جنگ ارمنستان و جمهوری آذربایجان بر سر چیست؟/ موضع بازیگران خارجی چیست؟
بین الملل تابناک: بحران قره باغ طی یک هفته گذشته، به خبر اول منطقه تبدیل شده است و جنگ شکل گرفته بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان، علاوه بر کشورهای دو طرف، کشورهای همسایه را نیز تحت تاثیر قرار داده است.
در قلب این درگیری که سابقهاش به چندین دهه برمیگردد، منطقه قرهباغ یا قره باغ کوهستانی یا ناگورنو قرهباغ قرار دارد. این منطقه، بخشی از جمهوری آذربایجان شناخته میشود، ولی تحت کنترل ارمنستان است.
جمهوریهای ارمنستان و آذربایجان در اواخر دهه ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۱۹۹۰ جنگ خونینی بر سر این منطقه داشتند و با اینکه پس از مدتی آتشبس اعلام کردند، هرگز موفق به توافق در مورد پیمان صلح نشدهاند.
سابقه تاریخی قرهباغ
قرهباغ ترجمه روسی یک کلمه آذری به معنی "باغ سیاه" است و ناگورنو کلمهای روسی به معنی "کوهستانی" است. ارمنیتبارها ترجیح می دهند این منطقه را آرکسا بنامند که نامی باستانی ارمنی برای این منطقه است.
قرهباغ منطقهای کوهستانی در حدود ۴۰۴۰۰ کیلومتر مربع (۱۷۰۰ مایل مربع)در قفقاز است و ساکنان آن به طور سنتی ارمنی مسیحی و ترک مسلمان هستند.
قفقاز یک منطقه کوهستانی مهم از نظر استراتژیک در جنوب شرقی اروپاست که برای قرنها، قدرتهای مختلف در منطقه اعم از مسیحی و مسلمان برای به دست گرفتن کنترل آن رقابت کردهاند.
جمهوریهای ارمنستان و آذربایجان امروزی هر دو از دهه ۱۹۲۰ یعنی در زمان تشکیل اتحاد جماهیر شوروی بخشی از آن شدند. در آن زمان قرهباغ یک منطقه با اکثریت ارمنیتبار بود، اما شوروی کنترل منطقه را به مقامات جمهوری آذربایجان داد و در زمان شوروی، به یک منطقه خودمختار در درون جمهوری آذربایجان تبدیل شد.
در دهههای بعدی ارامنه قرهباغ چندین بار خواستار انتقال کنترل این منطقه به ارمنستان شدند. اما تنها در زمان آغاز فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در اواخر دهه ۱۹۸۰ بود که پارلمان منطقهای ناگورنو قرهباغ رسماً رای داد که به بخشی از ارمنستان تبدیل شود.
در حالی که جمهوری آذربایجان سعی در سرکوب جنبش جداییطلبانه داشت، ارمنستان از آن حمایت میکرد و این ابتدا به درگیریهای قومی منجر شد و پس از اعلام استقلال ارمنستان و آذربایجان از مسکو به یک جنگ تمام عیار تبدیل گشت.
این منطقه در حال حاضر از لحاظ بینالمللی، بخشی از جمهوری آذربایجان شناخته شده است، اما اکثریت جمعیت آن ارمنی تبار هستند.
سابقه نزاع
در سال ۱۹۸۸، در اواخر حکومت اتحاد جماهیر شوروی، سربازان جمهوری آذربایجان و جداییطلبان ارمنی جنگ خونینی را آغاز کردند، دهها هزار تن در درگیری جان خود را از دست دادند، صدها هزار نفر آواره شدند و از جمله بسیاری از آذربایجانی تبارها مجبور به ترک خانههای خود شدند.
نیروهای ارمنستان تا زمان توافق آتش بسی که با میانجیگری روسیه در سال ۱۹۹۴ به دست آمد، کنترل این منطقه را در دست گرفتند.
پس از این توافق آتش بس، قرهباغ بخشی از جمهوری آذربایجان ماند، ولی از آن زمان عملا توسط جمهوری خودخوانده ارامنهتبارها اداره می شود و بسیار متکی به حمایت ارمنستان است.
آنها همچنین خط ارتباطی قره باغ را ایجاد کردند؛ خطی که نیروهای ارمنستان و جمهوری آذربایجان را از هم جدا کرد.
