در مورد لیبی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

کلیات


لیبی با نام رسمی دولت لیبی، کشوری عربی در آفریقای شمالی است که با کشورهای مصر،  سودان،  چاد،  نیجر،  الجزایر و تونس هم‌مرز است و پایتخت لیبی، شهر طرابلس است.  نخست وزیر موقت این کشور عبدالرحیم الکیب است.  

 

جغرافیا


کشور لیبی با مساحتی در حدود ۱٬۸۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع چهارمین کشور پهناور قاره آفریقا و هفدهمین کشور پهناور جهان است که ۱٫۷ میلیون نفر از جمعیت ۶٫۵ میلیون نفری لیبی در پایتخت این کشور، طرابلس، زندگی می‌کنند. معنای نام لیبی از جمله یونانی libyans به معنای قوم بربر گرفته شده است.

پیرامون ۹۰ درصد از سرزمین لیبی را بیابان و صحرا‌های بی آب و علف پوشانده‌است. مناطق نسبتاً سرسبز لیبی در کناره‌های دریای مدیترانه قرار گرفته ‌است. هیچ رودخانه دائمی در خاک لیبی وجود ندارد و تنها ۲ درصد خاک آن کاربرد کشاورزی دارد. بخش عمده مواد غذایی مورد نیاز مردم لیبی از خارج وارد می‌شود. لیبی از دید تراکم جمعیت یکی از کم تراکم‌ترین کشور‌های دنیاست.

 مساحت لیبی اندکی بزرگتر از ایران است، ولی جمعیت آن کمتر از یک دهم ایران است. ۹۰ درصد از جمعیت ۶٫۵ میلیون نفری این کشور در باریکه‌ای از کناره‌های مدیترانه‌ای این کشور زندگی می کنند و در مناطق دیگر تنها قبیله‌های بیابانگرد (بدوی) روزگار می‌گذرانند.

 

اقتصاد


کشور لیبی یکی از ۱۰ کشور اصلی صادرکننده نفت در جهان است و تولید ناخالص ملی سرانه آن جزو بالاترین‌ها در آفریقا است.  لیبی صاحب بزرگترین ذخایر نفت آفریقا است. تولید ناخالص داخلی این کشور ۷۸٫۷۹ میلیارد دلار است و یک میلیون و ۸۲ هزار نفر نیروی کار آن را تشکیل می‌دهند.

نرخ بیکاری در لیبی ۳۰ درصد است و ۷٫۴ درصد از مردم آن زیر خط فقر زندگی می‌کنند. در سال ۲۰۰۷ میلادی نرخ تورم در این کشور ۳٫۳ درصد برآورد شد.  محصولات صادراتی این کشور شامل نفت خام، محصولات فراوری شده پتروشیمی،  گاز طبیعی و مواد شیمیایی است که به کشور‌های ایتالیا (۳۶٫۷ درصد)،  آلمان (۱۴٫۳ درصد)،  اسپانیا (۸٫۷ درصد)،  آمریکا (۶٫۱ درصد)،  فرانسه (۵٫۶ درصد) و ترکیه (۵٫۳ درصد) صادر می‌شود.

محصولات وارداتی لیبی شامل ماشین‌آلات،  کالا‌های مصرفی، و تجهیزات حمل و نقل است که از کشور‌های ایتالیا (۱۸٫۹ درصد)،  آلمان (۷٫۹ درصد)، چین (۷٫۵ درصد)،  تونس (۶٫۳ درصد)،  فرانسه (۵٫۸ درصد)،  ترکیه (۵٫۲ درصد)،  آمریکا (۴٫۷ درصد)،  کره جنوبی (۴٫۳ درصد) و انگلیس (۴ درصد) وارد می‌شود.

 

سیاست


لیبی به صورت «پادشاهی لیبی» در سال ۱۹۵۱ به استقلال رسید و از سال ۱۹۶۹ تا سال ۲۰۱۱ توسط معمر قذافی که با انجام یک کودتای نظامی بر سر کار آمد رهبری شد. با بروز جنگ داخلی در سال ۲۰۱۱ و پیروزی نسبی مخالفین قذافی، بخش اعظمی از لیبی در کنترل شورای ملی انتقالی اداره می‌شد. کرسی لیبی در سازمان ملل از تاریخ ۱۶ سپتامبر ۲۰۱۱ به نماینده شورای ملی انتقالی سپرده شده‌است.

