بلای ویران کننده مافیای چمن در ورزشگاه آزادی/ مناقصه ۱۳۰ میلیاردی چگونه به ۸۵۰ میلیارد رسید

به گزارش سرویس ورزشی تابناک، هرچقدر هم برای بازگشایی ورزشگاه آزادی وعده داده شود، باز زمان بهره‌برداری مجدد از این استادیوم ۵۵ ساله مشخص نیست. همانطور که در دو سال اخیر، تمام وعده‌ها پوچ از آب در آمده و روی حرف هیچکسی از جمله وزیر ورزش و جوانان، رئیس شرکت توسعه و تجهیز، پیمانکار ورزشگاه و حالا هم نمایندگان مجلس نمی‌توان تاریخ مشخصی را تعیین کرد و نوشت که ورزشگاه آزادی در این تاریخ بازگشایی می‌شود.

در گزارش اخیر تابناک از وضعیت فعلی این ورزشگاه که به صورت تصویری و با عنوان «تصاویر تکان دهنده از وضعیت فعلی ورزشگاه آزادی» به انتشار رسید، به وضوح شرح داده شد که وضعیت فعلی ورزشگاه در چه مرحله‌ای قرار دارد و چرا همچنان نمی‌توان امیدی داشت که این ورزشگاه تا نیم فصل فوتبال ایران مورد بهره‌برداری قرار بگیرد. روند کند بازسازی تونل‌های و راهرو‌های ورزشگاه آزادی، این بازخورد را می‌دهد که انگار عزمی برای به پایان رساندن کار در اسرع وقت وجود ندارد و این پروژه بیشتر از اینها زمان خواهد برد.

فارغ از باقی ماندن کار‌های عمرانی و ساخت و ساز در ورزشگاه آزادی، پروژه کاشت چمن ورزشگاه هم حالا به یک کلاف سردرگم و البته پول‌ساز تبدیل شده است؛ ورزشگاهی که از بهار ۱۴۰۳ بسته شد تا مورد بازسازی قرار بگیرد، اما کار آن هنوز به پایان نرسیده و کاشت چمن هم یکی از مهم‌ترین بخش‌های ورزشگاه است. با این حال بدون در نظر گرفتن اینکه بهره‌برداری از ورزشگاه آزادی چه زمانی صورت می‌گیرد، بررسی قرارداد مالی این ورزشگاه به ویژه در بخش چمن، جالب توجه است.

• بیشتر بخوانید:
  رانت بزرگ برای بازی با آبروی ایران/ بازی «شهروند و مافیا» با «سلطان چمن»
  ورود هیبریدی دنیامالی به چمن ورزشگاه‌ها/ وزارت ورزش در تدارک تأمین منافع عده‌ای خاص؟

براساس صحبت‌های محمدعلی ثابت قدم، مدیرعامل شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی، قرارداد واگذاری پروژه ورزشگاه آزادی از سوی این شرکت به قرارگاه خاتم‌الانبیا ۱۹۰۰ میلیارد تومان بود که براساس آن عملیات بازسازی از ۱۷ تیر ۱۴۰۳ آغاز می‌شد و آخر دی ۱۴۰۴ هم به اتمام می‌رسید. با این حال ورزشگاه آزادی با فشار احمد دنیامالی، وزیر ورزش و جوانان پس از به تصدی رسیدن در این وزارتخانه، یک سال زودتر از موعد و از دی ماه ۱۴۰۳ به صورت نمادین بازگشایی شد تا احتمالاً یک شوی تبلیغاتی به راه بیافتد که ورزشگاه زودتر از موعد بازگشایی شده و تعدادی از مسابقات ملی و باشگاهی تا تیرماه ۱۴۰۴ در این ورزشگاه برگزار شد. این اقدام عملاً کارگاه عمرانی برای بازسازی ورزشگاه آزادی را تعطیل کرد و باید ۷ ماه به زمان قرارداد اضافه می‌شد. با برآورد این تاریخ و اضافه کردن آن به قرارداد، ورزشگاه آزادی باید تیرماه ۱۴۰۵ به بهره‌برداری می‌رسید که با درنظر گرفتن جنگ ۴۰ روزه و تعطیلی مجدد کارگاه، شهریورماه ۱۴۰۵ را می‌شد برای پایان پروژه در نظر گرفت، اما وضعیت فعلی هیچ شباهتی به پایان کار و حتی نزدیک شدن به پایان کار ندارد.

با این حال ثابت‌قدم درباره هزینه‌های صورت گرفته در ورزشگاه آزادی و پرسش‌هایی که در این خصوص وجود دارد، مسئله جالبی را مطرح کرده که قابل تأمل است. او گفته است: «در مورد هزینه‌ها موضوع پیچیده‌ای وجود ندارد و ما حدود ۲ همت هزینه کردیم که شاید به قیمت امروز ۵ همت بشود.» البته این صحبت نیز وجود دارد که با دستورالعمل جدید، ورزشگاه آزادی برای میزبانی از بازی‌های بین‌المللی باید مسقف شود که مسقف کردن این ورزشگاه نیازمند یک فاز جدید عملیاتی و عمرانی است که برای چنین کاری هم برآورد شده ۱.۵ همت دیگر بودجه تعیین شود.