این منطقه هر چند هم اکنون غیر رسمی عملاً منطقه ای مستقل است، توسط هیچ یک از اعضای سازمان ملل متحد از جمله ارمنستان به رسمیت شناخته نمیشود. نوار وسیعی از خاک جمهوری آذربایجان در اطراف این منطقه نیز تحت کنترل ارمنی تبارهای این منطقه است.
رویکرد ایران
از اولین روز از شروع درگیری ها سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، خواستار توقف فوری درگیریها بین آذربایجان و ارمنستان و آغاز گفتوگو بین دو کشور شد و آمادگی ایران را برای استفاده از ظرفیتهای خود به منظور برقراری آتش بس و گفتوگو اعلام کرد.
سعید خطیبزاده، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه در ارتباط با درگیریهای نظامی به وقوع پیوسته بین جمهوری آذربایجان و جمهوری ارمنستان اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران از نزدیک و با نگرانی درگیریهای نظامی بین جمهوری آذربایجان و جمهوری ارمنستان را دنبال میکند و ضمن دعوت طرفین به خویشتنداری، خواستار توقف فوری درگیریها و آغاز گفتوگو بین دو کشور است. محمدجواد ظریف نیز در توئیتی عنوان کرد که همسایگان ایران در اولویت هستند و آماده ارائه مساعی جمیله به منظور فراهم ساختن گفتوگوها هستیم.
رویکرد غربی ها
فرانسه به عنوان یک عضو اتحاد مینسک روز اول درگیریها، با ابراز نگرانی درباره درگیریها در منطقه قره باغ از دو طرف خواست هر چه سریعتر خصومتها را کنار گذاشته و مذاکره را از سر بگیرند.
سخنگوی وزارت امور خارجه فرانسه اعلام کرد: فرانسه درخصوص درگیریهای گسترده در حال جریان در قره باغ و اطلاعات مربوط به کشته شدن غیرنظامیان در این مناقشه به شدت نگران است. این سخنگو افزود: فرانسه به عنوان رئیس مشترک گروه مینسک، با شرکای روس و آمریکایی خود، بر تعهد خود برای دستیابی به راه حلی پایدار و از طریق مذاکره و با رعایت قوانین بین الملل، برای مناقشه قره باغ تاکید دارد.
فرانسه عضو گروه مینسک است که مسئولیت میانجی گری بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان درخصوص مناقشه قره باغ را بر عهده دارد؛اما این گروه تاکنون کاری از پیش نبرده اند. کمی بعد اتحادیه اروپا هم به نگرانی ها اضافه شد.
رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، خواستار توقف فوری درگیری بین آذربایجان و ارمنستان و انجام مذاکرات بدون هیچ گونه پیش شرط شد. به نوشته خبرگزاری «آناتولی»، «جوزپ بورل» رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا در این باره گفت: «اتحادیه اروپا، خوستار توقف فوری درگیریها، تنش زدایی و رعایت دقیق آتش بس بین دو کشور است.»
بورل با اشاره به وجود سازمان همکاری اقتصادی و توسعه برای حل اختلاف بین دو کشور گفت: «بازگشت به مذاکرات بدون هیچ گونه پیش شرط جهت حل و فصل مناقشه قره باغ کوهستانی تحت نظارت گروه مینسک لازم است.» رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، تنش در قره باغ کوهستانی را نگران کننده و آن را لطمهای به ثبات منطقه خواند.
یک روز بعد، رئیسجمهوری آمریکا گفت که ایالات متحده برای توقف خشونتی که میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان در جریان است، تلاش میکند؛ دو عضو سابق اتحاد جماهیر شوروی که جنگی در دهه ۹۰ داشتهاند. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا در کنفرانس خبری عصر یکشنبه گفت: با جدیت به این موضوع نگاه میکنیم. ما روابط بسیار خوبی در آن منطقه داریم. بررسی خواهیم کرد، آیا میتوانیم آن را متوقف کنیم یا خیر؟
روز جمعه، روسای جمهوری سه کشور روسیه، آمریکا و فرانسه در بیانیهای مشترک، خواستار توقف فوری درگیریها در قرهباغ شدند. ولادیمیر پوتین، دونالد ترامپ و امانوئل مکرون روسای جمهوری روسیه، آمریکا و فرانسه با انتشار بیانیه مشترکی خواستار توقف فوری درگیریها در قرهباغ شدند. در این بیانیه آمده است: روسای جمهوری روسیه، آمریکا و فرانسه به عنوان روسای مشترک گروه مینسک سازمان امنیت و همکاری اروپا تشدید خشونتها در خط تماس منطقه مورد مناقشه "قرهباغ کوهستانی" را قاطعانه محکوم میکنند.
