عراقچی در سفر به چین چه خواستههایی از پکن داشت؟
به گزارش سرویس بین الملل تابناک، شبکه الجزیره در گزارشی به سفر وزیر خارجه ایران به چین پرداخت و نوشت: عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در پکن با وانگ یی، همتای چینی خود، در بحبوحه تشدید تنشها با آمریکا بر سر تنگه هرمز دیدار کرد.
دیدار روز چهارشنبه عراقچی یک هفته پیش از سفر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به پکن برای نشستی با شی جین پینگ، رئیسجمهور چین، در تاریخ ۱۴ و ۱۵ اردیبهشت انجام میشود.
عراقچی در این دیدار گفت چین دوست نزدیک ایران است و «همکاریهای دوجانبه در شرایط کنونی حتی قویتر نیز خواهد شد».
او در مورد مذاکرات ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران که زیرساختهای انرژی منطقه و تأمین نفت و گاز جهانی را مختل کرده، گفت: «ما تمام توان خود را برای حفظ حقوق و منافع مشروع خود در مذاکرات به کار خواهیم بست… ما تنها یک توافق عادلانه و جامع را میپذیریم.»
بر اساس بیانیه وزارت امور خارجه چین، وانگ خواستار بازگشایی تنگه «در اسرع وقت» توسط ایران و آمریکا شد.
در این بیانیه آمده است: «چین معتقد است که باید بدون تأخیر به آتشبس کامل دست یافت، از سرگیری خصومتها حتی غیرقابلقبولتر است، و ادامه مذاکره همچنان ضروری میباشد.»
سفر عراقچی به پکن نخستین دیدار او از چین – متحد نزدیک تهران – از زمان آغاز جنگ در ۱۰ اسفند (۲۸ فوریه) محسوب میشود. عراقچی از زمان شروع درگیریها حداقل سه بار با وانگ تلفنی گفتوگو کرده بود.
کاترینا یو از الجزیره، با گزارش از پکن، گفت ایران سه نکته اصلی داشت که میخواست طی این دیدار به پکن منتقل کند: موضع خود در مورد جنگ، تأکید مجدد بر روابط خود با چین پیش ازسفر ترامپ، و تضمین دریافت ادامه حمایتهای اقتصادی و دیپلماتیک.
یو گفت: «زمانبندی قابل توجه است، و فکر میکنم این دیدار با دونالد ترامپ که انتظار میرود هفته آینده انجام شود، یکی از دلایلی است که وزیر امور خارجه ایران از زمان شروع جنگ، نخستین سفر حضوری خود را به چین انجام داد.»
به گفته او، این دیدار همچنین فرصتی بود برای ایران تا بگوید از نقش چین در تلاش برای پایان دادن به جنگ قدردانی میکند و خواهان «توافقی عادلانه و جامع» با آمریکاست، به ویژه اینکه دولت ترامپ در حال فشار بر پکن است تا بر ایران برای بازگشایی تنگه هرمز تأثیر بگذارد.
یو افزود: «احتمالاً ایران به دنبال شفافسازی از پکن است که هیچ امتیازی به دولت ترامپ نخواهد داد که به منافع خود ایران آسیب بزند.»
او اضافه کرد که اگرچه چین از محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران انتقاد کرده، اما به طور فزایندهای از بسته نگه داشتن مداوم تنگه هرمز توسط تهران ناامید شده است.
پیش از این در واشنگتن، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، از پکن خواست تا بر ایران فشار آورد تا سلطه خود بر تنها خروجی دریایی خلیج فارس را بردارد.
ایران عملاً پس از شروع جنگ، تنگه – که یکپنجم تأمین نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند – را بست که منجر به افزایش شدید قیمت سوخت و کود و ایجاد نگرانی از رکود جهانی شد.
پس از آتشبس در فروردین (آوریل)، آمریکا محاصره دریایی خود را بر بنادر ایران اعمال کرد تا تهران را مجبور به پذیرش شرایط واشنگتن در مذاکرات صلح کند.
این جنگ همچنین روابط واشنگتن و پکن را تحت تأثیر قرار داده و آمریکا شرکتهای چینی را که متهم به خرید میلیاردها دلار نفت ایران هستند، تحریم کرده است. پکن روز شنبه (یکم اردیبهشت) تلافی کرد و وزارت بازرگانی چین به شرکتهای چینی دستور داد از تحریمها تبعیت نکنند.
«نه صلح، نه جنگ»
ما شیائولین، رئیس مؤسسه مطالعات بینالمللی حوضه مدیترانه در دانشگاه مطالعات بینالمللی ژجیانگ، گفت که به اعتقاد او ایران به دنبال میانجیگری چین در مذاکرات با آمریکاست.
او به الجزیره گفت: «در حال حاضر، ایران و آمریکا در شرایط بسیار دشواری به سر میبرند. نه صلح هست، نه مذاکره، نه جنگ. هم تهران و هم واشنگتن نیاز دارند از این بحران عبور کنند تا به توافق صلح برسند. چین یک ابرقدرت تأثیرگذار است که با ایران و آمریکا روابط خوبی دارد.»
«ما» در اشاره به ابتکار کمربند و جاده چین، یک پروژه بینالمللی زیرساختی و توسعه اقتصادی، گفت: «پیش از سفر ترامپ به چین، فکر میکنم ایران امیدوار است چین کاری کند که آمریکا را به تغییر سیاستش در قبال ایران وادارد، و همچنین ایران بخواهد روابط کمربند و جاده خود را با چین تقویت کند، به ویژه در زمینه انرژی و تأمین نفت.»
دیدار عراقچی از چین در حالی انجام شد که ترامپ تعلیق عملیات نظامی آمریکا برای اسکورت کشتیهای سرگردان در تنگه هرمز را اعلام کرد.
این عملیات که از دوشنبه (۲۳ فروردین) آغاز شده بود، تنشها را افزایش داد، زیرا ارتش آمریکا ادعا کرد چندین قایق ایرانی را که تلاش در اخلال در عملیات داشتند، غرق کرده است. امارات متحده عربی نیز از حملات موشکی و پهپادی ایران خبر داد که یکی از آنها به آتشسوزی در یک پالایشگاه نفت منجر شد. تهران انجام این حملات را رد میکند.
ترامپ در پستی در پلتفرم Truth Social خود گفت توقف بر اساس «درخواست پاکستان و سایر کشورها» و به این دلیل است که «پیشرفت بزرگی به سمت یک توافق کامل و نهایی با نمایندگان ایران حاصل شده است».
پاکستان رهبری تلاشهای میانجیگری برای توافق صلح بین ایران و آمریکا را بر عهده داشته است.
دو طرف مذاکرات مستقیمی در تاریخ ۲۲ و ۲۳ فروردین (۱۱ و ۱۲ آوریل) در اسلامآباد برگزار کردند، اما مذاکرات بدون توافق پایان یافت. موارد اختلاف کلیدی شامل خواسته آمریکا مبنی بر توقف تمام غنیسازی اورانیوم توسط ایران و تمایل تهران برای ادامه اعمال کنترل بر تنگه هرمز است.
خوب اصلا چین چه خواسته هایی داشت؟