کسب بیشترین کرسی های پارلمان توسط جریان صدر/ چرا انتخابات عراق مهم است؟

بین الملل تابناک: روز گذشته انتخابات زودهنگام پارلمانی عراق برگزار شد و عملیات شمارش آرا نیز از شامگاه یکشنبه و پس از بسته شدن شعب اخذ رای در همه استان‌های این کشور ادامه دارد.

کمسیون عالی انتخابات صبح امروز اعلام کرد براساس نتایج اولیه میزان مشارکت در این انتخابات به ۴۱ درصد رسیده است.

طبق اعلام کمیسیون انتخابات، شهر دهوک با 54 درصد بیشترین میزان مشارکت را بین شهرهای مختلف عراق داشت و استان صلاح الدین با ۴۸ درصد در رتبه دوم قرار گرفت.

همچنین تعداد رای دهندگان به ۹ میلیون و ۷۷ هزار تن و تعداد شکایات به ۵۸ مورد رسید.

جلیل عدنان، رئیس کمیسیون انتخابات شب گذشته در یک کنفرانس مطبوعاتی که پس از بسته شدن شعب اخذ رای برگزار شد گفت که نتایج به سرعت اعلام می شود و این کمیسیون در ساعات آینده درصد مشارکت را اعلام می‌کند. پیش بینی می‌شود نتایج اولیه طی امروز دوشنبه اعلام شود.

کمیسیون عالی مستقل انتخابات یکشنبه از مردم خواست تا منتظر نتایج اعلام شده بمانند و خاطرنشان کرد اخباری که در مورد پیروزی یک نامزد یا یک ائتلاف گفته می‌شود "نادرست" است.

انتخابات پارلمانی زودهنگام صبح دیروز در میان تدابیر شدید امنیتی و یک سال زودتر از موعد طبیعی آن برگزار شد؛ این پنجمین انتخابات از زمان حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ و اولین فرایند نظرسنجی بر اساس قانون جدید انتخابات است که در دسامبر ۲۰۱۹ در پارلمان در پاسخ به خواسته‌های اعتراضات مردمی تصویب شد.

در این انتخابات ۳،۲۴۹ نامزد از ۲۱ ائتلاف و ۱۰۹ حزب، به همراه برخی نامزدهای مستقل برای کسب ۳۲۹ کرسی پارلمان رقابت دارند.

ثبت 74 مورد شکایت طی برگزاری انتخابات زودهنگام مجلس عراق

کمیسیون عالی و مستقل انتخابات عراق، طی اطلاعیه‌ای اعلام کرد که طی برگزاری مرحله ویژه رای گیری انتخابات مجلس عراق که مختص به نیرو‌های امنیتی- نظامی، ارتش و زندانیان است و روز جمعه ۸ اکتبر / ۱۶ مهر، برگزار شد، ۱۶ مورد شکایت در مناطق مختلف علیه نقض قوانین و حقوق رای دهندگان ثبت شده است.

در این اطلاعیه آمده که در مرحله رای گیری عمومی در یکشنبه ۱۰ اکتبر / ۱۸ مهر نیز ۵۸ مورد شکایت ثبت شده است.

بر اساس خبر شکایات ثبت شده در اقلیم کردستان و مناطق مورد مناقشه به این صورت اعلام شده است: دهوک ۷ مورد شکایت، اربیل ۶ مورد، سلیمانیه ۱۱ مورد، صلاح الدین ۳ مورد، دیالی ۴ مورد ثبت شده و در کرکوک نیز هیچ شکایتی ثبت نشده است.

