احتمال شروع مذاکرات ایران و آمریکا در چند روز آینده؛ صدور دستور پزشکیان برای مذاکره با آمریکا/ عراقچی و ویتکاف وارد گود می‌شوند

اسماعیل بقایی گفت: در این مرحله، نکات مختلفی رد و بدل شده و ما در حال بررسی و تصمیم‌گیری درباره جزئیات هر روند دیپلماتیکی هستیم که امیدواریم طی روز‌های آینده به نتیجه برسد.

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، خبرگزاری تسنیم در خبری اختصاصی به نقل از یک منبع آگاه از احتمال آغاز مذاکره ایران و آمریکا با حضور مقام ارشد ۲ کشور در روز‌های آتی سخن رانده است.

این منبع آگاه اعلام کرده که تا الان، مکان و زمان قطعی این دیدار نهایی نشده است و این مذاکرات احتمالاً در سطح آقای عراقچی و ویتکاف خواهد بود.

البته باید توجه داشت این خبر بعد از نشست مطبوعاتی امروز دوشنبه ۱۳ بهمن سخنگوی وزارت خارجه منتشر شده است. چرا که اسماعیل بقایی در نشست مطبوعاتی امروز گفته است: شایعهٔ گفت‌وگوی احتمالیِ پزشکیان و ترامپ صرفاً یک گمانه‌زنیِ رسانه‌ای بوده و پیش‌تر هم مطرح شده است؛ بحث‌هایی که دربارهٔ سرنوشت مواد غنی‌شدهٔ ایران مطرح می‌شود هم صرفاً گمانه‌زنی است.

وی افزود: ما دربارهٔ مذاکرات در حال تصمیم‌گیری هستیم و هنوز مشخص نیست که مذاکرات کجا، به چه صورت و با حضور چه کسانی انجام می‌شود.

بقائی تاکید کرد: برای ما زمان مهم است. ما در برخی از مراحل مذاکرات قبلی شاهد این بودیم که طرف‌های مقابل از مذاکره سوء استفاده می‌کردند. برای ما اینکه بتوانیم هرچه زودتر تحریم‌های ظالمانه را کاهش دهیم یک برد خواهد بود و ما با دقت بالا و با در نظر گرفتن زمان موضوع را در دستور کار قرار داده‌ایم و امیدواریم بتوانیم در روز‌های آینده در مورد جزئیات، بیشتر صحبت کنیم.

فارس هم در خبری به نقل از یک منبع آگاه نوشت: رئیس جمهور دستور آغاز مذاکرات را صادر کرده است. بر اساس این اطلاعات؛ ایران و آمریکا در چهارچوب موضوع هسته‌ای مذاکره خواهند کرد.

پیش از این نیز «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا شامگاه (به وقت ایران) شنبه ۱۱ بهمن با اشاره به اقدامات تنش‌زای خود علیه ایران ادعا کرد: «ایران با ما گفت‌و‌گو می‌کند و خواهیم دید که آیا می‌توانیم کاری انجام دهیم یا خیر. در غیر این صورت خواهیم دید چه اتفاقی می‌افتد!»

به گزارش تابناک، اظهارات ترامپ در حالی بود که علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز شامگاه شنبه ۱۱ بهمن در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: برخلاف فضاسازی‌ِ جنگ رسانه‌ای تصنعی، شکل‌گیری ساختاری برای مذاکرات در حال پیشرفت است.

بقایی نیز در نشست خبری امروز دوشنبه در خصوص این توئیت لاریجانی گفت: ما نیازی به اثبات جدیت و حسن نیت خود نسبت به دیپلماسی نداریم و این را اثبات کرده‌ایم. طرف مقابل در این خصوص مرتکب قصور و تقصیر فراوان شده است.

وی افزود: در رابطه با چگونگی ساختار‌ها در این مرحله ما در حال بررسی جنبه‌های مختلف موضوع هستیم. کشور‌های منطقه که دغدغه‌مند هستند، تلاش می‌کنند نقش مثبتی ایفا کنند، برخلاف کشور‌های اروپایی که اقدام به تشدید تنش می‌کنند.

بقایی گفت: در این مرحله، نکات مختلفی رد و بدل شده و ما در حال بررسی و تصمیم‌گیری درباره جزئیات هر روند دیپلماتیکی هستیم که امیدواریم طی روز‌های آینده به نتیجه برسد.

