شایعاتی که باعث افت بورس ایران است!

بازار بورس و خرید و فروش اوراق، یکی از مطمئن‌ترین راه‌هایی است که می‌تواند برای رشد اقتصادی کارآمد باشد. همچنین یکی از راهکار‌هایی است که با به‌کار‌گیری مناسب آن دولت می‌تواند از رشد نقدینگی و نیز ‌ایجاد تورم در جامعه جلوگیری کند. البته ممکن است، بعضاً موفق به نظر رسد، ولی در وهله‌هایی ناامید‌کننده است و نفس را در سینه‌ها حبس می‌کند.

به گزارش «تابناک»، در شرایطی که هر روز تالار شیشه‌ای شاهد افزایش شاخص‌ها بود، بناگاه در اوایل ماه گذشته با افت شدیدی روبه‌رو شد. این شاخص که ‌توانسته بود هفته اول دی‌ماه از مرز ۸۹هزار واحد هم بگذرد، به زیر مرز ۸۸هزار واحد پایین آمد، تا جایی که در چهار روز، ۱۵۰۰واحد نزول کرد.

با گذشت بیش از یک ماه از آغاز بحران در این بازار، هنوز کار‌شناسان دلیل روشنی ‌برای آن نیاورده‌اند. البته دلایلی برای این کاهش گفته شده، ولی تناقضات در این باره آنقدر زیاد است که دستیابی به نتیجه روشن، کار را قدری سخت‌تر کرده است. از جمله دلایلی که این کار‌شناسان ‌می‌‌آورند، افزایش سقف تسهیلات و وام مسکن و در نتیجه ایجاد چشم‌انداز رونق در بازار املاک، ابهام در نهایی شدن توافق ژنو، موضع‌گیری سنای آمریکا برای اعمال تحریم‌های بیشتر علیه ایران، انتشار آمار افزایش عرضه سهام سرمایه‌گذاران عمده در بورس، ابهام در لایحه بودجه۹۳ و انتشار شایعاتی در مورد تغییرات مدیریتی در بازار سرمایه است.

این عوامل شش‌گانه به افزایش ابهام در بازار سرمایه منجر شده ‌و مهم‌ترین عاملی که کار‌شناسان بر سر اثر‌گذاری آن در بازار سهام یک‌ قول‌اند، انجام مذاکرات هسته‌ای است؛ هرچند مذاکرات هسته‌ای در سطح معاونان وزیر امور خارجه همچنان ادامه دارد، اطلاعاتی در مورد توافق احتمالی در دست نیست و اخبار ضدو نقیضی در این ‌باره به گوش می‌رسد.

در کنار این موضوعات سیاسی، بحث افزایش سقف وام تسهیلات مسکن به ۳۵و ۵۰میلیون تومان از عوامل اثر‌گذار اقتصادی است که می‌تواند جریان نقدینگی را به نفع بازار مسکن تغییر دهد و منجر به خروج سرمایه‌ها از بورس شود. در چنین شرایطی ابهام در لایحه بودجه سال ۹۳در مورد تعیین قیمت خوراک پتروشیمی و بهره مالکانه معادن از دیگر عواملی است که بر ابهام‌های موجود در بازار سهام افزوده است.

تازه‌ترین اطلاعات همچنین نشان می‌دهد، سهامداران عمده در ‌سه ‌ماه گذشته دست به عرضه‌های گسترده در بازار سهام زده‌اند و در این مدت، ۱۵میلیارد سهم در بازار سهام عرضه کرده‌اند، به این ترتیب پیش‌بینی می‌شود سهامداران حقوقی در کوتاه‌مدت منفعل عمل خواهند کرد. از سوی دیگر هفته گذشته شایعات جدیدی در بازار سهام مبنی بر تغییر مدیریت کلان بازار سرمایه مطرح شد که بر گستره ابهام‌های موجود در بازار سهام افزود. هرچند این شایعه بلافاصله تکذیب شد به زعم نظر کار‌شناسان، اثرش را بر بازار سرمایه بر جای گذاشت.

در همین رابطه محمد رضا کفاش کار‌شناس بازار سرمایه در گفت‌وگویی درباره دلایل نزول شاخص گفت: طبیعی است پس از صعود‌های ناگهانی بازار سهام، ‌تنزل یابد،‌ ولی گویا‌ آنچه بیشتر از همه در نزول شاخص‌ها مؤثر بوده بحث مذاکرات هسته‌ای است.

