تامین اجتماعی نیازمند زبان رسانه ای است

تغییر مدیر عامل در سازمان تامین اجتماعی نوید بخش توجه مثبت وزارت رفاه و تامین اجتماعی به این بزرگترین سازمان بیمه اجتماعی کشور است.

این نوشتار قصد تجزیه و تحلیل آثار و پیامدهای سیاست های پیشین این سازمان که در عرصه بیرونی و درونی و نیز عرصه فرهنگی – رسانه ای، سبب ساز مشکلاتی شده است را ندارد؛ بلکه تنها تبیین سه نکته در باره عرصه های یادشده کفایت می کند.

1 – جایگاه سازمان تامین اجتماعی به عنوان بزرگترین سازمان بیمه اجتماعی که حدود 28 میلیون تن ( بیمه شده اصلی و تبعی ) از جمعیت کشور را زیر پوشش دارد و خدمات 18 گانه بیمه ای، درمانی و بازنشستگی به آنان ارائه می کند، از اهمیت بسزایی برخوردار است.

بدیهی است، ساختار مالی این سازمان براساس استانداردهای بیمه های اجتماعی ( محاسبات اکچوئری ) باید اداره شود. به گونه ای که منابع و مصارف آن در تعادل منطقی باشد. بگذریم که شرایط کنونی به گونه ای پیش رفته است که مصارف به صورتی روز افزون در حال پیشی گرفتن از منابع است.

2 – به نظر می رسد بروز برخی مشکلات در درون سازمان تامین اجتماعی نیز ناشی از نبود توازن در منابع و مصارف باشد؛ همچنین، بعضی تغییرات پیاپی در سطوح مدیران ارشد و میانی و به عبارتی نبود ثبات در مدیریت را هم باید به موارد یادشده افزود.

3 – نکته سوم و آخر که هدف اصلی این نوشتار را تشکیل می دهد نگاهی به وضعیت فرهنگی رسانه ای این سازمان است. شاید با جرات بتوان گفت که ریشه بسیاری از مشکلات پیش گفته کم توجهی به عرصه فرهنگی-رسانه ای در سازمان تامین اجتماعی است.

حوزه فرهنگ و رسانه به عنوان ضامن اصلی توسعه اقتصادی در هر عرصه ای همواره مورد توجه صاحبنظران و کارشناسان حوزه های گوناگون بوده است. اما متاسفانه در سال های اخیر با حذف معاونت فرهنگی و اجتماعی از یک سو و تعطیلی موسسه آهنگ آتیه و هفته نامه آتیه ( که اواخر با تغییر امتیاز تبدیل به روزنامه خورشید شده بود ) این بزرگترین سازمان بیمه اجتماعی کشور دو بازوی توانمند فرهنگی – رسانه ای خود را ناگهان از دست داد.

توجه به بسیاری از صندوق ها و سازمان های بیمه اجتماعی در سراسر جهان به خوبی این موضوع را روشن می کند که بیشتر آن ها دارای یک رسانه اختصاصی و یا مجموعه ای توانمند از رسانه های اختصاصی نوشتاری و دیداری و شنیداری هستند.

اکنون برای بسیاری از تصمیم سازان، دست اندرکاران، صاحبنظران و حتی مخاطبان عرصـــــــــه بیمه های اجتماعی روشن شده است که توجه مردم به بیمه اجتماعی نیاز به فرهنگ سازی و اطلاع رسانی دارد و این دو عرصه نیز نوعی تخصص است که برای انجام موفق آن نیاز به رسانه و افرادی دارد که دانش، تجربه و شناخت لازم را از ماهیت و ساختار بیمه های اجتماعی داشته باشند، تا بتوانند رخدادها و تصمیم گیری های تامین اجتماعی را در بستر رسانه به اطلــــــــاع مخاطبان سازمان تامین اجتماعی برسانند.

بدین سان، هفته نامه نیمه تخصصی آتیه در حدود 15 سالی که از عمر پربار آن گذشت، همواره رسانه ای موفق در اطلاع رسانی و فرهنگ سازی میان بیمه شدگان و کانالی مهم در ایجــــــــاد ارتباطی تعاملی و دوسویه میان شرکای اجتماعی سازمان تامین اجتماعی؛ یعنی کارگران، کارفرمایان و دولت بوده است.

