حمله کروبي به خاتمي در مصاحبه با نيوزويک

جمهوری اسلامی، نظامی برآمده از مردم است در کشوری که اکثریت مردم آن مسلمانند. از سوی دیگر، این روزها مردمی هستند که جمهوریت نظام را زیر سوال برده و به آرای مردم احترام نمی‌گذارند.

به گزارش «فردا»، مهدی کروبی خود را «ال گور» ایران می‌داند. به گفته این روحانی، تقلب در انتخابات ریاست جمهوری سال 2005 موجب شکست وی در مقابل محمود احمدی‌‌نژاد شد.

کروبی، رهبر حزب اعتماد ملی است، حزبی که این رئیس سابق مجلس پس از شکستش در سال 2005 تاسیس کرد. با وجود اینکه وی یک اصلاح طلب است، اما معتقد است که رئیس‌جمهور خاتمی به افراط گرایی اجازه داد تا جنبش اصلاحات را تخریب کند. کروبی 69 ساله، در اولین مصاحبه خویش با رسانه‌ای خارجی در گفت‌وگو با مازیار بهاری از نشریه نیوزویک درباره انتخابات آتی مجلس سخن می‌گوید.

چند روز پیش، تیتر اول روزنامه حزب شما این بود: «کروبی نگران است.» آیا شما نگرانید؟
جمع کثیری از افراد مناسب که می‌توانستند کاندید مجلس باشند، به وسیله شورای نگهبان و وزارت کشور رد صلاحیت شده‌اند. البته ما با بسیاری از مقامات رده بالا و بخش‌های مختلف دولت گفت‌وگو کردیم و اوضاع بهتر شد.

پس شما دیگر نگران نیستید؟
نگران هستم، اما کمتر.

زمانی که شورای نگهبان می‌تواند لوایح را رد و وتو کند، اقلیت قدرتمند در مجلس چه فایده‌ای دارد؟
شورای نگهبان، مسئولیت کسب اطمینان از تطابق لوایح مجلس با آموزه‌های اسلامی را دارد. البته، در زمانهایی ما از دیدگاه‌های برخی افراد کوته فکر رنج می‌بردیم، اما آنها آنقدر هم که بعضی‌ها فکر می کنند، کوته فکر نیستند. و شما می‌توانید بیشتر مشکلات را با مذاکره با اعضای شورای نگهبان و مقامات عالی جمهوری اسلامی حل کنید.

آیا دموکراسی در ایران فقط با محدودیت روش‌های سنتی مانند مذاکرات پشت درب‌های بسته امکان‌پذیر است؟
دموکراسی در جوامع مختلف، معانی مختلفی دارد. ما وضعیتی مشابه مانند آلمان نداریم. مردمی هستند مانند من که می‌دانند کجا زندگی می‌کنند و چگونه دموکراسی را برای کشور خود تطبیق دهند. برخی هم هستند که تا فرصتی به دست آمورند، از این آزادی سوءاستفاده می‌کنند. مانند آن افرادی که تا می‌توانند مذهب را به سخره می‌گیرند. این افراد به مرتجعین اجازه می‌دهد که حمله‌ای همه‌جانبه علیه آنها که درباره دموکراسی حرف می‌زنند انجام دهند.

انتقاد اصلی شما به جنبش اصلاحات در دوران خاتمی چیست؟
مهمترین آن، دیدگاه تخریبی آنها بود. آنها اسلامیت جمهوری اسلامی را زیر سوال بردند. جمهوری اسلامی، نظامی بر آمده از مردم است، در کشوری که اکثریت مردم آن مسلمانند. از سوی دیگر، این روزها مردمی هستند که جمهوریت نظام را زیر سوال برده و به آرای مردم احترام نمی‌گذارند.

و [انتقاد شما به] دولت احمدی‌نژاد؟
به خاطر تقلب‌های رخ داده در انتخابات ریاست جمهوری سال 2005، من نمی‌خواهم که درباره این دولت نظری بدهم. اما من برای آنها آرزوی موفقیت می‌کنم، چون که ناکامی‌های اقتصادی و سیاست خارجی موجب اذیت مردم می‌شود.

شما فکر می‌کنید کسانی که دفعه قبل تقلب کرده‌اند، این بار نیز مرتکب آن می‌شوند؟
این یکی از نگرانی‌های من است. اما این دفعه کاندیداها مجازند تا ناظرین انتخاباتی خویش در حوزه‌ها را مشخص کنند. مردم به تقلب‌ها حساس‌تر شده‌اند. همچنین، دولت قبلی ما [خاتمی] به اندازه کافی برای صیانت از آراي مردم قوی نبود. حتی آقای خاتمی نیز قرار بود که گزارشی از مشکلات انتخابات آماده کند که خود بی‌میلی نشان داد. من نمی‌خواهم اکنون آتش را به سمت آقای خاتمی بگیرم، چون من به آقای خاتمی علاقه‌مندم و به ایشان احترام می‌گذارم. اگر این بار مشکلی بود، ما علنا شکایات خود را مطرح می‌کنیم.

آیا شما موافق رابطه با آمریکا هستید؟
آمریکا پیشینه مناسبی در ایران ندارد، اما من اکنون موافق برقراری رابطه هستم. مرحوم امام خمینی [ره] فرمودند اگر دولت آمریکا رفتار خود را تغییر دهد، ما می‌توانیم روابطمان را از سر بگیرم. ایشان منظورشان این نبود که آمریکا مسلمان شود. به این معنی بود که آمریکا باید بر اساس عدل و احترام به ما و استقلالمان رفتار کنم.

و بعد؟
مسائل دیگری نیز هست، مانند اموال مسدود شده ایران در آمریکا و توقف همیاری به گروه‌های ضد تروریستی ایرانی.

رئیس جمهور آینده آمریکا باید چگونه با ایران رفتار کند؟
اکنون کاندیداهایی وجود دارد که از آغاز مذاکرات با ایران بدون پیش شرط سخن می‌گویند. طبیعتا من علاقه‌مندم که آن کاندیدا موفق باشد.

به عنوان مثال، باراک اوباما؟
بلی، یا هرکس دیگری که بتواند به طور کلی در خاورمیانه نقش مثبتی را ایفا کند.

آیا شما از آقای خاتمی در صورتی که نامزد انتخابات ریاست جمهوری برای جلوگیری از تشت آرا، حمایت می‌کنید؟
ما اعضای حزب خود را به عنوان کاندیدا خواهیم داشت. لزوما من نخواهم بود، اما کسی خواهد بود که از اعضای حزبمان است. من فکر می‌کنم زمان فعالیت‌های اصلاح طلبانه از هم گسیخته و بی‌برنامه سر رسیده است.

آیا شما از اقبال مناسبی برای پیروزی برخوردارید؟
از حزب ما، اقبال خوبی خواهد شد. حتی دفعه قبل که من بدون حزب وارد رقابت‌ها شدم، در شهرم نفر اول بودم. پس سال بعد، حامیان ما به ما رای خواهند داد و حتی منظم‌تر و برنامه‌ریزی شده‌تر خواهند بود.

پس شاید این مصاحبه می‌تواند با رئیس جمهور آینده ایران باشد.
[باخنده] من نمی‌خواهم که اکنون حتی درباره آن فکر کنم. شما سوالاتتان را پرسیدید و من هم جواب‌هایم را دادم.