روس ها چه می خواهند؟
در اولین روز درگیری ها ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه با نیکول پاشینیان نخست وزیر ارمنستان در گفت و گویی تلفنی درخصوص درگیری های بین نیروهای آذری و ارمنی در قره باغ گفت و گو و خواستار توقف این تنش ها شد. دفتر مطبوعاتی کاخ کرملین روز یکشنبه اعلام کرد، این گفت وگوی تلفنی به ابتکار طرف ارمنی صورت گرفت و دو طرف درخصوص تشدید تنش ها در منطقه مناقشه قره باغ تبادل نظر کردند. رئیس جمهوری روسیه در رابطه با ازسرگیری درگیری های گسترده در منطقه قره باغ ابراز نگرانی کرد. در این گفت و گوی تلفنی خاطرنشان شد، هم اکنون باید تمام تلاش های ممکن برای جلوگیری از گسترش دامنه رویارویی ها به کار گرفته و اقدامات نظامی متوقف شود.
سلاممثل روز روشنه که ایران به خاطر روسها هم شده همیشه طرفدار ارمنستان بوده و لاغیر.این واقعیت است که متاسفانه وجود دارد.
| 
من به عنوان یک تالشی نه به خاطر روسیه حقه باز بلکه به خاطر انچه که از مظلومیت تالشی ها و ارمنی ها در قفقاز شاهد بودم طرفدار پیروزی ارمنستان هستم 
| طرز تفکر شما اینه که در هر مناقشه ای ما باید طرف یکی را بگیریم در این درگیری ایران طرف هیچکدام را نباید بگیرد و تلاش کند زودتر درگیری به پایان برسد این درگیری با تحریک ترکیه انجام شده است | من به شخصه از دولت ایران سپاسگزارم که این یکبار لا اقل طرف حق رو گرفته 
| دخالت خارجی مسئله را. پیچیده تر خواهد کرد.اجازه بدهید که مردم قره باغ هم سخن بگویند و خودشان تصمیم بگیرند که آیا مستقل و یا با ارمنستان و یا آدرباییجان می خواهند باشند!
| به دل نگیر برادر منوقت آن است که ملت ما دشمنان واقعی خود بهتر بشناسد...
بعده قره باغ نوبت دشمنان واقعی مان است
| نه پس سمت کشور آذربایجان رو بگیریم که در داخل خاک ایران در حال شیطنت هست؟ یا همین کشور آذربایجان که با دشمن قسم خورده ایران مراوده داره بله منظورم اسرائیل است . یا همین کشور آذربایجان که به خاطر مواضع ضد دینی اش مشهور است و حتی فعالیت همجنس بازان رو در این کشور آزاد کرده | ایران در طول تاریخ از ارمنستان حمایت کرده . در زمان صفویه هم از ارمنستان در برابر عثمانی ها حمایت میشد. ربطی به روسها نداره . ارمنستانی ها در طول تاریخ مظلوم بودن | درگیری اخیر باعث اگاهی و بیداری کم نظیر در بین اذربایجانیهای ایران در مورد قره باغ شده من شکی ندارم که قره باغ به اذربایجان برخواهد گشت چون ارمنی ها با این وضع نمی تونن زندگی کنن | پس چی می خوای از کشوری حمایت کنه که طرفدار داعش | باکو = اسراییل | ایرانیها حاضرند به ملت مسلمان اذربایجان کمک کنند تا قره باغ به حق دار برسد اما حاضرنیستند به وطن فروشان به صهیونیسم کمک کنند 
| ناشناس مثل مرد بنویس من ارمنی.چرا می ترسی.یکبار تو عمرت نترس.متاسفانه ایران با حمایت از ارمنستان جایگاه خود را در میان کشورهای اسلامی از دست داد. | علی اف= سرسپرده آمریکا + دوست اسرائیل+ دشمن اهل بین+ نوکر ترکیه+ حامی همجنس بازان و ...آنوقت ما باید از ایشان حمایت کنیم
| اشکال نداره بردار تورک منخشم و کینه ات از دشمنان واقعی را نگهدار برای آزاد سازی آزربایجان بزرگ
| جالبه زمان صفوی ها چیزی بنام ارمنستان نبوده است دارید تاریخ را هم جعل می کنید قره باغ پاره تن اسلام است، باید آزاد شود مثل خرمشهر که صدام تجاوز کرده بود اینجا هم ارمنستان تجاوز کرده، تمام | انشالله که فرصت خوبی باشه تا برادران تورک ما دشمنان واقعی خود بهتر بشناسند | اشتباه می زنی داداش اگه خاک اسلامه نباید دست اسرائیل بیفته اذربایجان لونه اسرائیلی هاستمن خودم ترکم و اهل تبریزم ولی قره باغ دست اذربایجان نباید بیفته تمام
| هم ارمنستان و هم آذربایجان هر دو متعلق به ایران هستند | خرمشهر شهر ما بود،قره باغ شهر ماست؟ | چطور این پاره تن اسلام عمده ساکنانش ارمنی هستند؟؟؟؟ لابد پس از آزاد سازی یا باید مسلمان شوند یا مهاجرت کنند یا بمیرند!!!!! 
