سوءاستفاده سازماندهی شده از نام هنرمندان در فیس‌بوک

سیل صفحات هنرمندان در شبکه‌های اجتماعی و مشخصاً فیس‌بوک در شرایطی پیش روی هر مخاطب این شبکه‌هاست که بسیاری از این صفحات، ‌سازماندهی شده توسط صاحب یک وب سایت و یک شخص ایجاد شده و یک حرکت حساب شده در راستای سوءاستفاده از نام هنرمندان مطرح کشورمان برای اعلام موضع و به طور خاص حرکت‌های پرهزینه سیاسی با وام گرفتن از این هنرمندان است.

به گزارش «تابناک»، حضور هنرمندان در فضای آنلاین، چیز تازه‌ای نیست. از هنگامی که وبلاگ‌نویسی تب عظیمی در جامعه به راه انداخته ‌و مدِ روز بود تا به امروز‌ ـ که شبکه‌های اجتماعی، نقش پررنگ‌تری یافته‌ ـ هنرمندان و به ویژه سینماگران در حکم بخشی از جامعه ایرانی در این فضا‌ها هستند و طبیعتاً به واسطه شهرت و علاقه مردم، تمرکز بسیاری‌ روی فعالیت‌هایشان وجود دارد، به گونه‌ای که صفحات برخی هنرمندان در فیس‌بوک چندصدهزار لایک دارد.

این حضور در اینستاگرام تا اندازه‌ای شفاف‌تر است؛ اما مشخصاً در فیس بوک، این سطح شفافیت وجود ندارد و امکان محدودی نیز برای ایجاد این شفافیت هست تا عموم مردم و رسانه‌ها بتوانند تشخیص دهند،‌ این صفحه ‌در اختیار هنرمند است یا گروهی از هواداران هنرمند چنین صفحه‌ای را راه‌اندازی کرده‌اند و یا در بد‌ترین حالت، شخص یا اشخاصی این نقاب را بر چهره گذاشته‌اند و در حال جذب مخاطبان یک چهره هستند تا در وقت مناسب بهره‌برداری لازم را در این زمینه داشته باشند.

سوءاستفاده این نقاب در سال‌های اخیر، حواشی نیز برای برخی هنرمندان ‌داشته ‌و مشخصاً برای لیلا حاتمی و عزت الله انتظامی دردسرساز شد و ‌لیلا حاتمی اصالت صفحه منتسب به این بازیگر را رد کرد؛ صفحه‌ای که به واسطه اطلاع‌رسانی در لحظه وقایع مرتبط با این بازیگر و تقویت گمانه تعلق صفحه به این بازیگر، چندصدهزار لایک داشت و پس از درج پست‌های عجیبی که با روحیات این بازیگر سازگاری نداشت و تکذیب این بازیگر، مشخص شد، حکم یک نقاب را داشته است.


فیس‌بوک و توئیتر برخی از صفحات را که ‌طرفداران زیادی دارند، با درخواست مستند صاحب صفحه تأیید مالکیت می‌کند و بدین ترتیب، یک تیک آبی رنگ در کنار نام صفحه قرار می‌گیرد که نشانگر واقعی بودن آن صفحه یا به عبارت دقیق‌تر تعلق صفحه به شخص، کمپانی، برند، گروه یا جریانی است که آن صفحه نمایندگی‌اش می‌کند تا بدین ترتیب، امکان کلاهبرداری یا کارهای فریبکارانه با سوءاستفاده از محبوبیت یا پایگاه اجتماعی یک شخص، گروه، جریان یا مؤسسه به پایین‌ترین میزان ممکن کاهش یابد؛ رویکردی که هنوز در بخش فارسی آنچنان گسترده نشده است.

البته لزوماً تیک آبی نیز به معنی اصالت صفحه نیز نیست و در حواشی تیم ملی فوتبال، علیرضا حقیقی گفت، صفحه‌ای که با نام صفحه رسمی او در فیس‌بوک، نوشته که او از مردم ناراحت است، به او تعلق ندارد؛ صفحه‌ای که از قضا تیک آبی نیز داشت و مشخص نیست چگونه شخصی توانسته در مکاتبه با فیس‌بوک، اصالت هویتش را به عنوان علیرضا حقیقی مستند نماید و تیک آبی بگیرد و در پایان پس از تکذیب حقیقی، مدعی شود که تنها هوادار حقیقی است!

در این میان آنچه عجیب‌تر است، شناسایی شخصی خارج‌نشین است که از قضا صاحب یکی از وب‌سایت‌های مسأله‌دار ‌و بانی راه‌اندازی طیف وسیعی از صفحات منتسب به هنرمندان از جمله صفحات لیلا حاتمی و عزت الله انتظامی و البته صفحات منتسب به برخی از زندانیان سیاسی است و از قضا وب‌سایتش، محل تبلیغ تمامی این صفحات جعلی است.

این شخص نخست با هدف جلب اعتماد کاربران ایرانی فیس‌بوک و جمع‌آوری لایک، اقدام به درج مطالبی می‌کند که ذهنیت تعلق صفحه به هنرمند را پررنگ می‌سازد و از مقطعی به بعد ‌یکباره صفحه پر از نوشته‌های عجیب می‌شود که بدین طریق با سوءاستفاده از سرمایه اجتماعی هنرمند، برای بازتاب آن برنامه‌ریزی شده است؛ رویکردی که از حداقل‌های اخلاقی نیز به دور است.

در این شرایط، شاید بهتر باشد، هنرمندان وب‌سایت‌های رسمی ‌راه اندازی کنند و صفحات واقعی متعلق به ایشان را اعم از وبلاگ، فیس‌بوک، توئیتر، گوگل پلاس، اینستاگرام و... مشخص نمایند تا ریسک سوءاستفاده از شهرتشان به صفر نزدیک شود. این رویکرد منطقی‌ترین شیوه پیش روی برای چهره‌های مطرح است، چرا که با فضای کنونی هر‌از‌گاهی باید به انتشار تکذیبیه هنرمندانی پرداخت که از صفحاتشان سوءاستفاده شده و برای این وضعیت ‌نمی‌توان پایانی متصور شد.