تفاوت ها با دوره های پیشین انتخابات

انتخابات روز گذشته عراق به دلیل تغییر نظام انتخاباتی تفاوتی عمده با دوره‌های پیشین دارد. بر اساس قانون انتخاباتی جدید، عراق به ۸۳ حوزه انتخاباتی تقسیم می‌شود؛ در حالی که بر اساس قانون قبلی، تنها ۱۸ حوزه انتخاباتی بود که رای دهندگان در وهله اول به احزاب رای می‌دادند؛ اما در این دوره به فرد رای می‌دهند، نه حزب و هر نامزدی که بیشترین آرای یک حوزه را کسب کند، برنده می‌شود. تغییر قانون انتخابات، یکی دیگر از خواسته‌های معترضان برای پایان دادن به سلطه احزاب بود، اما آن‌ها معتقدند که این شکل قانون بر اساس فاکتور جغرافیا، خواسته اصلی آن‌ها در این باره را برآورده نمی‌کند؛ هر چند برخی کنشگران معترض امیدوارند انتخابات بر اساس قانون جدید بتواند تغییری ولو حداقلی در جهت پایان دادن به چنبره احزاب کنونی رقم زند.

حزب و کار حزبی ضرورت یک جامعه توسعه‌یافته سیاسی است، اما در کشورهایی که این توسعه شکل نگرفته، همین احزاب نه راه حل مشکلات بلکه خود بخشی از مشکل هستند. عراق نیز از این حالت مستثنا نیست و از داشتن احزابی برنامه محور به معنای واقعی در جهت توسعه و آبادانی کشور بی‌بهره است، ولی همین قانون انتخاباتی جدید و تکثر حوزه‌های انتخاباتی از سوی دیگر موقعیت عشیره و قبیله را در کشوری عشیره‌ای و بدون جامعه مدنی فعال تقویت می‌کند.

از این جهت که وابستگی‌های عشیره‌ای نامزدها و حمایت عشیره در رساندن آن‌ها به پارلمان نقشی موثرتر از گذشته خواهند داشت و رقابت نه تنها میان نامزدها بلکه اساسا میان قبایل برای پیروزی شخص مطلوب خود است. در چنین وضعیتی برنامه کاندیداها ملاک انتخاب نیست، بلکه تعلقات قبیله‌ای از اهمیت بیشتری برخوردار است. همچنین احزاب بزرگ و “پولدار” به راحتی می‌توانند با سران قبایل و عشیره‌ها برای قبولاندن و یا جلب حمایت از نامزد مورد نظر خود ساخت و پاخت کنند.

مولفه‌های هویت محور مذهبی، قومی و جنسیتی هر چند نسبت به دوره‌های قبل کم‌رنگ‌تر است، همچنان بسیار تاثیرگذار هستند؛ به این معنا که شانس پیروزی یک نامزد سنی در حوزه‌ای با اکثریت شیعی و بالعکس یک نامزد شیعی در حوزه‌ای با اکثریت سنی بسیار پایین است. اما در دوره قبل که در درجه اول به لیست حزبی رای داده می‌شد، وضعیت اینگونه نبود. تازه در این انتخابات، احتمالا این مولفه‌های هویتی در برخی مناطق پررنگ‌تر از قبل هم باشند؛ به ویژه در بغداد که به ۱۷ حوزه انتخاباتی تقسیم شده است، ولی این نظام انتخاباتی در مناطقی چون بغداد به نفع اهل سنت است و احتمالا در این دوره نمایندگان آن در مجلس نسبت به قبل افزایش یابد.

نتایج انتخابات عراق همچنان نه تنها برای خود این کشور و مناسبات داخلی قدرت، بلکه کل منطقه و بازیگران خارجی درگیر در آن از اهمیت بالایی برخوردار است و با توجه به ورود رقابت خارجی در عراق به فازی جدید، نتایج این انتخابات می‌تواند موقعیت عراق را در جبهه‌ بندی‌های پیرامونی روشن‌تر سازد؛ به هر حال باید دید کدام یک از دو جبهه رقیب، بزرگ‌ترین فراکسیون پارلمانی را تشکیل خواهند داد.

جهت‌گیری کردها و تا حدود زیادی اهل سنت که روشن است، در این میان تحولات درونی بیت شیعی است که اهمیت بیشتری در تعیین ماهیت حکومت آینده عراق و سیاست‌های آن دارد.

خبر تکمیل می شود...