| دوست عزیز حالا حق با هر کی باشه کلا ارتباطی به ما نداره و اون دسته از مردم عزیز اذربایجان که اعتراض کردن نمی دونم هدفشون چی هست! همین کشور آذربایجان تو خیلی موارد اصلا ایرانی ها رو ادم حساب نکردن و یا ارمنستان هم به شکل دیگه. در هر صورت داستان هر چی که باشه اصولا به ما ربطی نداره و بهتره مسئولین یه جبهه جدید رو باز نکنن. | اگه اینجوریه، ایران باید یک حزب الله در آذربایجان تشکیل بده تا از مردم شیعه دربرابر وهابی هایی که از سوریه آورده شدن حمایت کنه | باید ازاد شود و انشا الله ازاد می شود . ولی در این دنیا یک و نیم میلیارد مسلمان وجود داره . بزارید اونها هم یک زوری بزنند و همش ایران هزینه نکنه | اونهایی که منفی دادند صدام را متجاوز نمی دونستند و فکر می کنند که دام حق داشت خوزستان را بگیره؟ | وقتی ایران بره پشت ارمنی اشغالگر را بگیره و اونور اسراییل پشت آذری ها باشه شما باشی کدوم را انتخاب میکنی؟ | اون وقا که الهام علی اف فعالیت هم جنس بازها رو آزاد کرد و جلوی دسته های عذاداری امام حسین رو گرفت که پاره تن اسلام نبود ؟ حالا که کارشون گیر کرده پاره تن اسلام شده | پس دلیل این همه روابط که با صهیونیستها داردچیست
| همانطوریکه الان اکثریت ساکنان فلسطین یهودی هستند. واقعاً درک این موضوع اینقدر سخت است. | قره باغ پاره تن ایران است | پان ترک دروغگو | نه به کشتار ارامنه 
| جنگ قره باغ میتونه محل اتحاد مسلمین باشه اگر مسلمانها قره باغ را آزاد بکنند ارمنستان و آذربایجان قرن های متمادی بخشی از کدام کشور بودن؟چطور جدا شدن؟گلستان و ترکمنچای ۹۹ ساله بودن و تمام شدن.ملت میان گیر میدن به ظریف که خزر رو بخشیدی اما توجه ندارن که سهم ما به خاطر تجزیه ی این دو کشور کم شده.آذربایجان سهم ایران رو گرفته.ایران باید این دو شهر رو پس بگیره.جنگ ما سوریه و عراق و....نیست،جنگ ما جایی که هست قرن ها هزاران ایرانی برای حفظشون خون دادن اما قاجار بی لیاقت از دست داد.
اگر روسیه و ترکیه دو طرف رو حمایت نمی کردن جنگی نمیشد و به عبارتی هیچ کدام از طرفین شیر نمیشد.
اما این جنگ برای ایران باید مهم باشه...ترکیه تروریست های سوری رو آورده بالا سره ایران....
هدف اصلی ترکیه مطرح کردن خودش و کاهش نفوذ ایرانه با این تفاوت که ترکیه از روش های کثیفی برای نفوذ استفاده میکنه.