هفته نامه نیمه تخصصی آتیه در 15 سال انتشار بی وقفه خود بستر های مناسبی برای اعتمادسازی میان تامین اجتماعی از یک طرف و شرکای اجتماعی آن، از طرف دیگر ایجاد کرد. این هفته نامه با تلاش بی شائبه اعضای تحریریه خود توانست در سالیان دراز اطلاع رسانی مناسبی برای شرکای اجتماعی خود، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و بسیـــــــــــــــاری از دست اندرکاران عرصه بیمه های اجتماعی داشته باشد؛ به گونه ای که بارها با اطلاع رسانی به موقع، جلوی برخی مصوبات که می توانست آسیب های جدی برای منابع تامین اجتماعی درپی داشته باشد را گرفت.

بگذریم که با تغییر امتیاز و تبدیل "آتیه" به روزنامه خورشید، این روزنامه ناخواسته وارد برخی مسایل سیاسی شد که همواره تشکل های کارگری ، کارفرمایی و ... با آن مخالف بودند. از سوی دیگر شکل گیری بعضی مسایل در حاشیه روزنامه خورشید و ارائه اطلاعات نادرست از سوی برخی ( به مدیرعامل وقت ) که به علت ضعف عملکرد، موفقیت "آتیه" را در اطلاع رسانی برنمی تابیدند؛ شرایطی شکل گرفت که در کمال ناباوری همگان، منجر به تعطیلی روزنامه و موسسه آهنگ آتیه شد.

به عبارت دیگر، به جای حل مساله از طریق تغییر امتیاز دوباره روزنامه خورشید به هفته نامه آتیه و ادامه فعالیت آن در چارچوب امور مربوط به تامین اجتماعی؛ اصل صورت مساله به طریق تعطیلی روزنامه و موسسه آهنگ آتیه پاک شد. درپی این رویداد، برخی خبرنگاران و دبیران قدیمی تحریریه "آتیه" و "خورشید" ( افزون براین که سال ها در آتیه مشغول به کار بودند، سالیان دراز نیز در روزنامه های مختلف کشور سابقه کار داشتند ) به سازمان تامین اجتماعی فرستاده  و با عقد قرارداد ماده 20 در واحدهای نامرتبط با کارشان مشغول به کار شدند.

بدین سان، در شرایطی که گهگاه به علت بعضی اقدامات و یا مصوبات عرصه بر سازمان تامین اجتماعی تنگ می شد، این سازمان زبان گویای رسانه ای ( هفته نامه آتیه ) خود را از دست داده بود و دیگر نمی توانست با بهره گیری از گزارش های خبری، یاداشت ها، مقالات و ... خبرنگاران و دبیران تحریره زبده خود ( که طی سال ها تجارب و دانش فراوانی در حوزه تامین اجتماعی اندوخته و تبدیل به سرمایه انسانی سازمان تامین اجتماعی شده بودند ) براحتی از فراز و نشیب مشکلات و بحران های مختلف بیروی آید.

در این میان، به نظر می رسد انتصاب مدیرعامل جدید و موضع گیری وی در همین زمان اندک نوید دهنده رخدادهای مثبتی باشد که به بازگشایی دوباره هفته نامه و موسسه آتیه بینجامد.

سخن آخر، مدیرعامل جدید سازمان تامین اجتماعی کسی است که خود دست اندرکار رسانه است و با ضرورت های وجود رسانه در هر شرایطی، به ویژه شرایط کنونی آشناست. ازاین رو، به نظر می رسد مدیرعامل تامین اجتماعی با درک وضعیت کنونی ( کاهش سطح فرهنگ بیمه اجتماعی در میان مردم و به ویژه بیمه شدگان، ضرورت جلب توجه هرچه بیشتر شرکای اجتماعی، نهادینه سازی فرهنگ بیمه ای در جامعه، مشکلات اقتصادی و سرمایه گذاری و ... دهها علت و دلیل دیگر ) و توجه به این اصل مهم که یک سازمان اقتصادی بر مبنای هزینه فایده عمل می کند و سرمایه گذاری فرهنگی در چارچوب ایجاد یک رسانه ( هفته نامه ) اقدامی است که در بلند مدت فایده و سود در پی دارد؛ به انتشار دوباره هفته نامه نیمه تخصصی آتیــــــــــــــه با بهره گیری از تیم تحریریه زبده آن که هم اکنون در واحدهای مختلف سازمان با دستمزدهای اندک مشغول کارهای غیرمرتبط با تخصصشان هستند؛ همت خواهد گمارد.