پیش از این نیز عباس عراقچی وزیر خارجه ایران به ترکیه سفر کرده بود و دیدار‌هایی با «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور و «هاکان فیدان» وزیر خارجه ترکیه داشت.

عراقچی در نشست خبری مشترک با فیدان که در استانبول ترکیه برگزار شد از پیشنهاد‌های ترکیه برای کمک به دیپلماسی در شرایط پیچیده کنونی تشکر کرد و گفت: «در صورتی که لازم باشد، حتما با هم همکاری خواهیم کرد.»

وی همچنین گفته بود: «جمهوری اسلامی ایران آماده ورود مجدد به مذاکرات هسته‌ای است؛ اگر این مذاکرات از موضع برابر و بر اساس منافع متقابل و با احترام متقابل همراه باشد و اگر مذاکرات به صورت عادلانه و منصفانه باشد.»

او درباره احتمال گفت‌و‌گو میان مقامات ایران و آمریکا نیز گفت: هنوز برنامه‌ای برای دیدار ما و آمریکایی‌ها تنظیم نشده است. ما برای مذاکرات منصفانه و عادلانه آماده هستیم، اما مقدماتی باید در این خصوص انجام بگیرد؛ در مورد شکل، محل و موضوع گفت‌وگوها. امروز صحبت‌های خوبی در ین خصوص با آقای فیدان داشتیم و ما به این مشورت‌ها با دوستان خود در منطقه ادامه می‌دهیم و امیدوارم بتوانیم به‌زودی به یک چارچوب مشخصی که بتواند یک مذاکرات شرافتمندانه را تضمین کند، برسیم.

در این کنفرانس خبری «هاکان فیدان» وزیر خارجه ترکیه با اشاره به تماس تلفنی «رجب طیب اردوغان» رئیس‌جمهور ترکیه با همتای ایرانی خود و پیشنهاد میانجی‌گری در خصوص حل مسائل ایران و آمریکا تصریح کرده بود: از سرگیری مذاکرات هسته‌ای میان ایران و ایالات متحده در فضای سازنده از منظر کاهش تنش‌های منطقه اهمیت حیاتی دارد. این مذاکرات همزمان زمینه‌ساز رفع تحریم‌های اعمال شده علیه ایران و ادغام این کشور در نظام اقتصادی بین‌المللی خواهد بود. این گام‌ها برای همه طرف‌ها دستاورد‌های مهمی به همراه خواهد داشت و در شرایط کنونی عادی‌سازی روابط در چارچوب یک توافق جدید ضروری به نظر می‌رسد.

فیدان در ادامه تاکید کرده بود: ترکیه آمادگی دارد تا برای حل و فصل مسالمت‌آمیز مسائل، هرگونه حمایت لازم را ارائه دهد.

وزیر خارجه ترکیه گفته بود: دیروز (جمعه ۱۰ بهمن) با ویتکاف گفت‌و‌گو کردم. با آمریکایی‌ها دوباره گفت‌و‌گو خواهیم کرد. امیدوارم بتوانیم به یک راه‌حل مشترک برسیم.

دیپلمات ارشد ترکیه تصریح کرد: «ما در هر فرصتی به همتایان خود گفته‌ایم که با هرگونه مداخله نظامی علیه ایران مخالف هستیم. امیدواریم مسائل داخلی ایران بدون هرگونه دخالت خارجی و به‌صورت مسالمت‌آمیز توسط مردم ایران حل‌وفصل شود.»

«فیدان» همچنین با اشاره به موارد اختلافی گوناگون میان ایران و آمریکا گفت که مسائل باید به صورت مجزا (روش گام به گام) مورد حل و فصل قرار گیرد.

از سوی دیگر، پایگاه خبری «آکسیوس» شامگاه یکشنبه (۱۲ بهمن) در گزارشی به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داد: «دولت ترامپ از طریق کانال‌های متعدد به ایران اطلاع داده است که آماده مذاکره برای رسیدن به یک توافق است.»

این رسانه آمریکایی تاکید می‌کند: «این تلاش دیپلماتیک در حالی صورت می‌گیرد که ترامپ دستور افزایش نیرو‌های نظامی در خلیج فارس را داده است و این مسئله کلیدی را مطرح می‌کند که آیا مذاکرات می‌تواند از حمله به ایران و یک جنگ منطقه‌ای گسترده‌تر جلوگیری کند یا خیر.»