قفقاز منطقه ی نفوذ تاریخی ایران بوده...ایران به جای توجه به اعراب که هیچ قرابتی نداریم به این دو شهر خودش بپردازه و ادای کسی رو در نیاره که انگار هیچ نسبتی با این دو شهر نداره.
| داری حرف ۱۰۰ سال پیشو میزنی؟؟؟؟عزیزم اگه به پس گرفتن باشه که بحرین ۵۰ ساله جدا شده پس اونو باید در اولویت قرار بدیم ....نهایتا اینکه اینا کشورهای مستقلی هستن دیگه و برای ایران تره هم خورد نمیکنن...کور هم نیستن وضعیت ایرانو میبیننن به چه خفتی افتادهچرا باید بخوان جزو ایران باشن؟ | کشور آذربایجان پاره تن ایران است باید از دست اشغالگری الهام علی اف آزاد بشه . ایران باید دخالت کنه و شبه نظامی های ترک درست کنه تا اونجا رو به دست بگیره. 
| عملکرد ارامنه در جنگ ایران و روس چه بود؟ در کدام طرف بودند؟ چرا روسیه در عهدنامه ترکمنچای ماده ای گنجاند که ارامنه و آشوریان تحت الحمایه روسیه هستند و تبعه روس حساب میشوند؟ اطلاع دارید که بعد از عهدنامه ترکمنچای چهل هزار
ارمنی از اراضی ایران و بعد ازعهدنامه آدینه مابین روسیه تزاری و دولت عثمانی نود هزار ارمنی به ارمنستان کنونی و قره باغ کوچانده شدند! در ادامه این سیاست در دوران شوروی و مخصوصا استالین سیاست پاکسازی قومی و مذهبی مسلمانان از اطراف دریای سیاه و جنوب قفقاز ادامه یافت و مسلمانان آخیسکا و و مسلمانان کریمه و مسلمانان آذربایجان از سرزمین های خود کوچانده شدند. هدف هم قطع ارتباط سرزمینی مسلمانان و ترکها بود. در همین راستا منطقه زنگزور در ۱۹۲۰ توسط بلشویک ها به ارامنه اهدا شد!
| دوست عزیز این 99 ساله رو از کجا آوردی | زنده با داداش ما هم همینو میگیمانها به شدت از داعش و ذهنیت داعشی حمایت می کنند ما نباید از باکو و ترکیه حمایت کنیم
مرگ بر حامیان داعش
| ترکمانچای 99 ساله بوده ؟ معلومه تاریخ و نخوندی وگرنه توی خود صدا و سیما این مساله کاملا بحث شد. با تعصب نمیشه تاریخ و چپکی خوند | خب قاجار بی لیاقت آنجاها را بعد از بیست و پنج سال جنگ آنهم با قشون آذربایجان از دست داد. تو عرضه داشته باش برو بگیرشون البته اگه گور به گورت نکردن مثل ارامنه اشغالگر. | مثل اینکه نمیدونی پادشاهان هخامنشی به اونجا حمله کردندوتصرف کردند درحالیکه اونها مال امپراطوری ماد بودندونه پارس برسر گوشت قربانی که از ایران جدا کردند | باکو یعنی داعش | تا 30سال پیش جزوخاک روسها بودند آرامش در این منطقه و روابط دوستانه این دو جمهوری به سود ایران است اما منافع روسیه در جنگ و درگیری در این منطقه است | منافع اردوغان | اذربایجان حامی داعش | منافع پان فارس ها حداقل دو مطلب مهم را جا گذاشتی 1- ساکنان مسلمان قره باغ بعد از شکست فتحعلی شاه از قره باغ به ایران و سایر مناطق کوچانده شده و ساکنان ارمنی جایگزین گردیدند و اینگونه شد که اکثریت با ارامنه گردید. 2- خود ارامنه ارمنستان و ایروان هم دلخوشی از حزب تند رو داشناک قره باغ ندارند چون باعث وابستگی کامل آنها به روسیه شده است. لازم به اصلاح است بعد از عهد نامه ترکمن چای و گلستان و در زمان اتحاد جماهیر شوروی ، روسها با استقرار ارامنه از جاهای دیگر و حمایت مالی و نظامی از انها ، باعث به هم زدن ترکیب جمعیتی در خانکندی شدند و سپس ارمنستان با حمایت روسیه شهرهای اطراف خانکندی که جمعیت صد درصد مسلمان داشتند تصرف نموده و باعث جنایت های فراوان در انها شد. | هموطن با کسی خود را نفهمی زده بحث نکناینا تخصص تاریخ جعل کن دارند از روسیه و انگلیس
