وقتی پرچم ایران می‌سوزد تشویق می‌کنند، اما در آمریکا خط قرمز است / آزادی بیان یا توهین به نماد ملی؟

به گزارش تابناک، برخی تلاش می‌کنند فضای کشور و شرایط دانشگاه‌ها را غیرعادی جلوه دهند و بر تعطیلی مراکز آموزشی تأکید کنند، اما با تدبیر و برنامه‌ریزی مناسب مسئولان دانشگاه‌ها، روند آموزش به شکل طبیعی ادامه یافته است. این تصمیم، در راستای تأکید بر تداوم زندگی عادی مردم و ضرورت جریان داشتن فعالیت‌های اجتماعی و آموزشی است؛ همان نکته‌ای که در سخنان رهبری نیز بر آن تأکید شده است که مردم باید بتوانند زندگی و فعالیت‌های روزمره خود را به شکل طبیعی دنبال کنند.

از این رو، از تصمیم بازگشایی دانشگاه‌ها و این رویکرد هوشمندانه که همزمان بر حفظ سلامت جامعه و ادامه مسیر آموزش و زندگی مردم تأکید دارد، صمیمانه حمایت می‌شود و قابل تحسین است.

در روزهای اخیر، انتشار تصاویر آتش زدن پرچم ایران در برخی دانشگاه‌ها توسط عده‌ای که با عنوان دانشجو یا دانشجونما معرفی شده‌اند، بار دیگر بحث درباره مرز میان اعتراض سیاسی و اهانت به نمادهای ملی را در فضای عمومی و رسانه‌ای کشور مطرح کرده است. این اقدامات واکنش‌های متفاوتی را در میان افکار عمومی به همراه داشته و موافقان و مخالفان دیدگاه‌های متفاوتی درباره ماهیت این رفتارها ارائه کرده‌اند.

در این رخدادها، گزارش‌هایی درباره حضور افرادی با عنوان دانشجونما در تجمعات دانشگاهی منتشر شده است. دانشگاه‌ها به عنوان مراکز علمی و فرهنگی، معمولاً محل طرح دیدگاه‌های سیاسی و اجتماعی هستند، اما انتظار می‌رود اعتراضات در این محیط‌ها در چارچوب قوانین و رفتارهای مدنی انجام شود. با این حال، برخی اقدامات انجام‌شده در جریان تجمعات، مانند آتش زدن پرچم ملی، با واکنش‌های انتقادی گسترده‌ای مواجه شده است.

پرچم هر کشور صرفاً یک نماد فیزیکی نیست، بلکه نماینده تاریخ، هویت، فرهنگ و انسجام ملی یک ملت محسوب می‌شود. اعتراض به سیاست‌های دولت‌ها نباید با اهانت به نمادهای ملی یک کشور یکسان تلقی شود، چرا که چنین رفتارهایی می‌تواند به تشدید تنش‌های اجتماعی منجر شود. از این رو، بحث درباره حدود آزادی بیان و نسبت آن با احترام به نمادهای ملی همچنان یکی از موضوعات مهم در مباحث سیاسی و اجتماعی است.

در این میان، قوانین و رویکرد قضایی در ایالات متحده آمریکا نیز در بحث حمایت از نمادهای ملی مورد توجه قرار گرفته است. در آمریکا، بر اساس قوانین و رویه‌های قضایی این کشور، اهانت به پرچم ملی می‌تواند با پیگرد قانونی مواجه شود و در برخی موارد، مجازات‌هایی مانند حبس برای مرتکبان در نظر گرفته شده است. در برخی گزارش‌ها نیز اشاره شده است که چنین اقداماتی ممکن است تا یک سال زندان برای افراد در پی داشته باشد.

نکته قابل تأمل آن است که در ایالات متحده آمریکا با وجود تأکید گسترده بر آزادی بیان، موضوع پرچم‌سوزی همواره با حساسیت شدید سیاسی و اجتماعی همراه بوده و بارها مقامات عالی این کشور خواستار برخورد سخت و حتی مجازات برای عاملان آن شده‌اند؛ هرچند دیوان عالی آمریکا در آرای خود این اقدام را ذیل آزادی بیان تفسیر کرده، اما فضای عمومی و مواضع رسمی نشان می‌دهد که این رفتار همچنان با واکنش‌های تند و مطالبه برخورد قانونی مواجه است. در چنین شرایطی، حمایت یا تطهیر پرچم‌سوزی در ایران از سوی برخی جریان‌ها، در حالی که نمونه‌های مشابه در غرب با محکومیت گسترده روبه‌رو می‌شود، از نگاه منتقدان مصداقی از رویکردهای دوگانه و سیاسی در مواجهه با نمادهای ملی است.

در سال‌های گذشته نیز برخی مقامات سیاسی آمریکا بر ضرورت برخورد با پرچم‌سوزی تأکید کرده‌اند و این موضوع را به عنوان مسئله‌ای مرتبط با حفظ نمادهای ملی مطرح کرده‌اند. این رویکرد نشان می‌دهد که حتی در کشورهایی که آزادی بیان به عنوان یکی از اصول مهم سیاسی مطرح می‌شود، همچنان محدودیت‌هایی برای برخی رفتارها وجود دارد.

در مقابل، برخی رسانه‌های فارسی‌زبان خارجی و وابسته به جریان‌های رسانه‌ای معاند، این اقدامات را در قالب اعتراض سیاسی بازنمایی یا از آن حمایت کرده‌اند؛ این در حالی است که همین رسانه‌ها در مواجهه با موارد مشابه در کشورهای غربی، معمولاً رویکرد متفاوتی اتخاذ کرده و بر لزوم برخورد قانونی با چنین رفتارهایی تأکید می‌کنند.

این موضوع به عنوان نمونه‌ای از استانداردهای دوگانه در بازنمایی رسانه‌ای مطرح شده است. نحوه روایت یک رویداد سیاسی یا اجتماعی می‌تواند بر شکل‌گیری افکار عمومی تأثیرگذار باشد و به همین دلیل بررسی منصفانه و چندجانبه اخبار اهمیت زیادی دارد.

بحث آزادی بیان نیز در این زمینه مورد توجه قرار گرفته است. آزادی بیان باید در چارچوب قوانین هر کشور اعمال شود و این آزادی به معنای مجوز برای تخریب اموال عمومی یا اهانت به نمادهای ملی نیست.

در کنار این مباحث، موضوع هویت ملی نیز مطرح می‌شود. بسیاری از جوامع، پرچم ملی را به عنوان نماد وحدت و همبستگی اجتماعی می‌شناسند و هرگونه تعرض به آن را به مثابه تضعیف انسجام اجتماعی تلقی می‌کنند.