اعراب خلیج فارس نگراناند پیامد تنش ایران و آمریکا دامان آنها را بگیرد
با این حال، امارات نیز از تشدید تنشها با ایران متضرر میشود. دبی، بزرگترین شهر امارات، مدتهاست بهعنوان بندری کلیدی برای تجارت با تهران عمل کرده است.
به گزارش سرویس بین الملل تابناک، «نیویورک تایمز» در مقالهای به بررسی رویکرد اعراب خلیج فارس نسبت به افزایش تنش میان ایران و آمریکا پرداخته که در ادامه آمده است.
لازم به ذکر است انتشار مقالات خارجی به معنای تایید محتوای آن از سوی تابناک نیست.
متحدان قدرتمند عربِ خلیجفارسِ رئیسجمهور ترامپ از تبعات یک حمله احتمالی آمریکا به ایران هراس دارند و برخی از آنها بهطور علنی و غیرعلنی در حال لابی با دولت او هستند تا بهجای اقدام نظامی، دیپلماسی را انتخاب کند.
ترامپ در حال بررسی این موضوع است که آیا به این کشور حمله کند یا نه. او همچنین گزینههای دیپلماتیک را نیز سنجیده است.
به گفته تحلیلگرانی که منطقه را مطالعه میکنند، حتی دولتهای خلیجفارس که درگیر درگیریهای غیرمستقیم با ایران بودهاند — مانند عربستان سعودی، رقیب منطقهای ایران — نیز از اقدام نظامی آمریکا در آنجا حمایت نمیکنند.
این موضوع تا حدی به این دلیل است که پادشاهیهای خلیجفارس نگراناند اثرات موجی تشدید تنشهای آمریکا و ایران، یا احتمال فروپاشی دولتی در ایران، امنیت خودشان را به خطر بیندازد و اعتبارشان را بهعنوان پناهگاههای امن منطقهای برای تجارت و گردشگری تضعیف کند.
اما دلیل دیگر این است که برخی دولتهای خلیجفارس به این نتیجه رسیدهاند که اسرائیل، دشمن سرسخت ایران، کشوری جنگطلب است که بهدنبال سلطه بر خاورمیانه است. آنها معتقدند اسرائیل میتواند تهدیدی بزرگتر برای ثبات منطقه باشد تا ایران.
بدر السیف، استاد تاریخ دانشگاه کویت، گفت: «بمباران ایران برخلاف محاسبات و منافع کشورهای عربی خلیجفارس است. چه طریق تغییر نظام و چه بازآرایی رهبری داخلی، میتواند به هژمونی بیسابقه اسرائیل منجر شود؛ چیزی که به سود کشورهای خلیجفارس نخواهد بود.»
به گفته فردی که در جریان این گفتوگوها قرار دارد، سلطاننشین عمان — که اغلب نقش میانجی میان ایران و ایالات متحده را ایفا میکند — به دولت ترامپ توصیه کرده است از حمله به ایران خودداری کند. این فرد برای جلوگیری از اخلال در دیپلماسی حساس، به شرط ناشناس ماندن صحبت کرد.
قطر نیز از جمله کشورهایی است که تلاش میکنند اوضاع را بهصورت مسالمتآمیز کاهش دهند؛ این را ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، روز سهشنبه به خبرنگاران گفت.
الانصاری گفت: «چالشهای بزرگ منطقه — چه چالشهای داخلی و چه خارجی در کشورهای مختلف — ایجاب میکند که همه ما به میز مذاکره بازگردیم.»
سال گذشته، یک پایگاه نظامی آمریکا در قطر در حملهای تلافیجویانه از سوی ایران علیه ایالات متحده هدف قرار گرفت؛ حملهای که پس از بمباران تأسیسات هستهای ایران توسط نیروهای آمریکایی انجام شد و تازهترین نمونه از پیامدهایی است که کشورهای خلیجفارس از آن بیم دارند.
