از سنگک‌های بی هویت و جعلی تا درد «کم فروشی»

تفاوت انواع نان‌های ایرانی با یکدیگر چیست و مثلا بربری چه فرقی با سنگک یا لواش دارد؟ آیا تنها فرقشان در ابعاد و شیوه پخت است یا بیشتر؟ هر چه پاسخ به این سؤال‌ها برای ما ساده به نظر می‌رسد، ظاهرا برای مسئولان این گونه نیست، وگرنه سنگک و تافتون را همسان نمی‌دانستند.

به گزارش «تابناک»، اگر قرار باشد شاخصه منحصربفردی برای نشانه گذاری هفته گذشته انتخاب کنیم، بی‌شک افزایش نرخ نان بهترین نمونه خواهد بود؛ گران شدن یکباره نرخ نان تا ۳۰، ۴۰ و در برخی اقلام تا ۲۰۰ درصد که دلیلش، تصمیم دولتمردان برای حمایت از نانوایی‌ها در مقابل گرانی‌های رقم خورده در حامل‌های انرژی بیان شد تا به نظر برسد هرچه ممکن است تعداد زیادی از مردم از گرانی رخ داده ناراضی شوند، دست کم مالکان و شاغلان ۶۰ هزار واحد نانوایی پراکنده در سطح کشور باید از این تصمیم خرسند و راضی شده باشند.

البته این گزاره زمانی صادق است که فراموش کنیم سهمیه آرد نانوایی‌ها همزمان با مجوز دولت برای گران کردن نرخ، کاهش یافته و بخشی از آرد یارانه‌ای، جایش را به آرد با نرخ آزاد داده که نتیجه آن کاسته شدن از سود نانوایی‌ها و افزایش سود دولت است و چه بسا همین دلیل موجب شد تا کاهش سهمیه آرد چراغ خاموش رقم بخورد.

بدین ترتیب بدون آنکه معلوم شود، سهم مردم از حذف بخشی از یارانه نان که تا به امروز مستقیم و غیر مستقیم (با خرید نانی که با آرد یارانه‌ای پخته می‌شود) دریافت می‌کردند، کجا دیده شده و یا خواهد شد، حمایت از نانوایی‌ها در دستور کار قرار گرفت و نرخ نان رشدی بی سابقه را در روزهای اخیر تجربه کرد تا افزایش نرخ دلار و گرانی گوجه فرنگی تا حدود زیادی به حاشیه رانده شود!

این گرانی با توجه به گلایه‌های نانوایان از افزایش هزینه‌ها و دستمزد و ثابت ماندن درآمد، شاید تا حدودی اجتناب ناپذیر به نظر می‌رسید، ولی به شرطی که درست اعمال می‌شد و شفافیت در عملکرد دولتمردان به چشم می‌آمد نه آنکه حذف سهمیه آرد دولتی اعلام نشده و میزان افزایش قیمت به طور شفاف بیان نشود.

البته اشکالات دیگری هم متوجه عملکرد دولت در گران کردن نرخ نان هست که از جمله آن‌ها، نظارت بسیار ضعیف بر نانوایی هاست که موجبات پایین بودن کیفیت نان و کم فروشی برخی از نانوایان را فراهم آورده و همواره مورد اعتراض شهروندان بوده است. با این یادآوری چاره‌ای نخواهیم داشت که صدور مجوز گران کردن نرخ نان را معادل حمایت دولت از نانوایان بدانیم و به‌‌ همان نسبت، از فراموش شدن حق و حقوق مشتریان نانوایی‌ها سخن بگوییم.

به عبارت بهتر، اگر دولت گران شدن نرخ نان را به افزایش نظارت بر نانوایی‌ها گره می‌زد و موجبات افزایش کیفیت این محصول را فراهم می‌آورد، آن زمان می‌شد، ادعا کرد که همه جوانب کار دیده شده است، نه اکنون که شاهدیم ابعاد نان بسیاری از نانوایی‌ها آب رفته و کیفیتشان نیز چنگی به دل نمی‌زند و هیچ نظارتی بر این واحدهای متخلف اعمال نمی‌شود!

این اشکال زمانی بزرگ‌تر می‌شود که می‌بینیم مالکان واحد‌های نانوایی، کیفیت پایین محصول تولیدی شان را به کیفیت پایین آردهای مصرفی ربط می‌دهند که دولت در اختیارشان می‌گذارد. این سخنان زمانی تعبیر می‌شود که با سرکشی به واحدهای نانوایی سنگگ یا بربری متوجه می‌شویم که آرد نان تافتون در اختیار نانوایان قرار گرفته است که البته مناسب پخت نان‌هایی چون سنگک نیست.

اینجاست که چرایی غفلت دولتمردان در نظارت بر نانوایی‌ها آشکار شده و درمی‌یابیم اگر برخی نانوایی‌ها از وزن چانه می‌زنند و کم فروشی می‌کنند، دولت در مقیاس بزرگ‌تر ورود کرده و با تغییر آرد سهمیه‌ای کاری کرده که تفاوت نان‌های چون سنگک با تافتون، تنها در شکل آن‌ها باشد نه در سبوسی که می‌بایست در آرد سنگک باشد که نیست!

اینجاست که نمی‌دانیم از که به که گلایه کرده و کدام گوش شنوایی را برای بیان اشکالات نان خور‌ها هدف قرار دهیم و بپرسیم آیا تنها مشکلی که در چرخه تولید نان وجود داشت، سود اندکی نانوایان بود که نسخه گرانی برایش پیچیدید یا اشکالات دیگری هم در این زمینه وجود دارد؟!