اما از سوی دیگر ابراهیم قربانی فرید، کار‌شناس دیگر بازار سرمایه هم در این‌باره ‌گفته است: جای نگرانی نیست، نزول جزئی از ذات بازار سهام است. بالاخره پس از صعود‌های زیادی که در بورس وجود داشت این روند طبیعی است، بازار سهام با حباب فاصله زیادی دارد. نسبت قیمت به درآمد در بسیاری از بورس‌های دنیا بین ۱۶تا ۱۷است و بورس تهران با این عدد فاصله زیادی دارد. ممکن است سهام چند شرکت به‌طور مشخص بالا رفته باشد اما بازار سهام دچار حباب نشده وروند صعودی بازار سهام دوباره از سر گرفته خواهد شد.

ولی این گفته کار‌شناسان مورد تأبید برخی نمایندگان مجلس نبود به طوری که، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس به تشریح دلایل افت زمستانه شاخص‌ها در بازار بورس پرداخت و گفت: حبابی بودن بخشی از رشد شاخص بورس در ماه‌های گذشته و تعیین بالای نرخ خوراک پتروشیمی‌ها، از دلایل اصلی افت شاخص‌ها در هفته‌های گذشته است.

ارسلان فتحی‌پور با تأکید بر تقویت بازار سرمایه گفت: شاخص بورس برگرفته از عوامل متعددی است و باید توجه داشت در ماه‌های گذشته رشد شاخص بورس حبابی و کاذب بوده است. این نماینده مهم‌ترین عامل سقوط بورس را خبر افزایش قیمت خوراک پتروشیمی اعلام کرد وافزود: قیمت۱۰یا ۱۵ سنت برای خوراک پتروشیمی‌ها بالاست. باید توجه داشت در کشور ترکیه نرخ خوراک پتروشیمی از ۱۰ سنت نیز کمتر است؛ بنابراین، باید شرایط را برای تقویت تولید این شرکت‌ها که به تقویت بازار بورس منتهی می‌شود فراهم کرد.

فتحی‌پور با تأکید دوباره بر تأثیر افزایش قیمت خوراک پتروشیمی بر روی بورس، گفت: اگر این روند افت شاخص‌ها ادامه پیدا کند و سرمایه گذاران بورس، این بازار را سود آور نبینند، با خارج کردن پول از بورس، شاهد افزایش ویرانگر نقدینگی در بازار خواهیم بود که تأثیر سونامی تورمی آن به شکلی بسیار خطرناک در بخش ارزاق عمومی، مسکن، کالاهای صنعتی و مایحتاج ضروری مردم گذاشته و تلاطمی نامیمون را بر روی دست دولت می‌گذارد.

در این باره جعفر قادری نیز با فتحی‌پور هم عقیده است و می‌گوید: بخشی از رشد شاخص بورس در ماه‌های گذشته حبابی و ناگهانی بوده؛ بنابراین، کاهش این شاخص به این دلیل است که در روزهای اخیر بازار سرمایه روند تعدیل و منطقی شدن را در پیش گرفته است. باید توجه داشت که نوسانات شاخص بورس تابع عوامل گوناگونی است که یکی از آنها‌ در کاهش شاخص‌ها در بازار سرمایه در روزهای اخیر، افزایش نرخ خوراک پتروشیمی‌هاست.

این نماینده افزود: باید پذیرفت علاوه بر افزایش نرخ خوراک پتروشیمی‌ها، مسئله رشد قیمت سنگ آهن واحدهای معدنی نیز در ریزش شاخص‌های بورس نقش داشته است. قادری درباره آینده شاخص بورس نیز گفت: بعید می‌دانم شاخص بورس در روزهای آینده، صعود چشمگیری داشته باشد.

البته شایعات مربوط به استعفای رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، بازجویی از برخی مدیران بورس، استعفای دسته جمعی ۷ کارگزار بورسی، ابهامات مالی برخی صنایع و تصمیمات مدیران بورسی در مورد برخی از شرکت‌ها نیز از عوامل کاهش شدید شاخص بورس به حساب می‌آیند.

به هر حال شاخص بورس تهران این روز‌ها دچار توفان هیجان‌ها شده ‌و بادبان بورس یک روز بر افراشته است و روز دیگر با سقوط مواجه می‌شود. این موضوع سرمایه‌گذاران را نگران کرده است و قدرت تصمیم‌گیری را حتی برای سهامداران حرفه‌ای سلب و نگرانی‌ها را بیشتر کرده است.