در بهمن ماه ۱۳۸۹ اعتراضات گسترده‌ای در لیبی علیه حکومت معمر قذافی آغاز شد که باعث شد به مرور بخش‌های مختلفی از این کشور از کنترل نیرو‌های حکومت خارج شود. سرانجام در ۲۸ مهرماه ۱۳۹۰ با قتل معمر قذافی حکومت وی بر این کشور کاملاً تمام شد. نخست وزیر موقت این کشور عبدالرحیم الکیب است.  

اکنون دو دولت رقیب در لیبی وجود دارد. یکی اعضای مجلسی که در انتخابات ژوئن ۲۰۱۴ برگزیده شدند. آن‌ها نماد آینده دموکراتیک کشوری بوده و از سوی جامعه جهانی به رسمیت شناخته می‌شوند، اما کنترل هیچ‌یک از سه شهر کلیدی کشور را در دست ندارند. آن‌ها برای فرار از دست شبه‌نظامیان به شهر طُبـرُق در نزدیکی مرز مصر گریخته‌اند. گروه دیگر، مجلس پیشین موسوم به کنگره ملی عمومی در طرابلس هنوز بر سر کار است. این مجلس حتی دولت خود را در رقابت با آن مجلس بر سر کار آورده است.

بحران کنونی در ماه ژوئن ۲۰۱۴ با باختن اسلام‌گرا‌ها در انتخابات آغاز شد. شبه‌نظامیانی از شهر مصراته و سایر شهر‌ها پایتخت را محاصره کردند. مجلس پیشین گفت: مجلس جدید را به رسمیت نمی‌شناسد چرا که قدرت در مراسمی رسمی منتقل نشده‌است. اما در شرایطی که طرابلس و بنغازی را شبه‌نظامیان کنترل می‌کردند انتقال قدرت به سختی امکانپذیر بود.


تاریخ


بخش خاوری لیبی (برقه یا سیرنائیکا) در نیمه نخست سده یکم پیش از میلاد زیر فرمانروایی یونانی‌ها درآمد. باختر لیبی یا بخش طرابس تا ۲۰۰ سال پیش از زایش مسیح بخشی از کشور کارتاژ‌ها بود. در سده یکم میلادی هر دو بخش لیبی زیر فرمانروایی امپراتوری روم قرار گرفتند و پس از آن نیز امپراتوری بیزانس (روم شرقی) بر آن‌ها حاکم شد. از نیمه دوم سده هفتم میلادی، کشورگشایی عرب‌ها به لیبی هم رسید و پای اسلام به این کشور هم کشیده شد.

 دوران حکومت چندین خلافت عربی بر لیبی سرانجام در قرن شانزدهم و با چیرگی عثمانی بر این کشور پایان یافت.

 

تاریخ معاصر


تاریخ معاصر لیبی بیشتر از جهت جنگ مردم لیبی با اشغالگران ایتالیایی اهمیت دارد.  در سال‌های ۱۹۱۱ و ۱۹۱۲ ایتالیا سیرنایکا و طرابلس را از چنگ امپراتوری عثمانی به درآورد و در سال ۱۹۳۴ از این دو بخش مستعمره لیبی ساخته شد. در جریان جنگ جهانی دوم، لیبی یکی از میدان‌های اصلی نبرد متفقین از یک سو و ایتالیا و آلمان از سوی دیگر بود. در سال ۱۹۴۷ ایتالیا از فرمانروایی بر لیبی دست کشید و چهار سال بعد با برپایی حکومت پادشاهی محمد ادریس سنوسی استقلال آن اعلام شد.

در سال ۱۹۶۹ شماری از افسران ارتش لیبی به فرماندهی معمر قذافی که در آن زمان ۲۷ سال داشت، پادشاهی ادریس را برانداختند و سپس «جماهیر مردمی سوسیالیستی» در لیبی برپا ساختند. حکومت قذافی صنایع این کشور را دولتی کرد و در عرصه سیاست خارجی رویکردی ضدغربی و در عین حال دائماً متغیر در پیش گرفت. این تغییر و چرخش‌ها مناسبات لیبی را حتی با شماری از کشور‌های عربی نیز تنش‌آلود کرد.

