جزئیات توافق ایران و آمریکا؛ «اقدام در برابر اقدام» منطق حاکم بر اجرا

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، ایران و آمریکا روز یک شنبه ۲۴ خرداد تفاهم نامه پایان جنگ را با میانجیگری پاکستان امضا کردند.

بر اساس توافقات انجام شده، جنگ و عملیات نظامی در تمامی جبهه‌ها از جمله لبنان به صورت فوری و دائمی پایان یافته و به علاوه، محاصره دریایی علیه ایران بلافاصله و به طور کامل خاتمه می‌یابد.

در این زمینه، شهباز شریف نخست وزیر پاکستان اعلام کرد: ما از ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران به خاطر تعهدشان به یافتن راه‌حلی دیپلماتیک برای درگیری تشکر می‌کنیم. همچنین قدردانی صمیمانه خود را از برادرانمان در این تلاش میانجی‌گرانه، رهبری بزرگ دولت قطر، برای حمایتشان در دستیابی به این توافق ابراز می‌داریم. به‌ویژه از رهبری دوراندیش پادشاهی عربستان سعودی و جمهوری ترکیه به خاطر کمک‌های عظیمشان در این زمینه سپاسگزارم.

نخست وزیر پاکستان نوشت: پس از گفت‌و‌گو‌های فشرده، خرسندیم اعلام کنیم که توافق صلح بین ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران حاصل شده است. هر دو طرف پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در همه جبهه‌ها، از جمله در لبنان را اعلام کرده‌اند.
 
مراسم رسمی امضای توافق روز جمعه، ۱۹ ژوئن در سوئیس برگزار خواهد شد.
 
ما از ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران به خاطر تعهدشان به یافتن راه‌حلی دیپلماتیک برای درگیری تشکر می‌کنیم. همچنین قدردانی صمیمانه خود را از برادرانمان در این تلاش میانجی‌گرانه، رهبری بزرگ دولت قطر، برای حمایتشان در دستیابی به این توافق ابراز می‌داریم. به‌ویژه از رهبری دوراندیش پادشاهی عربستان سعودی و جمهوری ترکیه به خاطر کمک‌های عظیمشان در این زمینه سپاسگزارم.
 
اکنون که توافق امضا شده است، میانجی‌گران مجموعه‌ای از جلسات را در این هفته تسهیل خواهند کرد. این گفت‌و‌گو‌های پیش از اجرا، پایه‌گذار مذاکرات فنی و مراسم رسمی امضای توافق خواهد بود.

دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا با ارائه جزئیاتی از این تفاهم نامه گفت که نیاز فوری و مبرمی برای خارج کردن مواد هسته‌ای از ایران وجود ندارد و گفت که این امر می‌تواند در آینده صورت بگیرد.
 
وی افزود: بازرسی‌های سخت‌گیرانه‌ای از ایرانی‌ها وجود خواهد داشت، اما او مشخص نکرد که این بازرسی‌ها چگونه اجرا خواهد شد.
 
ترامپ مدعی شد که ایران تحت این توافق، پول نقد دریافت نخواهد کرد، اما احتمال لغو تحریم‌ها وجود دارد.
 
وی در ادامه ادعاهایش افزود: محاصره دریایی اعمال‌شده بر ایران موفقیت‌آمیز است و تأثیر آن از حملات نظامی قوی‌تر است.
 
ترامپ گفت: نتانیاهو از این توافق حمایت می‌کند؛ چرا که برای او خوب است و مانع از آن می‌شود که ایران تحت هر شرایطی به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.

وی همچنین در گفت‌و‌گو با نیویورک تایمز نیز گفت: این توافق بزرگ صلح و امنیت را برای کل منطقه به ارمغان خواهد آورد. بسیاری از روسای جمهور تلاش کرده‌اند با ایران صلح کنند، اما همه آنها قبل از من شکست خوردند. پس از باز شدن تنگه هرمز و امضای توافق در روز جمعه، نفت دوباره جریان خواهد یافت.

در حالی که ایران بار‌ها اعلام کرده سلاح هسته‌ای در دکترین نظامی و امنیتی آن جایی ندارد، ترامپ گفت: «اگر ایران سلاح هسته‌ای داشته باشد، اسرائیل دو ساعت هم دوام نمی‌آورد.»

ترامپ همچنین اذعان کرد: حملات اسرائیل تقریباً توافق نهایی با تهران را از مسیر خود خارج کرد.

رئیس جمهور آمریکا همچنین ادامه داد: ایالات متحده و ایران هنوز در حال مذاکره در مورد جزئیات کلیدی یک توافق نهایی هسته‌ای هستند، از جمله اینکه آیا تهران غنی‌سازی اورانیوم را به مدت ۱۵ تا ۲۰ سال به حالت تعلیق درخواهد آورد یا خیر.

