اشتباهی استراتژیک در پیگیری مفقودین حادثه منا +تکمیلی

اگر قرار باشد اطلاعیه مشترکی که صادر شده را ملاک بگیریم، ناخواسته در مسیری گام برداشته‌ایم که خواست سعودی هاست؛ مسیری که به شفاف سازی حوادث حج امسال منجر نخواهد شد.

به گزارش «تابناک»، به فاصله حدود ده روز از وقوع رویداد مرگبار منا و از دست رفتن جان بسیاری از حجاج، از جمله چند صد تن از هم وطنانمان، پس از آنکه مسئولان و کارکنان سازمان حج و زیارت و بعثه مقام معظم رهبری در سرزمین وحی در تلاشی تمام قد تلاش کردند مصائب و مشکلات به وجود آمده را مدیریت و حل و فصل نمایند، در نهایت اطلاعیه‌ای صادر شد که ناخواسته اشکالی در بطن آن نهفته بود.

متن این اطلاعیه که سازمان حج و زیارت و بعثه مقام معظم رهبری مشترکا آن را تنظیم و اعلام کردند، بدین شرح بود:

وَمَن یَخْرُجْ مِن بَیْتِهِ مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ یُدْرِکْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ(النساء – 100)
با عرض تسلیت به ساحت مقدس حضرت بقیة الله الاعظم (عج) و نیز به رهبر دلسوخته و داغدارمان حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای و به پیشگاه ملت شریف و بزرگ ایران و خانواده‌های تمامی جان ‌باختگان فاجعه غمبار منا، از آنجا که با گذشت هفت روز از این واقعه تأسف‌بار و جستجوی بی‌وقفه و شبانه روزی تمامی بیمارستان‌ها و مراکز درمانی در شهرهای مکه، جده و طائف و مناطق منا و عرفات، وضعیت مصدومین و مجروحین این حادثه دردناک کاملاً مشخص و اعلام شده است، با کمال تأثر و تألمی عمیق بدین‌وسیله تعداد حجاج عزیز ایرانی که در حال احرام و انجام مناسک حج در منا به آسمان پر کشیده و ملتی را عزادار نمودند 464نفر اعلام می‌شود.

بعثه مقام معظم رهبری و سازمان حج و زیارت که خود سخت در ماتم از دست دادن این عزیزانند، به خانواده‌های داغدار حاجیان عروج کرده به ملکوت مجدداً تسلیت گفته و با همه‌ی توان تلاش می‌کنند با بکارگیری تمامی ظرفیت‌ها نسبت به بازگرداندن اجساد مطهر این عزیزان به آغوش میهن هرچه سریع‌تر اقدام نمایند.

نخستین اشکالی که به این اطلاعیه وارد شد، تناقضی بود که در آمار ارائه شده در آن با آمارهای پیشتر ارائه شده از کاروان های حجاج کشورمان در عربستان به چشم می‌خورد، زیرا بنا بر آمار قبلی، تعداد قربانیان و مفقودان ۴۸۰ نفر می‌شد، ولی طبق این اطلاعیه، آمار جان باختگان ایرانی ۴۶۴ تن ذکر شده بود.

البته مسئولان برای این تناقض پاسخ داشتند و اعلام کردند، دلیل آن، وجود برخی اسامی اشتباه بوده است. برای مثال شخصی به نام «کاری‌بای» در لیست مفقودین بود یا نام شخصی به نام «محسن غلامی» که اصلاً در تمتع امسال از ایران به عربستان سعودی نرفته بودند. پاسخی که اگر آشفتگی آن روزهای حج را به آن ضمیمه کنیم و به یاد داشته باشیم که مسئولان ایرانی تمام تلاششان را برای شفافیت اوضاع حجاج ایرانی به کار بسته‌ بودند، پذیرفتنی هم به نظر می‌رسد.