 

جنگ داخلی لیبی (۲۰۱۱)


مجموعه‌ای از راهپیمایی‌های خیابانی، اعتراضات و نافرمانی‌های مدنی علیه حکومت لیبی و رهبر آن،  معمر قذافی است که از ۱۳ ژانویه ۲۰۱۱میلادی، در کشور لیبی آغاز شد و از روز ۱۷ فوریه ۲۰۱۱ میلادی، به شکلی گسترده‌تر درآمد و با برخورد‌های خونین و خشونت‌آمیز حاکمیت با مردم معترض روبه‌رو شد.  شورای امنیت سازمان ملل متحد با تصویب دو قطعنامه، منطقه‌ی پرواز ممنوع در لیبی ایجاد کرد و مجوز حمله‌ی هوایی نیرو‌های ناتو به خاک لیبی علیه دولت قذافی داده شد.

سحرگاه ۳۱ مرداد ۱۳۹۰ (۲۲ اوت ۲۰۱۱) مخالفان توانستند وارد طرابلس شوند و در همان روز یکی از دو تلویزیون ملی کشور را تحت کنترل خود بگیرند و تعدادی از نزدیکان معمر قذافی را دستگیر کنند. ساعاتی بعد یکی از پسران قذافی در خیابان‌های طرابلس ظاهر شد و خبر دستگیری خود را تکذیب کرد. سرانجام در ۲۸ مهرماه ۹۰ سرت آخرین پایگاه معمرقذافی سقوط کرد و معمر قذافی کشته شد. دولت انتقالی اعلام پایان جنگ کرد، اما از نیرو‌های ناتو خواست تا یک ماه دیگر نیز به ماموریت خود ادامه دهند.

 

پس از جنگ


سه سال پس از مداخله نظامی غرب در لیبی که به سرنگونی معمر قذافی منتهی شد؛ لیبی به کشوری ویران، فاقد نظم، فاقد امنیت و در ضمن به صحنه جنگ‌های گوناگون داخلی تبدیل شد. از آن زمان تا کنون این کشور شاهد خرابکاری‌های گسترده، محاصره دائمی مجلس، اشغال وزارتخانه‌ها و حتی در یک مورد ربودن نخست‌وزیر بوده‌است.

بعضی از شبه‌نظامیان تا حد زیادی به دلیل علاقه به شهر و منطقه خودشان می‌جنگند؛ و بعضی دیگر به گروه‌های اسلامی سیاسی مثل اخوان المسلمین،  القاعده یا دولت اسلامی عراق و شاموابسته هستند.


تقسیمات کشوری


کشور لیبی به ۳۲ استان (به عربی: شعبیة) و ۴ ناحیه اداری تقسیم شده‌است. هر استان نیز از چندین بخش (به عربی: مؤتمرات شعبیة) تشکیل شده‌است.
استان‌های لیبی بدین شرح‌اند: اجدابیا، بطنان، حزام الاخضر،  استان جبل‌الاخضر،  جفره، جفاره، کفره،  مرج،  مرقب،  النقاط الخمس، قبه، واحات، زاویه، بنغازی، بنی ولید، درنه ، غات، غدامس ، غریان،  مرزق، مزده،  مصراته، نالوت، تاجوراء و نواحی چهارگانه، استان ترهونه و مسلاته،  طرابلس، سب‌ها، سرت،  صبراته و صرمان، استان وادی الحیاه،  استان وادی الشاطی، یفرن.



مردم


جمعیت این کشور ۶٬۱۷۳٬۵۷۹ نفر با میانگین سنی ۲۳٫۶ سال است.  امید به زندگی برای زنان در لیبی ۷۹٫۴۴ سال و برای مردان ۷۴٫۸۱ سال است.  نژاد مردم لیبی به این ترتیب است: عرب (۸۷٪) بربر (۷٪) بقیه (۹/۳٪). سی درصد جمعیت لیبی زیر ۱۵ سال و دو سوم آن زیر سی سال دارند. نزدیک به ۱۲۰ قبیله در این کشور وجود دارد. در چند سال گذشته گرایش‌های آشکاری از اسلام‌گرایی سنتی در لیبی دیده شده‌است. بر اساس آمار‌های سال ۲۰۰۱ میلادی حدود ۱٫۳ درصد از مردم این کشور به بیماری ایدز مبتلا هستند.

