نوحههای قدیمی: شده عالم بالا حسینیه زهرا
به گزارش خبرنگار فرهنگی تابناک، دودمه یکی از سبکهای رایج سینهزنی و عزاداری سنتی ایرانی است که عموما با نوحههای معروفی مثل «امشبی را شه دین در حرمش مهمان است/مکن ای صبح طلوع» یا «ای اهل حرم میر و علمدار نیامد/علمدار نیامد» شناخته میشود.
در دودمه، یکگروه دَم اول عزاداری را میگویند و گروه دوم، با دمی که باید بگویند، جواب میدهند. به اینترتیب هر گروه سینهزن و عزادار، ابتدا یکمصراع را گفته و سینه میزند و سپس مصراعی مشترک را با گروه بعدی تکرار میکند تا نوبت را به گروه مقابل بدهد.
طی دهههای گذشته، دودمههای معروفی چون «امشبی را شه دین...» یا «ای اهل حرم میر و علمدار...» و یا «شاه گفتا کربلا امروز جولان من است» در هیاتها خوانده و پاسخ داده میشدند که البته هنوز هم از دودمههای رایج ایام محرم و صفر هستند. اما طی دهههای ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ مداحان نوآوری چون حاج محمود کریمی، سبکهای تازهای برای دودمه ساختند. عزاداران با اینسبکها همچنان دمی را پاسخ داده و به سینه میزدند اما ملودی با ملودهای گذشته تفاوت داشت.
یکی از ایندودمههای متفاوت، مربوط به سبکی است که کریمی در محرم ۱۳۸۹ در هیات رایتالعباس در امامزاده علیاکبر (ع) چیذر خواند.
***
تا به حال ایننوحهها در قالب پرونده نوحههای قدیمی منتشر شدهاند:
* «نوحههای قدیمی: چشمان ماه و خورشید و کوکب/محو جمال طفلان زینب»
* «نوحههای قدیمی: خاک گرم کربلا لالهگون گردید/نوگل باغ حسن غرق خون گردید»
* «نوحههای قدیمی: زینبم جان اوستی یم جانانی گوزلر گوزلریم/مرثیهای از نوارکاست «زینب زینب»»
* «نوحههای قدیمی: میروی میبری جانم از پیکرم/کمی آهستهتر هستی مادرم»
* «نوحههای قدیمی: شد علمدار کاروان یکَه بانوی قهرمان»
* «نوحههای قدیمی: یا اخا دستی برون از خاک کن/اشک چشم زینبات را پاک کن»
* «نوحههای قدیمی: ای دل دلشکستگان عاشق و مبتلای تو/حسینیه پنبهچی، سال ۱۳۷۸»
* «نوحههای قدیمی: اگرچه بدترینِ بندگانْ نزد خدایم/سال ۱۳۸۲»
* «نوحههای قدیمی: فاطمهام دختر خیرالبشر، در ره مولا شدهام بیپسر»
* «نوحههای قدیمی: به شب روضه سوگند، به همین موج بیرق/که بُوَد این شعارم علی حقُ و معالحق»
* «نوحههای قدیمی: خسته از بیدادم امدادم بده، کوه دردم اذن فریادم بده!/فاطمیه ۱۳۸۵»
* «نوحههای قدیمی: یا حیدر دلخونم از غمهای تو/فاطمیه ۱۳۸۵»
* «نوحههای قدیمی: ظالمانه مرغ حق را از میان لانه بردند»
در ادامه دودمه شب اول محرم ۱۳۸۹ را که توسط حاج محمود کریمی خوانده شد، میشنویم:
