کمربندی که جان سه هزار هم‌وطنمان را نجات می‌دهد، کجاست؟

سرویس اجتماعی ـ قانون جدید راهنمایی و رانندگی مبنی بر الزامی بودن بستن کمربند برای سرنشینان عقب خودرو در جاده‌های بین شهری از بیستم آبان لازم‌الاجراست.

با نگاهی به آمارها، درمی‌یابیم که ۷/۵۴ درصد از علت مرگ در تصادفات رانندگی شش ماهه نخست امسال ضربه به سر و ۶/۲۳ درصد شکستگی‌های متعدد بوده است که بخش عمده‌ای از این افراد سرنشینان عقب خودرو بوده‌اند.




البته یادآوری این نکته ضروری است که قصدمان از طرح این پرسش‌ها، نقد این قانون مهم نیست، بلکه تلنگری است به مسئولان تا مبادا با اجرای ناکامل یک قانون خوب، دچار اشتباه بزرگتری بشویم؛ به عبارت ساده‌‌تر یعنی هم‌اکنون که سرچشمه درد شناخته شده، برای درمان کاملش برنامه‌ بریزیم، نه اینکه تنها به یک مسکن کفایت کنیم.

به راستی، چه کسی هست که نداند برخی از خودروهایی که در جاده های کشور رفت‌وآمد می‌کنند، به کل از حیث استاندارد ساقط هستند و شاید کوچکترین اشکالشان همان نداشتن کمربند ایمنی صندلی عقب باشد! چرا خودمان را فریب بدهیم، در حالی که می‌‌‌‌دانیم برخی خودروهای تولید انبوه ما، ممکن است در عین نو بودن، هر لحظه دچار آتش‌سوزی شوند و سرنشینانش را به کام مرگ بکشنانند!

با نگاهی به مثلث عوامل حادثه‌ساز جاده‌ها (خطای انسانی، جاده و خودرو) پی می‌بریم که در مقوله خطاهای انسانی، بسیار سخن رفته و صدا و سیما هم تنها در این وادی وارد شده است و با ساخت برنامه‌هایی سریالی از دست دوربین پلیس کنترل نامحسوس و برگزاری جنگ‌های شبانه و ... در فرهنگ سازی نقش موثری داشته است؛ نقشی که احتمالا در اجرای طرح جدید هم ایفا خواهد کرد.

اما به راستی چه توجیهی هست که بحث در دو عامل دیگر را مسکوت بگذاریم و به این جنایت خاموش نپردازیم؟ آیا بحث وجود کمربند ایمنی صندلی عقب خودروها هم به عامل انسانی مربوط می‌شود که کسی از خودروسازان سخنی به میان نمی‌آورد؟ آیا وجود این کمربند هم در برخی خودروها، جزو آپشن‌های اختیاری است که به مشتری عرضه شده که نبودش پرسش‌برانگیز نباشد؟

چگونه است که کسی پیگیر نمی‌شود چرا یک غول خودروساز برای صندلی عقب یک محصولش در سال‌های اخیر سه کمربند تعبیه کرده است، در حالی که در کارت شناسایی صادره از سوی پلیس راهور برای این محصول چهار سرنشین (طبیعتا دو نفر در جلو و دو نفر در عقب!) ثبت می‌شود؟ لابد این هم ممکن است، روزی غیرقانونی تلقی شود و مردم مجبور خواهند بود که خودشان کمربند اضافه را از دور بیرون کنند تا خودرو استاندارد شود!

بیایید اکنون که این عزم به وجود آمده تا نبض مرگبار تصادفات جاده‌ای را کمی از نفس بیندازیم، دیگر اضلاع مثلث شوم تلفات جانی جاده‌ها را از یاد نبریم و از وضعیت جاده‌ها هم بپرسیم؛ از امثال اتوبان‌های تهران ـ شمالی بپرسیم که می‌توانستند زودتر از اینها ساخته شوند و استانداردهای بالاتری را برای مسافران به همراه بیاورند، از جاده‌های دو طرفه ای بگوییم که می‌توانستند دست‌کم رفت و برگشتشان مجزا باشد و ... .!

می‌توانیم اکنون که تنها چند روز به اجرای طرح جدید پلیس راهور مانده، از عاملان وجود نقصی بپرسیم که تأثیرش در ایمنی مسافران تازه کشف شده، ولی به ظاهر تا کشف عاملان نقص راه زیادی باقی مانده است؛ همان افرادی که خودروی غیر ایمنشان را با چند میلیون هزینه تولید می‌کنند و به چند برابر بیشتر می‌فروشند و برای هر تغییر جزیی در محصولشان نیز چند ماه فرصت می‌خواهند. می‌توانیم بپرسیم که دلیل حاشیه امنیت اینچنین افرادی در رسانه ملی چیست و چرا پلیس راهور با ایشان مماشات می‌کند؟ اصلا می‌توانیم از مدیران ارشد این مدیران کل بپرسیم که چرا با عاملان «جنایت‌های خاموش در جاده‌ها» برخوردی نمی‌شود؟

اینها تنها بخشی از درخواست‌های عمومی هستند که مردم از ما می‌خواهند که به عنوان رسانه مطرح کنیم؛ درخواست‌های خامی که می‌توانند خمیرمایه شکایت مدعی العموم هم باشند تا شاید در فضایی غیر سیاسی به ثمر بنشینند و نجات جان شمار بیشتری از هم‌وطنانمان را به همراه داشته باشند.