afc و كارنامه فوتبال ايران در سالي كه گذشت

ورود به دايره درجه دوها 

نام تيم ملي بزرگسالان ايران در رقابت‌هاي مقدماتي جام‌جهاني 2010، در سيد اول اين مسابقات و در كنار ژاپن، كره‌جنوبي، استراليا و عربستان قرار گرفت. اين در شرايطي بود كه بحرين و ازبكستان در همان زمان، فاصله‌ امتيازي‌شان با ايران را به كم‌ترين مقدار ممكن رسانده بودند و تهديدي جدي براي قرارگرفتن در سيد اول به نظر مي‌رسيدند اما ايران با اتكا به عناوين سابقش در آسيا، به هرشكلي كه بود مسئولان AFC را مجاب به قرار گرفتن در سيد اول اين رقابت‌ها كرد. ماحصل اين سيد بندي، برخورد نكردن با تيم‌هاي قدرتمند و قرار گرفتن در گروهي بود كه امارات، سوريه و كويت، حريفان ايران در مسير حضور در مرحله نهايي مقدماتي جام‌جهاني 2010 را تشكيل مي‌دادند. گروهي كه معادلات چندان پيچيده‌اي را براي ايران رقم نزد و آن تيم در نهايت توانست صعودي نيمه قاطعانه از اين گروه آسان را تجربه كند.

شايد اگر در همان زمان هم بحرين يا ازبكستان در سيد بندي AFC بالاتر از ايران قرار مي‌گرفتند و ايران با تيمي قوي‌تر از امارات دست و پنجه نرم مي‌كرد، تكليف صعود نكردن فوتبال‌مان به آفريقاي جنوبي خيلي زودتر از حد انتظار مشخص مي‌شد اما اين اتفاق نيفتاد تا ايران در مرحله بعدي اين رقابت‌ها با كره جنوبي، كره شمالي، عربستان و امارات تنه به تنه شود. طعنه‌آميز بود كه تيم علي دايي و البته افشين قطبي در ميان اين چهار تيم فقط از امارات بيشتر امتياز جمع كرد تا با قرار گرفتن در رتبه چهارم جدول پنج تيمي اين گروه، حتي شانس صعود به پلي‌آف و ديدار با بحرين را هم از دست بدهد. ثمره آن عملكرد امروز خودنمايي مي‌كند و حالا براي حضور در رقابت‌هاي مقدماتي جام‌جهاني 2014 برزيل نه تنها ژاپن، كره‌جنوبي، استراليا و عربستان بالاتر از ايران ايستاده‌اند، كه كره شمالي و بحرين هم خودشان را به اين جمع اضافه كرده‌اند. ژاپن، كره جنوبي، كره‌شمالي و استراليا به واسطه حضور در جام‌جهاني و بحرين و عربستان به دليل حضور در مرحله پلي‌آف در رتبه‌هاي بالاتر از ايران قرار گرفته‌اند و با اين شرايط تيم ملي بزرگسالان ايران مي‌تواند از اين پس با خيال راحت‌ نامش را در ميان تيم‌هاي درجه دوم آسيا جست و جو كند. با رده‌بندي جديد اعلام شده، فوتبال ايران به هيچ وجه در مرحله اول مقدماتي جام‌جهاني 2014، رنگ سرگروهي را به چشم نخواهد ديد و قطعا با يكي از شش تيم بالاتر از خودش كه نام آن مي‌تواند ژاپن، كره جنوبي و استراليا باشد، در يك گروه قرار مي‌گيرد تا سرنوشتش براي صعود از مرحله نخست بازي‌هاي مقدماتي جام‌جهاني را خيلي سريعتر به اما و اگر بكشاند. قطر، ازبكستان و امارات هم تيم‌هايي هستند كه امروز به تهديد كننده‌هاي اصلي ايران براي به دست آوردن رتبه هفتمي و قرار گرفتن در گروهي راحت‌تر براي شركت در بازي‌هاي مقدماتي جام‌جهاني 2018 روسيه تبديل شده‌اند! 

