شانه خالی کردن عراق از لایروبی اروندرود و لزوم هشیاری مسئولان

در حالی که خبر سفر اخیر وزیر امور خارجه ایران به عراق ـ که بخش عمده آن درباره مسائل مرزی بین دو کشور و همچنین موضوع اروندرود بوده است ـ در محافل سیاسی و خبری دو کشور و منطقه مطرح شد، هم‌اکنون از عراق خبر می‌رسد، با وجود قول شفاهی مقامات عراقی، مبنی بر مشارکت در حل مشکلات مرزی و به ویژه حل مسأله اروندرود، عراقی‌‌ها تمایلی به شرکت در حل معضلات این رودخانه مرزی ـ که از دویست سال پیش، مسائل آن بین ایران و دولت عثمانی و سپس ایران و دولت عراق مورد بحث بوده است و مهمترین بهانه هجوم صدام به کشورمان در سال 1359 بود ـ ندارند.

به گزارش «تابناک»، مقامات وزارت حمل و نقل عراق، در توافق با دو شرکت بلژیکی و سوئیسی، قراردادی بسته‌اند که در آن، عراق آبخور منطقه «خورعبدالله» و بندر «ام‌القصر» را بیشتر خواهد کرد و با گودبرداری در این مناطق، به ویژه بستر حاشیه بندر ام‌القصر بر افزایش رفت‌وآمد کشتی‌های با توناژ بالاتر در این بندر اقدام خواهند کرد.

همچنین عراقی‌ها با تقویت خطوط ریلی ام‌القصر به بندر بصره برای دپوی کالاهای وارداتی خود، در تلاشند از توان عملیاتی بندر ام‌القصر بیشتر بهره گیرند.

بر پایه این گزارش، وجود اجرام غرق شده خطرناک در اروندرود و لایروبی نکردن 35 ساله آن و هزینه بالای لایروبی و خارج ساختن مغروقه‌ها، مقامات عراقی را به این نتیجه رسانده است که فعلا از رودخانه اروندرود بهره‌گیری نکنند.

این در حالی است که ایران با بازسازی مطلوب بندر خرمشهر، توان عملیاتی تجاری سنگینی را برای این بندر فراهم ساخته است؛ اما برای ورود کشتی‌های با توناژ بالا، نیاز مبرم به لایروبی سنگین این رودخانه دارد؛ از سوی دیگر، ایران که بزرگترین ناوگان لایروبی منطقه را دارد، می‌‌تواند با بخشی از این ناوگان، روند لایروبی اروندرود را تسریع بخشد.

این گزارش می‌افزاید: عراقی‌ها به خاطر اشغال کشورشان، فشار نیروهای اشغالگر به ویژه آمریکا و انگلیس، نداشتن توان مالی و چند موضوع دیگر، به دنبال این هستند که با کنار کشیدن از هزینه‌های لایروبی اروندرود، عمده لایروبی و تعیین تکلیف در این رودخانه را به گردن ایرانیان بیندازند و در واقع، بر سر سفره آماده بنشینند.

گزارش‌های رسیده همچنین حاکی است که، لایروبی نکردن اروندرود و مسائل رخ داده زیست‌محیطی ناشی از خشکسالی‌های اخیر، باعث فرسایش ساحل اروند عراق شده است.

 در ماه‌‌های گذشته، عراقی‌ها تلاش کرده‌اند در یک حرکت تبلیغاتی، ایران را به آلوده کردن اروندرود و به ویژه بخش بالایی آن متهم کنند، این در حالی است که عراقی‌ها در آلوده کردن بخش عمده‌ای از اروند، نقش مهمی داشته و به همه مسائل زیست‌محیطی این آبراه راهبردی، بی‌تفاوت هستند.

گزارش پایانی خبرنگار ما حاکی است، باید مراقب بود که این بار عراقی‌ها از زیر بار منفعل کردن سیاست‌های تجاری و حاکمیتی کشورمان بر اروندرود، با شانه خالی کردن از مسئولیت‌های ناشی از قرارداد 1975، خود را نرهانند و دیگر آن که سیاست‌های وزارت امور خارجه کشورمان، نباید در چهارچوب سخنان زیبای دیپلماتیک و برخی از سفرهای بدون نتیجه قرار گیرد.