| معمولا ترکها با مهاجرت بافت بومی مناطق رو عوض می کنن | جالبه بدانید ارمنستان در زمان داریوش پس از سرکوب شورش ارامنه به صورت ساتراپ نیم
خودمختار در آمد اما تا قبل از جمله ترکان سلجوقی در این منطقه هرگز اسمی قوم تاتار در هیچ سنگ نوشته ای نیامده حال انکه بگیم ارامنه عذاب ترکها به انجام آمدند خودداری است
| پرفسور تاریخ یکم بخون تا روشن بشی. ارمنستان سرزمینی در شمال غربی ایران بوده که از زمان هخامنشیان جنگ های زیادی برای تصاحب اون بین ایران و روم درگرفت . یک سرزمین قدیمی .حتی آذری زبان های ایران و کشور آذربایجان هم نژادن ارمنی هستند و همچنین ارامنه به نژاد ایران خیلی شبیه تر هستند . حالا بدها اینها به دلیل استیلای روم و مسیحیت مذهب مسیح رو انتخاب کردند بماند | دوست عزیز چرا فقط تاریخ 20 سال گذشته رادمیگویید این منطقه از دوهزار سال متعلق به نیاکان ارامنه بوده ترکان از قرن 11 میلادی وارد غرب خزر شدند | ارامنه هزاران سال در قفقاز و ترکیه فعلی حضور داشته اند سرزمین آنهاستالبته جنگ نباید باشد فقط با صلح و مذاکره
| اترک به فرماندهی اردوغان جنایتکار هدف بازسازی امپراطوری مغلوب عثمانی را در سر دارند. اسلام بهانه و دستاویز آنهاست. 
| اگر این ملاک باشد که الان باید گفت خاک ایران اند. بالاخره چقدر در تاریخ می خواهید عقب بروید؟ این جنگ واقعا ربطی به ما نداره که بخواهیم دخالت داشته باشیم | اگه فلسطین و لبنان و یمن و عراق ربط نداشته باشه البته | اتفاقا خیلی به ما ربط داره چون همسایه هستیم و یک سوم جمعیت ایران از تورکان آذربایجان تشکیل شده . | دقیقاً، مانند جنگ ترکیه با اکراد سوریه، که هیچ ربطی به ما ندارد | احسنت | برادر حامد از واژه تورکان استفاده نکن . چون تورکان منظور همون مغول ها است که چهره ای مغولی داره در صورتی که نژاد مرد آذربایجان به ارامنه و ایرانیان خیلی شبیه تر است تا مغول ها . یکم جلوی آینه خودتو نگاه کن ببین شبیه چنگیز خان مغولی یا یک ایرانی | به ۱۶:۵۸سوریه و عراق و لبنان و یمن هم به ما ربطی ندارد
| حامد 17:11! منظورت از "تورکان"در اون پاسخت چیه؟و آیا ترک زبان بودن یک عده از مردم در ایران الزاما به این معنیه که هر جا که یک عده ا ز ترک زبانان در دنیا با هر کسی میجنگند ایران به هر نحوی . به هر قیمتی از اونها دفاع کنه؟پس امنیت ملی ایران در اون موقع چه جایگاهی داره؟نکته بعد اینکه آیا هر کس در دنیا ترک زبانه از نظر فرهنگی و دستاوردهای تاریخی و چالش های امنیتی با هم ترک زبانه های دیگه یکسانه؟هدف و نیت واقعیت از اونطور نظر دادن در این قسمت چی بود؟ | باکو یعنی داعش | دوست عزیز رضا۱۹:۵۶ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۴
مغولها بزرگترین امپراطوری تاریخ به وسعت 33 ملیون کیلومتر مربع را داشتن اون وقت فقط آذربایجان به وسعت 290 هزار کیلومتر مربه را ترک کردن. اصلا زبان مغولی شنیدی تا حالا یا اونقدر بی سواد تشریف داری که از روی بعضی حرفهای پانفارسیسم و تاریخ تحریف شدش یه چیزی شنیدی و هر جا رسیدی مصرفش می کن؟ مردم آذربایجان ترک بودن و هستند و خواهند بود تو به فکر اصل و نسب خودت باش اینطوری بهتره.
| اگر ایران دخالت نمیکرد خوب بود ولی با تمام قوا به ارمنستان کمک میکنه برسر خاک است سرزمین اشغال شده توسط ارمنی ها
| ارمنی فقط خاکایران خاک و تاریخ تمدن و هویت
| بر سر زیاده خواهیستخاک دیگران را هم می خواهید
| اتفاقا بر سر خاک نیست می ترسند که دوباره نسل کشی شوند | قره باغ خاک ارمنی ها است و بس