• بیشتر بخوانید:
  چمن، پول و سیاست؛ روایت تلخ ورزشگاه‌های ایران/ پرده‌برداری تختی از رسوایی مافیا
  یادگاری زشت مافیا روی چمن یادگار تبریز؛ پروژه ۱۷ میلیاردی چگونه به ۶۴ میلیارد رسید؟ + اسناد

اما به اصل داستان برسیم که صبح روز سه‌شنبه ۱۷ شهریورماه با حضور تعدادی از نمایندگان مجلس و نهاد‌های نظارتی با مسئولان شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی نشستی به منظور بررسی آخرین شرایط مربوط به روند بازسازی ورزشگاه آزادی برگزار شد. در این جلسه روح‌الله لک علی آبادی، عضو فراکسیون ورزش مجلس شورای اسلامی هم حضور داشت که در پایان جلسه در مصاحبه‌ای اعلام کرد: «تاکنون ۲ هزار میلیارد تومان برای استادیوم هزینه شده که ۸۵۰ میلیارد آن برای چمن بوده و ثابت قدم گفته اخیراً ابلاغیه‌ای از فیفا برای لزوم مسقف‌سازی ورزشگاه آمده که برای میزبانی از بازی‌های بین‌المللی به هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان دیگر نیاز است.» این نماینده مجلس در حالی اعلام کرده که از ۲ هزار میلیارد هزینه صورت گرفته، ۸۵۰ میلیارد تومان مربوط به چمن بوده که ۱۸ روز قبل از این سخن، در تاریخ ۳۱ مردادماه در گفت‌و‌گو با خبرگزاری خانه ملت که مرتبط با اخبار مجلس شورای اسلامی است گفته بود: «بازسازی چمن ورزشگاه آزادی نیازمند ۱۵۰ میلیارد تومان اعتبار است که با این میزان اعتبار بسیاری از پروژه‌های ورزشی بالای ۸۵ درصد را می‌توان تکمیل کرد و به بهره‌برداری رساند. امروز در حوزه ورزش ما با مافیایی به نام مافیای چمن ورزشگاه مواجهیم که در این حوزه فعال هستند و برای خود کسب درآمد می‌کنند.»

نکته قابل تأمل اینجاست که چگونه پروژه کاشت چمن در ورزشگاه آزادی که گفته شده بود نیازمند اعتبار ۱۵۰ میلیارد تومانی است، به جایی رسیده که حالا این نماینده مجلس احتمالاً از قول مدیران شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی می‌گوید ۸۵۰ میلیارد از بودجه ۲ هزار میلیاردی، برای چمن هزینه شده است؟ آن هم در حالی که براساس اسناد منتشر شده مناقصه چمن ورزشگاه آزادی، قیمت پایه ۱۳۰ میلیارد تومان اعلام شده بود که این رقم کارشناسی شده و تا حدودی نزدیک به قیمت منطقی بازار در زمان انتشار آگهی مناقصه بود.

در خصوص برگزاری و اسناد مناقصه هم اطلاعاتی به دست تابناک رسیده که در نوع خود قابل تأمل است. در حالی که آگهی مناقصه برپایه ۱۳۰ میلیارد تومان منتشر شده بود، یک شرکت دانش‌بنیان در زمینه تولید و اجرای چمن هیبریدی پیشنهاد اجرای چمن ورزشگاه آزادی با قیمت ۱۱۷ میلیارد تومان را ارائه می‌کند. یعنی قیمت درخواستی حتی از قیمت کارشناسی هم پایین‌تر بوده و صرفه و صلاح سازمان را در بر می‌گرفته، اما در کمال تعجب این شرکت از مناقصه کنار گذاشته می‌شود و برنده مناقصه شرکتی شده که پیش از این هم بار‌ها از آن یاد شده است که بیشتر پروژه‌های کاشت چمن در کشور را می‌گیرد و این شرکت با عدد ۲۷۹ میلیارد تومان برنده مناقصه می‌شود. همانطور که پیش‌تر اشاره شد، عضو فراکسیون ورزش مجلس در بخشی از صحبت‌هایش در خصوص ماجرای چمن گفته بود: «در حوزه ورزش ما با مافیایی به نام مافیای چمن ورزشگاه مواجهیم که در این حوزه فعال هستند و برای خود کسب درآمد می‌کنند.» اینجا نیز اگر کنار گذاشتن پیشنهاد کمتر و قبول کردن پیشنهاد بیش از دو برابر قیمت پایه، ارتباطی با مافیای چمن ندارد، چه ارتباطی می‌تواند داشته باشد؟