او در اظهاراتی یکجانبه ادعا کرد که تحت هر توافق نهایی، استفاده ایران از غنی‌سازی اورانیوم به سطوح پایین محدود خواهد شد، که ارتش هرگز نمی‌تواند از آن استفاده کند.

وی همچنین در شبکه اجتماعی خود نوشت: با باز شدن تنگه پس از امضای معامله در روز جمعه، به منظور پاک‌سازی مین‌ها، نفت دوباره در هر دو انتها برای منطقه و جهان جریان خواهد یافت!

وی مدعی شد در صورت شکست توافق هسته‌ای، گزینه حمله نظامی دوباره مطرح خواهد شد. ترامپ همچنین ادعا کرد واشنگتن می‌تواند در ازای دریافت ۲۰ درصد از درآمد‌های منطقه، نقش «نگهبان منطقه» را ایفا کند.

رئیس‌جمهور آمریکا در ادامه با اشاره به تصمیم خود برای حمله به ایران در اواخر فوریه و اعمال محاصره دریایی، ادعا کرد: این اقدامات معادلات خاورمیانه را به نفع منافع آمریکا تغییر داده است.

ترامپ همچنین مدعی شد: توافق با ایران در نهایت موجب خواهد شد تنگه هرمز برای همیشه بدون عوارض باقی بماند.

وی در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو درباره نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی نیز گفت: «کنار آمدن با نتانیاهو فوق‌العاده دشوار است و او باید از ما بسیار سپاسگزار باشد، زیرا اگر ایران سلاح هسته‌ای داشت، اسرائیل وجود نداشت.»

آسوشیتدپرس: ایران به اهرم جدیدی در تنگه هرمز دست یافته است

خبرگزاری آمریکایی آسوشیتدپرس در گزارشی و در واکنش به توافق ایران و آمریکا اذعان کرد که تهران پس از این جنگ به یک اهرم فشار جدید در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی دست یافته است.

آسوشیتدپرس نوشت که توافق برای پایان جنگ، منطقه را به شرایطی مشابه پیش از آغاز درگیری‌ها بازمی‌گرداند. ایران نیز با توانایی تأثیرگذاری بر تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز، از یک ابزار جدید برای اعمال فشار در مذاکرات برخوردار شده است.

این گزارش با اشاره به اهمیت راهبردی تنگه هرمز تأکید کرد که این آبراه یکی از مهم‌ترین مسیر‌های انتقال نفت، گاز طبیعی و محصولات مرتبط از جمله کود‌های شیمیایی در جهان به شمار می‌رود و اختلال در آن، اقتصاد جهانی را با تکانه‌های جدی مواجه کرده است.

آسوشیتدپرس همچنین اذعان کرد که با وجود اهداف اعلامی آمریکا و رژیم صهیونیستی در آغاز جنگ علیه ایران، تهران همچنان توان موشکی خود را حفظ کرده، به حمایت از متحدان منطقه‌ای خود از جمله حزب‌الله ادامه می‌دهد و ذخایری از اورانیوم با غنای بالا را برای برنامه هسته‌ای خود در اختیار دارد.

روایت ایران از جزئیات تفاهم نامه

کاظم غریب‌آبادی» معاون وزیر خارجه ایران با ارائه جزئیاتی از تفاهم نامه حاصل شده با آمریکا گفت: متن یادداشت تفاهم نهایی شده و امضای رسمی آن روز جمعه در سوئیس انجام خواهد شد.
 
وی همچنین اعلام کرد که از امشب روند خاتمه محاصره دریایی آمریکا علیه ایران آغاز می‌شود و پایان فوری و دائمی جنگ و عملیات‌های نظامی در جبهه‌های مختلف، از جمله لبنان، نیز از همین امشب اعلام می‌شود. 
 
معاون وزیر امور خارجه ایران تأکید کرد: یادداشت تفاهم صرفاً محصول دیپلماسی نیست، بلکه حاصل دستاوردهای نظامی جمهوری اسلامی ایران، خون شهدای کشور، ایستادگی مردم، حمایت از نیروهای مسلح، تدابیر رهبر معظم انقلاب و تلاش مسئولان است.
 
غریب‌آبادی با بیان اینکه دشمن در دستیابی به اهداف خود ناکام مانده است، گفت: طرف مقابل که با هدف تحقق برنامه‌های خود وارد جنگ شده بود، در تمامی اهدافش شکست خورد و جمهوری اسلامی ایران دستاوردهای مهمی در این جنگ به دست آورد.
 