با کشور سوریه بیشتر آشنا شوید

 * با کشور آمریکا بیشتر آشنا شوید

 * با کشور عراق بیشتر آشنا شوید

 * با کشور لبنان بیشتر آشنا شوید

 *با کشور ایران بیشتر آشنا شوید

 *با کشور افغانستان بیشتر آشنا شوید

 *با کشور روسیه بیشتر آشنا شوید

 * با کشور ترکیه بیشتر آشنا شوید

 * با کشور ونزوئلا بیشتر آشنا شوید

 * با کشور انگلیس بیشتر آشنا شوید

 * با کشور مصر بیشتر آشنا شوید

 * با کشور مراکش بیشتر آشنا شوید

 * با کشور اوکراین بیشتر آشنا شوید

 * با کشور ژاپن بیشتر آشنا شوید

 * در مورد کشور اردن بیشتر آشنا شوید

 * با کشور پاکستان بیشتر آشنا شوید

 * با کشور کره جنوبی بیشتر آشنا شوید

 * با کشور بحرین بیشتر آشنا شوید

در مورد لیبی در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

زندگی و مرگ دیکتاتور بزرگ معمر قذافی رهبر سابق لیبی...
کد خبر: ۱۰۸۳۱۶۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۲۸


دریافت پول از « معمر قذافی» دیکتاتور سابق لیبی برای... لیبی بخش بزرگی از هزینه های مبارزات انتخاباتی او را...
کد خبر: ۱۰۷۹۳۴۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۰۸


دو بالگرد وابسته به ارتش شرق لیبی به سرکردگی خلیفه...
برخورد کردند یک منبع در ارتش لیبی تائید کرد دو... بالگرد ارتش موسوم به ارتش ملی لیبیی به فرماندهی خلیفه...
کد خبر: ۱۰۷۷۲۳۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۸


نخست وزیر لیبی تصمیم گرفت رییس شرکت ملی نفت لیبی...
وزیر لیبی تصمیم وزیر نفت را ابطال کرد و تصمیم... مدیره شرکت ملی نفت لیبی بوده و همچنان می تواند... لیبی تایید کردند محمد عون وزیر نفت لیبی در نامه... نفت لیبی را اداره کرده و به عنوان نماینده این...
کد خبر: ۱۰۷۴۴۳۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۱۵


قذافی پسر معمر قذافی دیکتاتور سابق لیبی خبر دادند ...
قذافی پسر معمر قذافی دیکتاتور سابق لیبی خبر دادند بر... اساس این گزارش دادستان نظامی لیبی حکم بازداشت سیف الاسلام... دیکتاتور سابق لیبی در سال ۲۰۱۱ این کشور عرصه جنگ...
کد خبر: ۱۰۶۹۵۲۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۲۱


سفیر و فرستاده ویژه ایالات متحده در امور لیبی روز...
نورلند» سفیر و فرستاده ویژه ایالات متحده در امور لیبی... به ارتش ملی لیبی آغاز کرد سفارت ایالات متحده در... لیبی در یک پیام توئیتری این سفر را بخشی از... ریاست جمهوری در لیبی در ماه دسامبر» معرفی کرد در...
کد خبر: ۱۰۶۹۲۸۷    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۲۰


که خطاب به ملت لیبی بود ...
از انتشار مصاحبه سیف الاسلام قذافی پسر رهبر مخلوع لیبی... هستند سخنان جدید سیف الاسلام قذافی خطاب به ملت لیبی... فایل صوتی سیف الاسلام قذافی خطاب به ملت لیبی آمده...
کد خبر: ۱۰۶۸۶۲۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۱۷


هیات شناسایی مفقودان در لیبی از کشف دو گور دسته...
لیبیایی به نقل از دفتر اطلاع رسانی هیات کاوش و... شناسایی مفقودان لیبی اعلام کرد که تیم های این هیات...
کد خبر: ۱۰۶۳۷۶۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۲۲


فیلمی هولناک از شلیک مرگبار گارد ساحلی لیبی به قایق...
ساحلی لیبی به قایق پناهجویان و تلاش برای غرق کردن...
کد خبر: ۱۰۶۱۵۶۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۱۲


به حضور خود در لیبی جمهوری آذربایجان سوریه و مدیترانه...
لیبی درحالی بیان می شود که نجلا المنقوش وزیرخارجه لیبی... اوغلو همتای ترکیه ای خود در طرابلس پایتخت لیبی خواستار... خواستار خروج نیرو های بیگانه و مزدور از لیبی همزمان... را در لیبی برای تقویت و پشتیبانی از دولت وفاق...
کد خبر: ۱۰۶۱۴۸۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۱۱