مافیای چمن در سالیان اخیر قدرت بیشتری هم گرفته است و انگار کسی یارای مقابله با آنها را ندارد یا شاید هم سود آن به نحوی است که کسی دلش نمی‌آید با این مافیا، برخوردی داشته باشد. به طور مثال چطور می‌شود که پس از مدت کوتاهی از کاشت چمن در برخی ورزشگاه‌های مهم کشور، وضعیت به شکلی می‌شود که دوباره نیاز است تا چمن تعویض شود؟ اینجا به نظر می‌رسد که قصوری و عمدی وجود دارد که چمن ورزشگاه‌ها خراب شود یا از ابتدا به نحوی کاشته شود که بتوان مجدد پروژه‌های چند ده میلیاردی و چند صد میلیاردی گرفت.

اینجا هم در پروژه کاشت چمن ورزشگاه آزادی، اتفاقات عجبی در حال رقم خوردن است. علاوه بر اینکه عدد مناقصه بسیار عجیب و غریب است و از ۱۳۰ میلیارد پایه، عدد پیشنهادی برنده مناقصه ۲۷۹ میلیارد تومان بوده و حالا عضو فراکسیون ورزش مجلس می‌گوید ۸۵۰ میلیارد برای چمن هزینه شده، نحوه اجرای پروژه هم با مشکلاتی همراه است. طبق گفته برخی کارشناسان که وضعیت بازسازی و کاشت چمن ورزشگاه آزادی را بررسی کرده‌اند، لوله‌های زهکشی و سیستم حرارتی که زیر چمن به کار می‌رود، تعویض نشده و مجری پروژه چمن ورزشگاه آزادی اعلام کرده لوله‌ها هنوز سالم است و نیاز به تعویض نیست. لوله‌هایی که بیش از ۲۰ سال کار کرده و ممکن است به مرز فرسودگی رسیده باشد. البته که اینجا مشکلی با صرفه‌جویی وجود ندارد و قرار نیست مصرف‌گرایی ترویج شود، اما ورزشگاه آزادی نماد ملی ورزش ایران محسوب می‌شود که باید حداکثر وسواس در اجرای آن در نظر گرفته شود.

• بیشتر بخوانید:
  ماجرای ورزشگاه تختی و مافیای چمن؛ سیستم یکپارچه علیه ثبات و کیفیت
  توضیحات شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی درباره ورزشگاه آزادی و تختی + پاسخ‌های تابناک

با در نظر گرفتن این مسئله که روح‌الله لک علی آبادی هم گفته است ورزش کشور درگیر مافیای چمن شده، چگونه باید باور کرد که تعویض نکردن لوله‌ها صرفاً از جهت صرفه‌جویی است؟ پروژه‌ای که چند صد میلیارد هزینه دارد، نیازمند اجرا با بالاترین حساسیت است تا مبادا چند سال دیگر اعلام شود به دلیل پوسیدگی لوله‌های زهکش و سیستم حرارتی، باید چمن ورزشگاه را تعویض کنیم و مافیای چمن بار دیگر یک پروژه بزرگ و چند صد میلیاردی یا با نرخ تورم، چند همتی برای خود جفت و جور کند.

نکات جالب توجه دیگری هم در این خصوص وجود دارد؛ شرکتی که از مناقصه کنار گذاشته شده، یک شرکت دانش‌بنیان بوده که براساس قوانین داخلی می‌بایست بدون شرکت در مناقصه پروژه را اجرا می‌کرد. در خصوص این شرکت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری نیز نامه‌ای ارائه کرده، اما جالب است که شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی که زیر نظر وزارت ورزش و جوانان است، توجهی به این نامه نهاد ریاست جمهوری هم نداشته و شرکتی را برای پروژه چمن ورزشگاه آزادی انتخاب کرده است که در زمینه چمن هیبردی، تولید کننده محسوب نمی‌شود. در حالی که شرکت دانش‌بنیانی که از مناقصه کنار گذاشته شده، دستگاه ایمپلنت (کاشت) چمن مصنوعی در دل چمن طبیعی را که مشابه خارجی آن برای شرکت SIS انگلیس است، تولید کرده و این دانش بومی شده تا هزینه‌ها کاهش پیدا کند.

اینکه چطور می‌توان یک مناقصه را تبدیل به مزایده کرد، احتمالاً هنر مدیرانی است که حسابی با مافیای چمن گره خورده و عجین شده‌اند. وقتی به شرکت‌های دانش‌بنیان و همچنین دستورات نهاد ریاست جمهوری بی توجهی می‌شود تا احتمالاً سود پروژه از طریق مافیا چند برابر شود، چه احتمال دیگری جز دخالت مافیای چمن وجود دارد؟