد اختلاف، جنگ و درگیری برای تصاحب آنها هستند و تنها راه مقابله، حفظ هوشیاری و اتحاد کشورهای اسلامی است. رئیس جمهور در دیدار رئیس شورایعالی قضایی عراق با اشاره به ذخایر و سرمایههای عظیم منطقه، هشدار داد که دشمنان با چشم طمع به این ثروتها، به دنبال ایجاد اختلا...
کد خبر: ۱۳۹۱۴۸۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۳
دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران همچنین اظهار داشت: وضعیت گروهکهای ضد ایرانی مستقر در مرزهای دو کشور باید تعیین تکلیف شود.
کد خبر: ۱۳۹۱۴۳۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۳
رئیس پارلمان عراق در این توضیحات به وضوح به اثبات رسانده که نه تنها آداب دیپلماتیک را نمیداند بلکه آداب مهمان نوازی نیز برای او نا آشنا بوده و به شکلی عجیب این گستاخی و جهل خود را به عنوان یک دستاورد با دیگران به اشتراک گذاشته است.
کد خبر: ۱۳۹۱۳۵۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۳
مشاور امنیتی نخست وزیر عراق از پیشنهاد این کشور به ایران و عربستان برای تشکیل شورای هماهنگی امنیتی یکپارچه خبر داد.
کد خبر: ۱۳۹۱۱۹۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۲
دستیار رئیس مجلس در امور بین الملل با رد برخی ادعاها درباره همراهی قالیباف با نام تحریف شده خلیج فارس در سفر به عراق گفت: این ادعاها درست نیست و آقای قالیباف در اظهارات خود بر نام شناخته شده و تاریخی خلیج فارس تاکید کردند.
کد خبر: ۱۳۹۱۱۸۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۱
منابع خبری عراق از سقوط یک فروند هواپیمای شناسایی ترکیه در ارتفاعات کوهستانی شمال دهوک خبر دادند.
کد خبر: ۱۳۹۱۱۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۱
کارشناس مسائل عراق در گفتوگو با تابناک:
شاهرخی گفت: تقویت اقتصاد استانهای ایران و عراق مستلزم کاهش بروکراسی اداری و جلوگیری از معطلی استانها در دریافت مجوزهای تجاری توسط مراکز سیاسی است. لذا، اعطای اختیارات بیشتر به استانهای مرزی برای تسهیل مناسبات اقتصادی امری ضروری است.
کد خبر: ۱۳۹۱۱۵۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۲
استقرار نیروهای ویژه وابسته به فرماندهی عملیات الجزیره در سازمان حشد الشعبی، در منطقه عملیاتی جرفالنصر
کد خبر: ۱۳۹۱۱۳۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۱
برخلاف اظهارات اخیر ترامپ که از باز بودن تنگه هرمز به لطف ارتش آمریکا خبر داده بود، شبکه سیانان گزارش داد، تنگه هرمز تقریبا بسته است به جز موارد استثنا که آن هم با مجوز ایران است.
کد خبر: ۱۳۹۰۹۵۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۱
منابع عراقی میگویند دولت ترامپ فشارها برای توقف واردات گاز از ایران را تشدید کرده است و بغداد تلاش دارد آمریکا را به ادامه واردات قانع کند.
کد خبر: ۱۳۹۰۹۴۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۱
کد خبر: ۱۳۹۰۸۹۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۱
کوثری در گفتوگو با تابناک:
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس با اشاره به استفاده رئیس مجلس عراق از واژه «خلیج عربی» در دیدار با قالیباف، ضمن تأکید بر احترام ایران به مردم و دولت عراق، خواستار اصلاح این موضع شد و حضور آمریکا در منطقه را عامل تفرقه و بیثباتی دانست.
کد خبر: ۱۳۹۰۸۹۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۱
کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در کربلای معلی، در واکنش به اظهارات رئیس پارلمان عراق درباره نام «خلیج فارس»، تصویری تاریخی از نقشه عراق در یک تابلو فرش منتشر کرد.
کد خبر: ۱۳۹۰۸۵۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۱
هیأت پارلمانی ایران به ریاست دکتر قالیباف، پس از ۳ روز سفر فشرده کاری و دیدار و رایزنی با مقامات عالیرتبه عراق، دقایقی پیش وارد تهران شدند.
کد خبر: ۱۳۹۰۸۲۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۰
نشست هماندیشی فعالان اقتصادی ایرانی و عراقی با دکتر محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی و هیأت پارلمانی همراه، روز گذشته (پنجشنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۵) در سفارت جمهوری اسلامی ایران در بغداد برگزار شد.
کد خبر: ۱۳۹۰۸۱۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۰
رئیس مجلس شورای اسلامی و هیأت پارلمانی همراه، با حضور بر سر مزار سردار رئیسعلی دلواری، به مقام دلیر تنگستان و سردار بزرگ ملی ایران ادای احترام کرد.
کد خبر: ۱۳۹۰۷۸۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۰
رئیس مجلس شورای اسلامی در جریان سفر به عراق، بر مزار شهید «ابومهدی المهندس» و دیگر شهدای مقاومت عراق حاضر شد.
کد خبر: ۱۳۹۰۷۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۰