نخست وزیر انگلیس روز پنجشنبه در دیدار با همتای لیبیایی...
نخست وزیر لیبی برای برقراری ثبات و گذار سیاسی در... امنیتی در لیبی پیرامون اهمیت برگزاری انتخابات ملی این کشور... بازگشایی دفتر اروپایی شرکت ملی نفت لیبی در لندن استقبال... اقتصادی میان دو کشور شدند جانسون لیبی را تشویق کرد...
کد خبر: ۱۰۶۰۰۰۰    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۰۴


شبکه تلویزیونی العربیه وزیر امور خارجه لیبی در کنفرانس برلین... که با موضوع لیبی برگزار شده است گفت « پیام... واحد ما این است که این مردم لیبی هستند که... کسی ریاست کشور و چه کسانی قانونگذاری در لیبی را...
کد خبر: ۱۰۵۹۶۳۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۴/۰۲


نخست وزیر دولت موقت لیبی اعلام کرد این کشور هواپیمای... رهبر پیشین لیبی را که به بهانه تعمیر و نگهداری...
الدبیبه نخست وزیر دولت موقت لیبی در نشست خبری در... باثبات و ایمن هستیم وی افزود این هواپیمای ملت لیبی... لیبی و بازگشت حاکمیت و ثروت های آن است وی... درمورد تعداد هواپیماهای مصادره شده در خارج از لیبی گفت...
کد خبر: ۱۰۵۹۲۶۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۳۱


رسانه های لیبی اعلام کردند شبه نظامیان خلیفه حفتر در...
نظامی در جنوب لیبی برای تعقیب تروریست های تکفیری خبر...
کد خبر: ۱۰۵۸۹۲۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۲۹


پسر دیکتاتور سابق لیبی در حال برنامه ریزی برای بازگشت...
قذافی» پسر « معمر القذافی» دیکتاتور سابق لیبی که ۱۰... ادامه نیز از برخی دستیاران پسر دیکتاتور سابق لیبی نقل... نیز از نامزدی وی برای ریاست جمهوری لیبی حمایت می... در لیبی در سال ۲۰۱۱ میلادی بوده و مقامات واشنگتن...
کد خبر: ۱۰۵۷۳۲۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۲۱


نخست وزیر لیبی در پاریس بر پایان دخالت و خروج...
حمایت از انتقال قدرت و ثبات بیشتر در لیبی با... نشینی تمام نیروهای مزدور خارجی از خاک لیبی می شود... ماه میزبان یک کنفرانس با موضوع لیبی در برلین باشند... که هدف آن گردهمایی قدرت های دارای منافع در لیبی...
کد خبر: ۱۰۵۵۷۱۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۱۲


یک فروند جنگنده ارتش لیبی حین برگزاری بزرگترین رژه نظامی...
از سانحه برای یک فروند « میگ-۲۱» ارتش لیبی خبر... هوایی لیبی روز شنبه در جریان برگزاری یک رژه نظامی... در « بنغازی» دومین شهر پرجمعیت لیبی سقوط کرد وخلبان... « یک فروند میگ-۲۱ در جریان رژه ارتش لیبی در...
کد خبر: ۱۰۵۵۴۱۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۱۰


متعلق به ارتش موسوم به "ارتش ملی لیبی" مستقر در...
خلیفه حفتر فرمانده نیرو های شرق لیبی به مناسبت هفتمین... های مصری و لیبیایی این خبر را منتشر کردند احمد... المسماری سخنگوی ارتش ملی لیبی قبلا از رژه نظامی این...
کد خبر: ۱۰۵۵۰۱۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۰۹


لیبی و الجزایر به دلیل جنگ و تنش مرزی وزیر... مشترک با لیبی را اعلام کرد ...
مرزی الدبداب با لیبی را صادر کرد بوقادوم اظهار کرد... از تلاش های شورای ریاستی و امنیت لیبی و تحقق... همچنین تاکید کرد الجزایر همایش تجار لیبی - الجزایر را... را رقم خواهد زد رئیس پارلمان لیبی در طبرق در...
کد خبر: ۱۰۵۴۹۸۹    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۳/۰۸


سخنگوی نیروی دریایی لیبی از شلیک های اخطار به چند... لیبی شده بودند خبر داد ...
به گزارش تابناک به نقل از فارس نیروی دریایی لیبی... لیبایا ریویو» « مسعود ابراهیم» سخنگوی نیروی دریایی لیبی خبر... سوی متجاوزان به آب های لیبی تیر هشدار هوایی شلیک... کردیم وقتی قایق های ماهیگیری وارد آب های سرزمینی لیبی...
کد خبر: ۱۰۵۰۶۹۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۲/۱۹


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv