دیدار مهم وزیر خارجه عمان با معاون ترامپ در باره مذاکرات با ایران؛ چرا «ونس» وارد فرآیند مذاکرات شد؟

بدر البوسعیدی پس از میانجیگری ۳ دور مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا راهی واشنگتن شده است.

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، «بدر البوسعیدی» وزیر امور خارجه عمان قرار است امروز جمعه هشتم اسفند در سفر به واشنگتن با «جی‌دی ونس» معاون «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا و دیگر مقامات این کشور دیدار می‌کند. مذاکراتی که پیش از این گزارش نشده بودند.

شبکه‌ام‌اس‌ان‌بی‌سی آمریکا با انتشار این خبر نوشته این سفر در چارچوب تلاش‌ها برای جلوگیری از وقوع جنگ آمریکا علیه ایران انجام می‌شود.

ام‌اس‌ان‌بی‌سی نوشت: معاون رئیس‌جمهور جی‌دی ونس با برنامه‌ریزی یک جلسه جدید وارد مذاکرات آمریکا-ایران می‌شود.

برخی ناظران ورود «ونس» به فرایند مذاکرات و دیدار وزیر خارجه عمان با او را ناراضایتی ترامپ از روند مذاکرات ارزیابی می کنند.

بدر البوسعیدی پس از میانجیگری ۳ دور مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا راهی واشنگتن شده است.

بوسعیدی پس از دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا در شبکه اجتماعی X نوشته بود: «ما یک روز پس از پیشرفت قابل توجه در مذاکرات بین ایالات متحده و ایران، مذاکرات را به پایان رساندیم. به زودی پس از مشورت در پایتخت‌های مربوطه، مذاکرات را از سر خواهیم گرفت. مذاکرات در سطح فنی هفته آینده در وین برگزار خواهد شد. من از همه طرف‌های ذینفع به خاطر تلاش‌هایشان سپاسگزارم: مذاکره‌کنندگان، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و میزبانان ما، دولت سوئیس.»

دور سوم مذاکرات روز پنج شنبه هفتم اسفند در ژنو برگزار شد و به گفته طرف‌های مذاکرات، قرار است دور چهارم حدود یک هفته دیگر در وین برگزار شود.

عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران در تشریح جزئیات دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا، این دور از گفت‌و‌گو‌ها را یکی از جدی‌ترین، طولانی‌ترین و مؤثرترین ادوار مذاکراتی توصیف کرد و از آغاز بررسی‌های فنی در وین و برگزاری دور چهارم مذاکرات در آینده‌ای نزدیک خبر داد.

عراقچی اظهار داشت: امروز می‌توانم بگویم یکی از جدی‌ترین و طولانی‌ترین ادوار مذاکراتی ما برگزار شد. در نوبت صبح نزدیک به چهار ساعت جلسه داشتیم و در نوبت عصر نیز حدود دو ساعت گفت‌و‌گو‌ها ادامه یافت.

وی افزود: این مذاکرات به‌صورت غیرمستقیم و با میانجی‌گری وزیر امور خارجه عمان انجام شد و در برخی بخش‌ها نیز آقای گروسی برای تبادل مباحث فنی میان دو طرف حضور داشت. حضور وی از نظر فنی مفید و سازنده بود.

وزیر امور خارجه ایران با اشاره به روند گفت‌و‌گو‌ها تصریح کرد: مذاکرات در مجموع بسیار فشرده و جدی بود و در این چند ساعت طولانی، پیشرفت‌های خوبی حاصل شد. ما به‌طور جدی وارد عناصر یک توافق شدیم؛ هم در حوزه هسته‌ای و هم در حوزه تحریم‌ها. درباره برخی مسائل به تفاهم‌های نزدیکی رسیده‌ایم، هرچند در برخی موضوعات اختلاف‌نظر‌هایی وجود دارد که طبیعی است.

عراقچی تأکید کرد: آنچه نسبت به گذشته بیشتر مشهود بود، جدیت هر دو طرف برای رسیدن به یک راه‌حل مذاکره‌شده است. بر همین اساس، مقرر شد تیم‌های فنی از روز دوشنبه در وین، در چارچوب همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، بررسی‌های فنی را با کمک کارشناسان این نهاد آغاز کنند تا برخی مسائل فنی در قالب‌ها و چارچوب‌های مشخص، با درخواست‌های سیاسی دو طرف منطبق شود.

وی همچنین از تصمیم برای برگزاری دور بعدی مذاکرات خبر داد و گفت: توافق شد که دور بعدی مذاکرات، یعنی دور چهارم، در آینده‌ای نزدیک و احتمالاً در حدود یک هفته آینده برگزار شود. پیش از آن، دو طرف باید برخی اسناد را آماده کرده و مشورت‌های لازم را در پایتخت‌ها انجام دهند.

دیدار البوسعیدی با معاون ترامپ در حالی انجام می‌شود که ونس روز گذشته در گفت‌و‌گو با روزنامه واشنگتن‌پست گفت که نمی‌داند رئیس‌جمهور آمریکا چه تصمیمی در قبال ایران خواهد گرفت.

او مدعی شد که گزینه‌های موجود شامل اقدام نظامی برای «اطمینان یافتن از این که ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند» و حل‌وفصل این مسئله از طریق روش‌های «دیپلماتیک» است.

ونس درباره تحلیل برخی رسانه‌ها مبنی بر احتمال درگیری طولانی‌مدت در خاورمیانه عنوان کرد: قرار نیست سال‌ها در یک جنگ خاورمیانه‌ای بدون چشم‌انداز پایان درگیری باشیم - امکان ندارد که چنین اتفاقی بیفتد.»