این در حالی است که این آمار و ارقام روی دیگری هم دارد که به آمار مفقودان ایرانی اشاره دارد؛ امثال سفیر سابق کشورمان در لبنان که عربستانی ها تأکید داشتند به خاک کشورشان وارد نشده تا مقامات ایرانی مجاب به انتشار تصاویر پاسپورت مهر خورده وی شده و بدین وسیله، نقشه های ایشان را نقش بر آب نمایند، ولی نه در میان جان باختگان و نه در جمع مجروحان این حادثه جایی ندارند و هنوز که هنوز است، مفقود هستند.

نامطلوب تر آنجاست که بدانیم اسامی برخی از این مفقودین، از جمله آقای رکن آبادی ـ که داستان مفقود بودنش در سطر پیش توضیح داده شد ـ را می‌توان در فهرست جان باختگان رویداد مرگبار منا یافت که این اشکال، قابل اغماض به نظر نمی‌رسد و جا دارد، هر چه سریع تر تصحیح شود.

اکنون کافی است به این مؤلفه ها، صدور اطلاعیه مشترک سازمان حج و زیارت و بعثه رهبری را که در آن تأکید شده عملیات جست‌وجو برای یافتن مفقودان حادثه منا خاتمه یافته مد نظر قرار دهیم تا دریابیم که هرچه صدور این اطلاعیه مشترک توانسته در روشن نمودن وضعیت بسیاری از حجاج مفقود ایرانی موثر واقع شده و حق کامل کشورمان در تحویل گرفتن پیکر مطهر این حجاج و بازگشتشان به ایران را محقق نماید، اما به نوعی حکم خلع ید کشورمان در جست‌وجوهای آتی مفقودین ایرانی این حادثه را ایفا کرده است.

گویی از حقوق خودمان در پیگیری وضعیت حجاجی که به دلیل بی کفایتی سعودی ها در حادثه منا مفقود شده‌اند را ندید گرفته‌ایم؛ اتفاقی که مطمئنیم منظور نظر صادر کنندگان این اطلاعیه نبوده ولی ناخواسته از متن آن برداشت می‌شود و به این دلیل جا دارد که اطلاعیه‌ای دیگر صادر کرده و این ظن را مهر ابطال بزنیم.

این تأکید از آن روست که می‌دانیم برای مسئولان و تلاشگران سازمان حج و زیارت و بعثه رهبری در عربستان، از زمان وقوع رویداد مصیبت بار تا کنون، پیگیری وضعیت تک تک حجاج ایرانی تا چه اندازه مهم بوده و هست و در این مسیر چه سختی ها و کارشکنی ها که از طرف سعودی ها رخ نداده که ایشان به سعه صدر و در راستای منافع زائران ایرانی تحمل نموده‌اند؛ پیگیری هایی که باید تا تعیین وضعیت مفقودین تداوم بیابد و بر این اساس لازم است، از کج فهمی سعودی ها جلوگیری شود.!

تکمیلی: جست‌وجو ادامه دارد

سعید اوحدی، رئیس سازمان حج و زیارت گفت: فرآیند خدمات رسانی به زائران بیت الله الحرام با توصیه های نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی در مکه مکرمه و مدینه منوره با قوت ادامه دارد. انتقال زائران مدینه قبل از مکه به جده برای بازگشت به ایران همچنان ادامه دارد و حجاج مدینه بعد هم در ادامه مسیر سفرشان برای زیارت حرم نبوی در حال انتقال به شهر پیامبر(ص) هستند.

وی افزود: از 64 هزار زائر و عوامل اجرایی حج تمتع 94، تا پایان وقت امروز حدود 27 هزار حاجی از مکه خارج می‌شوند که از این میان زائران صد کاروان به مدینه و 97 کاروان به جده انتقال می‌یابند. بازگشت حجاج ایرانی که از روز ششم مهر آغاز شده تا 25 مهرماه سال جاری ادامه دارد.

رئیس سازمان حج و زیارت در انتها با تاکید بر اینکه جست‌وجو ادامه دارد، گفت: برای یافتن اطلاعاتی از زائران مفقود کشورمان، جست‌وجوها کماکان ادامه دارد.