جوانان در ميان دورقمي ها 

نسلي كه علي دوستي‌مهر با ايران‌گردي‌هاي متوالي و استعداديابي‌هاي شبانه‌روزي‌اش دو رهم جمع كرد و توانست قهرماني آسيا در رده نوجوانان و درخشش در جام‌جهاني را تجربه كند، در رده جوانان يك ناكام مطلق بود. اين تيم كه تا پيش از شروع مسابقات از آن به عنوان يكي از بخت‌هاي اصلي كسب عنوان قهرماني ياد مي‌شد، با قرار گرفتن در گروهي دشوار خيلي زودتر از انتظار قافيه را به استراليا و كره جنوبي واگذار كرد و تنها با يك پيروزي مقابل يمن و شكست مقابل اين دو تيم، حتي از مرحله گروهي هم بالا نيامد. حاصل اين اتفاق، منتشر شدن رنكينگ تازه‌اي در رده جوانان از سوي AFC است كه رتبه ايران در اين رده‌بندي، شرايط موجود در رده سني جوانان فوتبال ايران را خيلي خوب به تصوير مي‌كشد. 

كره‌شمالي، استراليا، كره‌جنوبي، عربستان، ژاپن، ازبكستان، امارات، چين، بحرين و سوريه، 10 كشوري هستند كه از نظر AFC تيم‌هاي جوانانشان در سال 2010، بهتر از ايران عمل كرده‌اند. حضور ايران در رتبه يازدهم اين رنكينگ آسيايي، نگراني‌ها را به اوج مي‌رساند. AFC اعلام كرده این رده‌بندی بر مبنای عملکرد تیم‌ها در دوره گذشته رقابت‌های قهرمانی زیر 19 سال آسیا انجام شده و از آن براي سيد بندي و قرعه‌كشي جام ملت‌هاي سال 2012 استفاده خواهد شد. 

نوجوانان،‌ پشت سر سوريه و اردن 

مدافع عنوان قهرماني جام ملت‌هاي 2010 نوجوانان آسيا كه قهرماني مقتدرانه‌اي را در سال 2009 تجربه كرده بود، در نهايت بلايي به سرش آمد كه حتي موفق به صعود از گروهش هم نشد! تيم اكبر محمدي با هم‌گروهي با كره‌شمالي، سوريه و يمن روي كاغذ كار خيلي سختي براي صعود پيش رو نداشت اما پيروزي مقابل يمن، شكست مقابل كره شمالي و تساوي مقابل سوريه، باعث شد نوجوانان ايراني خيلي زود مجبور به بازگشت به تهران شوند و سرمربي جوان و بي‌تجربه‌شان هم شديدترين انتقادات ممكن را به چشم ببيند. بر اساس اعلام رسمي كنفدراسيون فوتبال آسيا، تيم اول سيد نخست سال 2010، امروز به تيم اول سيد سوم تبديل شده و كره شمالي، ازبكستان‌، استراليا، ژاپن، امارات، سوريه، عراق و اردن را بالاي سر خود مي‌بيند. اتفاقي كه معناي آن، حضور در گروهي دشوارتر و دورتر شدن از مسير تكرار عنوان قهرماني است. 

كنفدراسيون فوتبال آسيا با انتشار رنكينگ‌هاي جديد، ماهيت اصلي فوتبال ايران در ميان ساير تيم‌هاي قدرتمند قاره را به تصوير كشيده و اين درحالي است كه هنوز رده‌بندي ويژه تيم‌هاي اميد از سوي اين نهاد اعلام نشده است. تيمي كه حسرت 36 ساله حضور در المپيك را بر دل دارد و قطعا وضعيتي بهتر از ساير تيم‌هايي كه رده‌بندي‌شان اعلام شده ندارد. شايد در اين ميان جالب ترين نكته به نوع واكنش مسئولان فدراسيون فوتبال به اين رده‌بندي‌ها باز گردد. آنها معتقدند در يك سال اخير هيچ‌گونه كم‌كاري در برنامه‌هاي تيم‌هاي ملي وجود نداشته و بهترين شرايط ممكن براي تك‌تك اين تيم‌ها مهيا بوده اما عجيب است كه تيم ملي بزرگسالان ايران در اين شرايط ايده‌آل حتي يك بازي دوستانه هم در ورزشگاه آزادي برگزار نكرد و در نهايت مجبور شد به جاي نيجريه، با خودش بازي كند!‌ عجيب است كه تمام شرايط براي تيم‌هاي ملي مهياست اما مجيد جلالي پس از اعلام شرايطش براي حضور در تيم ملي اميد به علي كفاشيان، بدون آنكه حتي دو جلسه حضوري را با رئيس فدراسيون فوتبال پشت سر گذاشته شده باشد، به راحتي از ليست نفرات مدنظر فدارسيون فوتبال خط مي‌خورد. و احتمالا عجيب‌ترين نكته اينجاست كه هواداران فوتبال در ايران تمام اين اتفاقات را به جزئي‌ترين شكل ممكن مي‌بينند و در نهايت از مواجهه با رتبه‌هاي نازل در آسيا متعجب نمي‌شوند.