معاون رئیس‌جمهور آمریکا در ادامه تاکید کرد که همچنان خود را «منتقد مداخلات نظامی خارجی» می‌داند-توصیفی که به باور او همچنان درباره ترامپ نیز صدق می‌کند.

او در ادامه بیان کرد: ««فکر می‌کنم همه ما گزینه دیپلماتیک را ترجیح می‌دهیم، اما واقعا بستگی دارد به اینکه ایرانی‌ها چه می‌کنند و چه می‌گویند.»

به گزارش تابناک، سایت «ایران آنالیتیکا» در مقاله‌ای به قلم حمید رضا عزیزی پژوهشگر مهمان در مؤسسه‌ی آلمانی امور بین‌المللی و امنیت در برلین در خصوص میانجیگیری عمان در مذاکرات ایران و آمریکا نوشته بود: برای ایران، انتخاب میانجی و محل مذاکرات از دیرباز به چگونگی ساخت‌دهی تعامل دیپلماتیک با دشمنان گره خورده است.

محیط‌های مختلف، فضای مذاکره متفاوتی ایجاد می‌کنند؛ تعیین می‌کنند چه کسانی درگیر شوند، چه موضوعاتی وارد گفت‌و‌گو شود و مذاکرات تا چه حد می‌تواند فراتر از مأموریت اولیه خود گسترش یابد.

از این رو، تهران در دوره‌های دیپلماسی بحرانی، انتخاب میانجی را با دقت ویژه‌ای انجام داده و آن را نه صرفاً تصمیمی درباره «کجا»‌ی مذاکرات، بلکه تصمیمی راهبردی درباره نحوه چارچوب‌بندی و مهار گفت‌و‌گو‌ها تلقی کرده است.

ایران همواره میان میانجی‌گری‌ای که گفت‌و‌گو و تفاهم را تسهیل می‌کند و میانجی‌گری‌ای که اهرم‌های فشار جدید ایجاد می‌کند یا با دستورکار‌های خصمانه همسو می‌شود، تمایز قائل بوده است.

عمان در طول زمان در دسته نخست قرار گرفته است. برخلاف قدرت‌های منطقه‌ای سنتی یا نوظهور که می‌کوشند میانجی‌گری را به نفوذ سیاسی یا جایگاه منطقه‌ای تبدیل کنند، مسقط عموماً نقش خود را به تسهیل ارتباط، انتقال پیام‌ها و کمک به طرف‌ها برای تدوین ابتکارات سازنده و بررسی گزینه‌ها محدود کرده، بدون آنکه دستورکار خود را تحمیل کند. 

عمان همچنین به‌عنوان بازیگری واقعاً بی‌طرف در منطقه دیده می‌شود که با وجود روابط نزدیک با ایالات متحده، نه نماینده منافع آمریکا به‌طور رسمی است و نه میزبان پایگاه‌های دائمی سنتکام. این عوامل به‌طور سنتی عمان را در نگاه ایران به میانجی‌ای معتبر تبدیل کرده‌اند.

عامل دومِ نزدیک به این موضوع، مسئله محرمانگی و احتیاط است. رهبری جمهوری اسلامی بار‌ها نسبت به پیامد‌های داخلی و منطقه‌ای دیپلماسی، به‌ویژه با ایالات متحده، حساسیت نشان داده است. کانال‌هایی که خیلی زود توجه عمومی را جلب می‌کنند یا این تصور را ایجاد می‌کنند که پیش از دستیابی به تفاهمی مشخص، چانه‌زنی علنی در جریان است، هزینه سیاسی تعامل را افزایش می‌دهند.

سبک میانجی‌گری عمان در طول تاریخ به تهران این امکان را داده که در سکوت گزینه‌ها را بیازماید و در عین حال، در صورت توقف یا شکست گفت‌وگوها، فضای مانور خود را حفظ کند. این موضوع نه از سر علاقه به پنهان‌کاری، بلکه به‌خاطر «قابلیت بازگشت» است؛ ملاحظه‌ای مهم برای دولتی که عمیقاً به نیت‌های آمریکا بدبین است و نمی‌خواهد در موضع ضعف دیده شود.

تداوم و ثبات نیز نقشی محوری در ترجیح ایران به عمان دارد. در طول سال‌ها، مسقط در دوره‌های مختلف تنش و تنش‌زدایی، و با وجود تغییر رهبران در تهران و واشنگتن، درگیر و فعال باقی مانده است.

برای ایران، این تداوم به کاهش عدم‌قطعیت کمک می‌کند. میانجی‌ای که با دشوار شدن سیاسی مذاکرات ناپدید شود یا در واکنش به فشار‌های خارجی ناگهان موضع خود را تغییر دهد، ریسک‌های اضافی ایجاد می‌کند. بخشی از ارزش عمان در این انتظار نهفته است که کانال ارتباطی حتی در مواجهه با عقب گردها، بحران‌ها و وقفه‌ها نیز پابرجا بماند؛ انتظاری که تجربه آن را تقویت کرده است.

این ویژگی‌ها — اعتبار، احتیاط و ثبات — با دغدغه گسترده‌تر ایران درباره خودمختاری راهبردی تلاقی پیدا می‌کنند. تهران به میانجی‌گری به‌عنوان جایگزینی برای دیپلماسی مستقیم یا مسیری برای وابستگی به بازیگران خارجی نگاه نمی‌کند.»