بهعنوان اقدامی احتیاطی، ارتش آمریکا به گفته دو مقام نظامی این کشور که به شرط ناشناس ماندن درباره مسائل عملیاتی صحبت کردند، دستور داده است شمار نامشخصی از نیروهای غیرضروری از آن پایگاه در قطر تخلیه شوند.
چندین کشور خلیجفارس نسبت به حمله آمریکا به تأسیسات هستهای ایران در سال گذشته ابراز نگرانی کردند، هرچند از محکوم کردن ایالات متحده — متحد اصلیشان — خودداری ورزیدند.
یاسمین فاروق، مدیر پروژه خلیجفارس و شبهجزیره عربستان در گروه بینالمللی بحران، گفت کشورهای خلیجفارس نگران «آشوبی هستند که تغییر نظام در ایران میتواند در منطقه ایجاد کند» و اینکه اسرائیل چگونه ممکن است از «این خلأ» استفاده کند.
اسرائیل سال گذشته (میلادی) حملهای جسورانه در قطر انجام داد که تلاشی ناموفق برای ترور مقامهای ارشد حماس بود. این حمله اسرائیل دولتهای خلیجفارس را نگران کرد؛ نه فقط به این دلیل که بسیاری از آنها در سالهای اخیر از سوی اسرائیل بهعنوان متحدان بالقوه مورد توجه قرار گرفتهاند، بلکه، چون آنها، مانند اسرائیل، مدتها ایالات متحده را ضامن اصلی امنیت خود میدانستند. اندکی پس از این حمله، حاکم عملی عربستان سعودی، ولیعهد محمد بن سلمان، یک پیمان امنیتی با پاکستانِ دارای سلاح هستهای امضا کرد.
شش کشور عضو شورای همکاری خلیجفارس — اتحادی سست که شامل عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، کویت، عمان و بحرین است — رویکردهای متفاوتی نسبت به ایران، همسایه آنها در آن سوی خلیجفارس، دارند.
کویت، عمان و قطر روابط نسبتاً دوستانهای با ایران دارند — حتی پس از حمله محدود ایران به خاک قطر در سال گذشته. عربستان سعودی و بحرین روابط خصمانهتری دارند. شبهنظامیان مورد حمایت ایران در گذشته به عربستان سعودی و امارات حمله کردهاند.
ولیعهد عربستان زمانی وعده داد اگر ایران به سلاح هستهای دست یابد، کشورش نیز همین مسیر را دنبال خواهد کرد. با این حال، در سالهای اخیر، شاهزاده محمد بن سلمان تلاش کرده است برای تمرکز بر برنامه اقتصادی داخلی خود، تنشهای منطقهای را کاهش دهد. او در سال ۲۰۲۳ پس از هفت سال قطع روابط، روابط دیپلماتیک پادشاهی با ایران را احیا کرد.
دولت امارات موضعی بهویژه پیچیده در قبال ایران دارد. رهبران این کشور نسبت به تهدید امنیتی ناشی از تهران نگراناند و در سالهای اخیر روابط نزدیکی با اسرائیل برقرار کردهاند؛ اقدامی که دههها اجماع عربی را درهم شکست.
با این حال، امارات نیز از تشدید تنشها با ایران متضرر میشود. دبی، بزرگترین شهر امارات، مدتهاست بهعنوان بندری کلیدی برای تجارت با تهران عمل کرده است.
پس از آنکه ترامپ اعلام کرد تعرفهای ۲۵ درصدی بر شرکای تجاری آمریکا که با ایران نیز تجارت میکنند اعمال خواهد کرد، وزیر تجارت امارات گفت کشورش همچنان در حال بررسی تأثیر این تصمیم است.
ثانی الزیودی، وزیر تجارت امارات در یک کنفرانس گفت: «ما دومین شریک تجاری بزرگ ایران هستیم و این کشور یکی از تأمینکنندگان اصلی بسیاری از کالاهای ما، بهویژه محصولات غذایی، به شمار میرود.»