وی افزود: در پیش‌نویس تفاهم، تمامی مواضع و مطالبات مهم جمهوری اسلامی ایران گنجانده شده است و پس از امضای رسمی، متن کامل تفاهم‌نامه منتشر خواهد شد. همچنین پیش از امضا، ابعاد مختلف این سند و دستاوردهای آن از طریق رسانه‌ها تشریح می‌شود.
 
معاون وزیر امور خارجه در پایان تصریح کرد: این یادداشت تفاهم به معنای اعتماد به دشمن نیست و با در نظر گرفتن اصل بی‌اعتمادی تنظیم شده است. جمهوری اسلامی ایران بر اجرای تعهدات آمریکا نظارت دقیق خواهد داشت.

چالش درباره بند اول و بند مربوط به تنگه هرمز تا دقایق پایانی اعلام تفاهم ادامه داشت

یک منبع مطلع به تسنیم گفته است: چالش‌های مختلف میان ایران و آمریکا درباره بندهای مختلف تفاهم‌نامه تا دقایق پایانی ادامه داشت.

عبارت تضمین حاکمیت و احترام به تمامیت ارضی لبنان به بند اول تفاهم‌نامه افزوده شد که ترامپ در متن‌های پیشین نمی‌پذیرفت.

عبارت «اداره خدمات دریانوردی در تنگه هرمز» توسط ایران و عمان به بند ۵ تفاهم‌نامه افزوده شد.

دریافت هزینه از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز به مدت ۶۰ روز مستثنی شد؛ ایران بنا دارد بعد از آن هزینه خدمات دریافت کند.

ترامپ تاکید داشت بلافاصله بعد از اعلام تفاهم، تنگه هرمز و محاصره همزمان باز شوند اما ایران نپذیرفت.

قرار شد روند بازگشایی تنگه هرمز پس از امضای تفاهم در روز جمعه آغاز شود.

ترامپ در پست خود ابتدا اعلام کرد تنگه و محاصره همزمان باز شده‌اند اما با تذکر ایران به میانجی پاکستانی، پست خود را اصلاح کرد.

به گزارش تابناک، جزییات این پیش‌نویس به شرح ذیل است:
 
۱- توقف دائمی و فوری جنگ در همه جبهه‌ها از جمله لبنان
 
۲- تعهد آمریکا به عدم مداخله در امور داخلی ایران و احترام به حاکمیت جمهوری اسلامی ایران.
 
۳- رفع کامل محاصره دریایی ظرف ۳۰ روز
 
۴- تعهد آمریکا به خروج نیروهایش از پیرامون ایران
 
۵- بازگشایی تنگه هرمز ظرف ۳۰ روز با ترتیبات ایرانی
 
۶- تعلیق تحریم‌های فروش نفت، محصولات پتروشیمی و مشتقات و دسترسی کامل ایران به منابع مالی آن.
 
۷- لزوم ارائه طرح‌های بازسازی ایران حداقل به مبلغ ۳۰۰ میلیارد دلار توسط آمریکا و متحدانش
 
۸- ۶۰ روز مذاکره برای رسیدن به توافق نهایی مبتنی بر موضوعات هسته‌ای و لغو کامل تحریم‌های اولیه، ثانویه، آمریکا و قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل و شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی
 
۹- تکرار تعهد ایران در پیمان ان پی تی مبنی بر عدم تولید سلاح هسته‌ای
 
۱۰- در دوره مذاکرات آمریکا متعهد شده به نیرو‌های خود در منطقه اضافه نمی‌کند و تحریم جدیدی هم وضع نخواهد کرد.
 
۱۱- آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار پول‌های بلوکه شده ایران در دوره ۶۰ روزه مذاکرات نهایی. نیمی از این مبلغ قبل از شروع مذاکرات باید در دسترس ایران قرار گیرد.
 
۱۲- تشکیل سازوکار نظارتی برای اجرایی کردن توافق.
 
۱۳- توافق نامه نهایی توسط قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل به تایید می‌رسد.
 
۱۴- مذاکره نهایی قبل از آزادسازی نیمی از پول‌های بلوکه شده ایران، تعلیق تحریم‌های نفتی ایران و رفع محاصره دریایی آغاز نمی‌شود و توافق نهایی صرفا در موضوع سرنوشت مواد غنی شده و غنی سازی، رفع تحریم ها، برنامه بازسازی اقتصاد ایران انجام می‌شود و بحث درباره برنامه موشکی ایران و حمایت از گروه‌های مقاومت به صورت قطعی از دستور کار خارج شده است.

به گزارش تابناک، مفاد تفاهم نامه نشان می‌دهد منطق حاکم بر این توافق اصل «اقدام در برابر اقدام» است و تعهدات متقابل میان طرفین تنظیم شده است.