کلیات
خاورمیانه (به انگلیسی: Middle East) منطقهای استراتژیک از نظر جغرافیایی و انرژی است، بهطوریکه ۵۶٫۶ درصد از نفت کره زمین در این منطقه وجود دارد. این ناحیه گروههای فرهنگی و نژادی گوناگونی مانند ایرانیان، آشوریها، آذربایجانیها، ترکهای آناتولی، کردها، اسرائیلیها، عربها و بربرها را در خود جای دادهاست.
مردم
خاورمیانه یا Middle East یکی از مهمترین مناطق ژئوپلیتیکی جهان است که بر اساس آمارهای رسمی چیزی حدود ۵۶ درصد از نفت کره زمین را در خود جای داده است. در این منطقه از جهان گروههای فرهنگی و زبانی فراوانی مثل فارس ها، عرب ها، آذری ها، ترکهای آناتولی، یهودیان و... زندگی میکنند.
ادیان
در خاورمیانه ادیانی، چون اسلام، مسیحیت، یهودی، زرتشتی و... رواج دارد و مسلمانان این منطقه نیز به مذهب هایی، چون تشیع و تسنن تشرف دارند. در این منطقه از جهان که ایران نیز در آن قرار دارد، شهروندان به زبان هایی، چون فارسی، ترکی آذربایجانی، کردی، لری، بلوچی، آشوری، ترکی استانبولی، عربی و عبری سخن میگویند.
جغرافیا
به لحاظ جغرافیایی خاورمیانه بخشی از شمال آفریقا و جنوب غرب آسیا را شامل میشود و در این منطقه به غیر از ایران، کشورهایی، چون عراق، سوریه، لبنان، فلسطین اشغالی، اردن، کویت، عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی، عمان، یمن، بحرین از جنوب غرب آسیا و کشورهایی، چون مصر، لیبی و تونس از شمال آفریقا حضور قرار دارند؛ کشورهایی که برخی متخصصان افغانستان را در این چارچوب تعریف میکنند.
علت نام گذاری
فلسفه نامگذاری خاورمیانه به دوران استعمار باز میگردد که در آن دوران کشورهای اروپایی این منطقه را در مقایسه با شرق دور شرق میانه یا خاورمیانه نام گذاشتند؛ واژهای که از سوی بسیاری از متخصصان ایرانی به چالش کشیده شده است و در سالهای اخیر در ایران به جای این واژه از عبارت جنوب غرب آسیا و شمال آفریقا نام گذاری میشود.
ناامنی
ناامنی
خاورمیانه که در دل خود خلیج بزرگ فارس، دریاهای بزرگی، چون عمان، مدیترانه، عرب، سرخ و تنگه هایی، چون هرمز، باب المندب، جبل الطارق و.. جای داده است، در دهههای گذشته درگیر تنشهای سیاسی و جنگهای فراوانی بوده است که میلیونها انسان را در این منطقه آواره کرده و یا به کام مرگ کشانده است؛ جنگهایی مثل جنگ ایران و عراق، خلیج فارس، یمن و... که برخی از آنها مثل جنگ یمن همچنان ادامه دارد.
منابع عظیم
خاورمیانه از مناطقی است که به دلیل برخورداری از ذخایر عظیم نفت، یک منبع انرژی برای جهان بهشمار میرود. عربستان، ایران، عراق، کویت، امارات متحده عربی از کشورهایی هستند که دارای بزرگترین منابع نفت در جهان هستند. این منطقه ژئوپلیتیکی همچنین دارای ذخایر عظیم گاز طبیعی است و ایران و قطر به ترتیب اولین و دومین ذخایر گاز طبیعی در جهان را دارند. اقتصاد کشورهای نفت خیز خاورمیانه بیشتر تک محصولی و به صادرات نفت وابسته است و کمتر از منابع نفت در بخش صنعتی این کشورها استفاده میشود.
در مورد خاورمیانه در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
جنگ ۴۰ روزه رمضان، تصویر دیکری از پهپاد مشهور آمریکایی نشان داد. آسمان منطقه دیگر آن محیط امن و بدون تهدید دهه ۲۰۰۰ نبود.
کد خبر: ۱۳۷۷۵۳۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۸
هر بار که در خاورمیانه صدای انفجار بلند میشود، ناو هواپیمابری وارد خلیج فارس میشود، پهپادی در آسمان منطقه پرواز میکند یا بیانیهای تهدیدآمیز علیه کشورهای منطقه منتشر میشود، یک نام تقریباً همیشه در پشت صحنه حضور دارد؛ «سنتکام». فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا که سالهاست از افغانستان و عراق تا سوریه، یمن، خلیج فارس و دریای سرخ در متن درگیریها حضور دارد.
کد خبر: ۱۳۷۷۲۸۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۷
چشمانداز امروز خاورمیانه:
از زمان برقراری آتشبس موقت میان آمریکا و ایران در اوایل آوریل و آغاز مذاکرات تهران و واشنگتن، روزهای اخیر شاهد رخداد شدیدترین درگیری نظامی مقطعی بین ایران و آمریکا بوده است. همزمان، اختلافات میان آمریکا و اسرائیل هم علنی شده و جناح راست افراطی در اسرائیل به شدت از اعمال فشار بر بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل، برای «ضعف نشان دادن» خشمگین است. این دغدغههای پیچیده میان سه طرف نشان میدهد بحرانی که خاورمیانه را در برگرفته و جهان را تحت تأثیر قرار داده، در آینده نزدیک فروکش نخواهد کرد.
