ترامپ از روند مذاکرات با ایران ناامید شده است/ ایران معتقد است باید ضربه‌ای جدی به ترامپ وارد کند

علی واعظ، مدیر برنامه ایران در گروه بین‌المللی بحران، پس از دور قبلی مذاکرات در ژنو گفت: «برداشت من این است که این گفت‌و‌گو‌ها به‌تدریج در حال شکست هستند، به این معنا که پیشرفت سریعی که ترامپ برای توافق‌های سریع و تمیز می‌پسندد، حاصل نشده است.»

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، «لارا روزن» خبرنگار مشهور آمریکایی در سایت «دیپلماتیک» به بررسی مذاکرات ایران و آمریکا پرداخته که در ادامه آمده است.

لازم به ذکر است انتشار مقالات خارجی به معنای تایید محتوای آن از سوی تابناک نیست.

یک مذاکره‌کننده ارشد ایرانی گفت ایران آماده است در اسرع وقت به توافق برسد. او این منطق را که گفته می‌شود رئیس‌جمهور ترامپ در حال بررسی صدور دستور یک حمله نظامی محدود برای وادار کردن ایران به پذیرش شروط آمریکا در یک توافق هسته‌ای است، «قمار خطرناک و غیرضروری» توصیف کرد.

مجید تخت‌روانچی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در گفت‌و‌گو با NPR گفت: «ما آماده‌ایم هرچه زودتر به توافق برسیم. می‌خواهیم هر کاری که لازم باشد انجام دهیم تا این اتفاق بیفتد.»

مقام‌های آمریکایی تأیید کردند که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان آمریکا، روز پنجشنبه در ژنو با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، معاون او تخت‌روانچی و دیگر مذاکره‌کنندگان باتجربه ایرانی دیدار خواهند کرد. این گفت‌و‌گو‌ها با میانجیگری عمان برگزار می‌شود.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، پیش از سخنرانی وضعیت کشور ترامپ، رهبران کنگره موسوم به «گروه هشت» را درباره ایران توجیه خواهد کرد. انتظار می‌رود روبیو اوایل هفته آینده برای ارائه گزارش درباره نتایج مذاکرات به رهبران اسرائیل سفر کند.

تخت‌روانچی که در مذاکرات توافق هسته‌ای ۲۰۱۶ ایران نقش داشت و پیش‌تر سفیر ایران در سازمان ملل در نیویورک بود، گفت: «ما با صداقت و حسن نیت وارد اتاق مذاکره در ژنو خواهیم شد. امیدواریم این حسن نیت از سوی آمریکایی‌ها نیز متقابلاً پاسخ داده شود. اگر اراده سیاسی در همه طرف‌ها وجود داشته باشد، به باور من توافق می‌تواند هرچه زودتر حاصل شود.»

او هشدار داد که بررسی احتمالی ترامپ برای استفاده از حملات نظامی جهت دستیابی به توافق بهتر می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد و اشاره کرد که ایران ممکن است مانند پس از حملات آمریکا به سه سایت هسته‌ای ایران در ژوئن گذشته، واکنش کاهشی نشان ندهد.

تخت‌روانچی گفت: «امیدواریم با چنین وضعیتی رو‌به‌رو نشویم، زیرا جنگی را که آغاز می‌شود نمی‌توان مهار کرد. این از نظر ما یک قمار واقعی است. امیدواریم چنین نشود.»

او افزود: «اگر حمله‌ای علیه ایران صورت گیرد، ما بر اساس برنامه‌ریزی دفاعی خود پاسخ خواهیم داد. همه باید بدانند که ممکن است جنگی آغاز شود، اما پایان دادن به آن آسان نیست... کل منطقه در نتیجه هرگونه تجاوز علیه ایران آسیب خواهد دید.»

«درهم‌ریختگی» اهداف ترامپ

یک دیپلمات باسابقه آمریکایی که نزدیک به دو دهه روی پرونده ایران کار کرده، گفت ایران احساس می‌کند در صورت هر حمله جدید از سوی ترامپ باید واکنش شدیدتری نشان دهد، زیرا دلیل روشنی برای چنین حمله‌ای وجود ندارد.

نیت سوانسون، که سال گذشته عضو تیم مذاکره‌کننده ترامپ درباره ایران بود، در نشریه فارن افرز نوشت: «رئیس‌جمهور آمریکا به دلیل تهدید قریب‌الوقوع یا در پاسخ به اقدام تهاجمی ایران، تهدید به حمله نمی‌کند.» 

به گفته او، انگیزه‌های ترامپ «متنوع و نامشخص» است: او از روند مذاکرات ناامید شده، می‌خواهد از خط قرمزی که در پست تروث سوشال خود تعیین کرده دفاع کند، مایل نیست با اوباما مقایسه منفی شود و تصور می‌کند می‌تواند عملیات بزرگ را با پیامد‌های اندک انجام دهد.

سوانسون که اکنون در اندیشکده آتلانتیک کار می‌کند، افزود: «از دید ایران، اسرائیل و آمریکا به این نتیجه رسیده‌اند که می‌توانند بدون تحریک مستقیم و هر زمان که نیاز‌های سیاسی داخلی ایجاب کند، حمله کنند. در نتیجه، مقام‌های ایرانی احساس می‌کنند باید ضربه‌ای جدی به ترامپ وارد کنند، در غیر این صورت همواره در معرض خطر خواهند بود.»

او هشدار داد که «ابهام» در انگیزه‌های ترامپ و «ناهمخوانی اهداف» خطر تشدید تنش را افزایش می‌دهد. «در مجموع، شرایط کنونی می‌تواند باعث شود حمله آمریکا به ایران با تلافی‌ای غیرمنتظره و مرگبار رو‌به‌رو شود—و درگیری طولانی‌تر و پرهزینه‌تری برای واشنگتن رقم بخورد.»

هدف دقیق چیست؟

علی واعظ، مدیر برنامه ایران در گروه بین‌المللی بحران، گفت شتاب ترامپ برای دستیابی سریع به توافق و استفاده از فرستادگان نسبتاً کم‌تجربه که از پشتیبانی کارشناسان برخوردار نیستند، با مذاکره درباره جزئیات فنی یک توافق پیچیده سازگار نیست.

واعظ، پس از دور قبلی مذاکرات در ژنو گفت: «برداشت من این است که این گفت‌و‌گو‌ها به‌تدریج در حال شکست هستند، به این معنا که پیشرفت سریعی که ترامپ برای توافق‌های سریع و تمیز می‌پسندد، حاصل نشده است.»

او افزود: «با توجه به اینکه سرعت بسیج نظامی بسیار بیشتر از سرعت دیپلماسی است، نگرانم که هرگز به توافق نرسند.»

به گفته او، ایرانی‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که خویشتنداری فقط حملات بیشتری را به دنبال دارد؛ بنابراین حتی با پذیرش ریسک بیشتر، احساس می‌کنند باید ضربه‌ای وارد کنند. این یعنی انگیزه دارند وارد یک قمار بسیار خطرناک شوند و تلفات قابل توجهی به طرف آمریکایی و اسرائیلی وارد کنند؛ و از آن نقطه به بعد، پیش‌بینی مسیر حوادث غیرممکن است.

واعظ در پایان گفت: «به نظر من بزرگ‌ترین پرسش این است که هدف چیست؟ ترامپ خود را در موقعیتی قرار داده که یا باید امتیازی تاریخی از ایران بگیرد یا وارد یک ماجراجویی نظامی بسیار پرخطر شود. همه اینها قابل اجتناب بود.»