همچنین ۲ منبع منطقه‌ای به آکسیوس گفتند: «ترکیه، مصر و قطر در تلاشند تا نشستی را میان استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ریاست‌جمهوری آمریکا و مقامات ارشد ایرانی در آنکارا طی روز‌های آتی ترتیب دهند.»

یکی از مقامات یکی از این کشور‌ها به آکسیوس گفت: «برنامه در حال پیشبرد است و ما تمام تلاش خود را می‌کنیم.»

سه کشوری که با دولت ترامپ در توافق آتش‌بس غزه همکاری کردند، خواهان مذاکرات ایالات متحده و ایران برای جلوگیری از جنگ منطقه‌ای هستند.

مقامات کاخ سفید می‌گویند ترامپ هنوز تصمیم نهایی در مورد حمله به ایران را نگرفته است و همچنان پذیرای یک راه‌حل دیپلماتیک است.

منابع مذکور در گفت‌و‌گو با آکسیوس تاکید کردند: «قطر، مصر و ترکیه با هر ۲ طرف گفت‌و‌گو کرده و تلاش‌های خود را هماهنگ کرده‌اند.»

این تحولات در حالی است که خبرنگار اکونومیست اعلام کرده «اختلافات اساسی (در مذاکرات در جریان ایران و آمریکا) همچنان باقی است و سقف امتیازات پیشنهادی ایران کمتر از حداقل انتظارات آمریکا است.»

از سوی دیگر، یک دیپلمات ایرانی به واشنگتن پست گفته است: «شرایط ترامپ برای مذاکره غیرواقعی و غیرقابل مذاکره است.»

این دیپلمات ایرانی بدون ذکر نام خود تأکید کرد: ایران همچنان پذیرای «تعامل محترمانه» با ایالات متحده است، اما نه در حالی که با تهدید‌های نظامی مواجه است.

واشنگتن پست شروط آمریکا را همان شروطی اعلام کرد که به گفته شبکه ۱۲ عبری‌زبان از سوی رژیم صهیونیستی مطرح شده است، یعنی برچیدن کامل برنامه غنی‌سازی؛ توقف برنامه موشکی و قطع حمایت از گروه‌های هم‌پیمان ایران در منطقه.

از سوی دیگر، شبکه ۱۲ اسرائیل در گزارشی اعلام کرد که سفر‌های مکرر مقامات امنیتی اسرائیل به واشنگتن، ناشی از نگرانی تل‌آویو نسبت به امضای «توافقی بد» میان آمریکا و ایران است.

بر اساس این گزارش، اسرائیل سه شرط اصلی برای هرگونه توافق با ایران مطرح کرده است:۱. عدم دستیابی به سلاح هسته‌ای و برچیدن کامل برنامه غنی‌سازی؛ ۲. توقف برنامه موشکی؛ ۳. قطع حمایت از گروه‌های هم‌پیمان ایران در منطقه

در عین حال، تل‌آویو به واشنگتن هشدار داده است که اگر هدف، براندازی باشد، نیرو‌های نظامی مستقر شده فعلی کافی نخواهند بود و به توان نظامی بسیار گسترده‌تری نیاز است.

طبق گزارش این شبکه، رژیم اسرائیل با هشدار به واشنگتن درباره هرگونه توافق با ایران که شروط تل‌آویو را تأمین نکند، اعلام کرده است که گزینه حمله نظامی آمریکا را به توافق دیپلماتیک ترجیح می‌دهد.

در این گزارش آمده است: «در سایه تشدید تنش میان واشنگتن و تهران، اسرائیل شروطی را مطرح کرده و با هشدار نسبت به «فریب ایران»، دولت ترامپ را از امضای توافقی احتمالی که با منافع اسرائیل همخوانی نداشته باشد، برحذر داشته است. گزارش‌ها حاکی از آن است که در عین پیگیری گزینه مذاکره از سوی آمریکا، احتمال حمله نظامی این کشور به ایران همچنان منتفی نیست».

وبگاه عرب ۴۸ نیز نوشت: «بر اساس گزارش رسانه‌های اسرائیلی، واشنگتن مسیر مذاکرات را به‌عنوان یک گزینه حفظ کرده، اما هم‌زمان به تقویت آمادگی‌های نظامی و بررسی سناریو‌های تهاجمی احتمالی ادامه می‌دهد. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که مصر، قطر و ترکیه نقش فعالی در تلاش‌های دیپلماتیک برای جلوگیری از یک رویارویی گسترده ایفا می‌کنند».