کد خبر: ۱۳۷۷۳۵۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۶
گزارش ها نشان میدهد در صورت تداوم اختلال در کشتیرانی از طریق تنگه هرمز برای یک تا سه ماه آینده، اروپا با چالش جدی در تأمین ذخایر گازی خود روبهرو خواهد شد.
کد خبر: ۱۳۷۷۳۳۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۶
با ادامه درگیری در خاورمیانه؛
سرمایهگذاری در صنعت نفت نباید تحتتأثیر رویدادهای مقطعی در نقاط مختلف جهان قرار گیرد.
کد خبر: ۱۳۷۷۳۲۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۶
سخنگوی وزارت خارجه روسیه با اشاره به تبادل پیام میان ایران و آمریکا گفت این موضوع باید به ثبات پایدار در غرب آسیا منجر شود.
کد خبر: ۱۳۷۶۸۵۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۳
ولیعهد عربستان و رئیس جمهور فرانسه تلفنی درباره آخرین تحولات منطقه گفتوگو کردند.
کد خبر: ۱۳۷۶۱۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۰
کتاب «سیاست در آیینۀ نظریه: رهیافتهای علوم سیاسی در بستر مطالعات خاورمیانه» با ترجمۀ عسگر قهرمانپور بناب از سوی دانشگاه علامه طباطبائی منتشر شد.
کد خبر: ۱۳۷۶۱۴۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۱۰
وزیر نیروهای مسلح فرانسه تأکید کرد که استراتژی امنیتی این کشور طی شش دهه گذشته بر پایه حاکمیت ملی، بازدارندگی هستهای مستقل و نیروهای متعارف استوار بوده و محدود به همکاری با واشنگتن نیست.
کد خبر: ۱۳۷۵۹۳۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۹
نتانیاهو پس از حوادث ۷ اکتبر، از سیاست بازدارندگی محدود فاصله گرفته و با دنبال کردن مجموعهای از جنگهای پیدرپی، تلاش کرده معادلات خاورمیانه را به سود اسرائیل بازطراحی کند.
کد خبر: ۱۳۷۵۳۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۶
نخست وزیر پاکستان از طرح ۴ مادهای رئیس جمهور چین برای امنیت در منطقه غربآسیا تشکر کرد.
کد خبر: ۱۳۷۴۹۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۴
یک تحلیلگر سیاسی عراقی به پشت پرده دخالت گسترده آمریکا در روند سیاسی عراق پرداخت و گفت: فشار و دخالت واشنگتن در روند تشکیل کابینه عراق، عامل بلاتکلیف ماندن برخی پست های آن است.
کد خبر: ۱۳۷۴۸۱۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۴
پایگاه خبری «آکسیوس» به نقل از منابعی گزارش داد رئیسجمهور آمریکا به رهبران مسلمان و عرب گفته اگر توافق با ایران حاصل شود، به سمت پیمان ابراهیم و عادیسازی روابط کشورهای عربی با رژیم صهیونیستی خواهد رفت.
کد خبر: ۱۳۷۴۷۸۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۴
لبنان این روزها در کانون یک بازی پیچیده قدرت قرار دارد؛ بازی که آمریکا با سلاح تحریم آن را بازطراحی میکند. از افسران ارتش تا معاونان ارشد نبیه بری، همه در تیررس واشنگتن هستند. اما هدف نهایی از این پروژه امنیتی-سیاسی تازه واشنگتن چیست؟
کد خبر: ۱۳۷۴۵۸۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۳
سخنگوی وزارت خارجه فرانسه هرگونه ایفای نقش ناتو در تنگه هرمز را رد کرد و چنین اقدامی را مناسب ندانست.
کد خبر: ۱۳۷۴۱۰۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۳۱
در جریان سفر رسمی وزیر دفاع امارات به فرانسه، ۲ کشور یک قرارداد دفاعی جدید امضا کردند.
کد خبر: ۱۳۷۳۸۵۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۳۰
معاون وزیر امور خارجه روسیه هشدار داد که پیامدهای بحران خاورمیانه میتواند بر آسیای مرکزی، قفقاز جنوبی و دریای خزر تأثیر بگذارد.
کد خبر: ۱۳۷۳۷۱۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۲۹
وزیران امور خارجه قطر و ترکیه در جریان گفتوگوی تلفنی با یکدیگر، تلاشها در راستای کاهش تنش در منطقه را مورد بررسی قرار دادند.
کد خبر: ۱۳۷۳۵۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۲۹
«ولی نصر» تحلیلگر آمریکایی و استاد روابط بینالملل و مطالعات خاورمیانه در دانشگاه جانز هاپکینز ایالات متحده در پیامی اعلام کرد که برای عملیاتی شدن ایده پیمان عدم تجاوز منطقهای بر پایه مدل هلسینکی، وجود توافق میان ایالات متحده و ایران ضرورتی انکارناپذیر است.
کد خبر: ۱۳۷۲۹۰۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۲۶
پاپ لئو رهبر کاتولیکهای جهان، افزایش هزینههای نظامی اروپا که سال گذشته میلادی به بالاترین میزان از زمان پایان جنگ سرد رسیده است را محکوم کرد و نسبت به «مارپیچ نابودی» با شعلهور شدن جنگها در سراسر جهان هشدار داد.
کد خبر: ۱۳۷۲۶۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۲/۲۴