سه ایده اصلی جمهوری اسلامی در سال سی و پنجم

سی و پنجمین سال استقرار نظام جمهوری اسلامی، شاهد تحولاتی بود که شاید در آغاز چندان قابل پیش‌بینی نبود. مهم‌ترین تحولات در فاصله دوازدهم فروردین ۹۲ و ۹۳ در سیاست داخلی و خارجی و اقتصاد ایران را شاید بتوان در سایه سه ایده اصلی تحلیل کرد.

به گزارش «تابناک»، سال ۱۳۹۲ که سال «حماسه سیاسی، حماسه اقتصادی» نام گرفته بود، با روزهای داغ انتخابات ریاست جمهوری و همه اخبار غیرمنتظره آن آغاز شد و با روی کار آمدن دولت یازدهم و توافق اولیه پس از مذاکراتی فشرده و طاقت‌فرسا ادامه یافت و با صف کشیدن مسئولان و مقامات برای محقق کردن ایده اقتصاد مقاومتی پایان یافت.

حق‌الناس بودن آرای مردم: راهی جدید در سیاست ایرانی

حق‌الناس دانستن آرای مردم در صبح روز انتخابات در بیست و چهارم خردادماه توسط رهبر انقلاب و ضروری دانستن دقت در حفظ این امانت در دست مسئولان صندوق‌ها و شمارش‌کنندگان آرا، نه تنها بر سرنوشت انتخابات تأثیرگذار بود بلکه حتی هاشمی رفسنجانی، یکی از پرسابقه‌ترین مسئولان نظام، آن را در سرنوشت انتخابات در سال های آتی مهم دانسته است.

از دید رئیس مجمع تشخیص، وقتی یک فقیه و مرجع تقلید چنین حکمی می‌دهد، نا‌دیده گرفتن و از بین بردن این حق‌الناس مثل سرقت از اموال و لباس دیگران است و این سخن برای مأموران انتخابات در نام‌نویسی، نظارت، شمردن و اعلام نتایج تکلیف می‌آورد.

در حالی که وزیر خارجه ایران، بیان چنین حکمی را افزودن بحثی به موضوع حقوق بشر و باعث تقویت سرمایه اجتماعی نظام دانسته، هاشمی رفسنجانی آن را باعث شرکت بیشتر مردم در سیاست کشور با اعتماد و اطمینان بیشتر می‌داند.

مجوز مذاکره با آمریکا در موضوع هسته‌ای با هدف «رفع شر»

آذرماه سال ۹۲ و در آستانه صد روزه شدن عمر دولت جدید، سرانجام ایران و ۵+۱ بر سر مسأله هسته‌ای به توافقی حداقل موقت رسیدند و برنامه‌ای برای رسیدن به توافقی جامع و نهایی تنظیم کردند.

هرچند در مورد تداوم مشکلات ایران و آمریکا به دلیل تفاوت‌های ماهوی تقریبا تردیدی نیست، میزان خوش‌بینی به مذاکرات هسته‌ای و توانایی غرب به عمل به تعهدات خود و احترام به حقوق ایران در نزد کار‌شناسان و مقامات قدری متفاوت است.

موضوع مهم در این میان اینکه از سال گذشته و حتی پیش از روی کار آمدن دولت روحانی به تدریج، ایران تصمیم گرفته با هدف «رفع شر» و در موضوع خاص هسته‌ای به مذاکره مستقیم با آمریکا بپردازد. این موضوع دقیقا در سخنرانی رهبر انقلاب در آستانه سالگرد قیام نوزدهم دی ماه مردم قم به این صورت بیان شد که «ما قبلا هم اعلان کردیم، قبل از این حرف‌ها هم ما گفتیم که‌ نظام جمهورى اسلامى درباره‌ موضوعات خاصّى که مصلحت بداند، با این شیطان براى رفع شرّ او و براى حلّ مشکل، مذاکره می‌کند؛ معناى این آن نیست که این ملّت مستأصل شده است»

همین موضوع بار‌ها خود را در سخنان مسئولان سیاست خارجی و مذاکره‌کنندگان ایرانی نشان داد. آن‌ها بار‌ها بر این مساله تاکید کردند که آن‌ها تنها در موضوع هسته‌ای با آمریکا مذاکره می‌کنند، کسی نباید از این مذاکرات انتظار پایان مشکلات عمیق ایران و آمریکا را داشته باشد و اینکه غرب اگر تصور می‌کند ایران تحت فشار تحریم‌ها به مذاکره روی آورده است، در اشتباه است.

اقتصاد مقاومتی، مأموریتی برای سال های پیش روی

اقتصاد ایران سال ۹۲ را در شرایطی آغاز می‌کرد که تحت تأثیر فشارهای بیرونی و تنش‌های سیاسی داخلی نوسانات بسیاری داشت. حتی در مناظرات انتخابات ریاست جمهوری نیز، نامزد‌ها لازم می‌دیدند که برنامه‌های خود را نه تنها برای حل مشکل اقتصادی کشور بلکه برای مقاومت یا استقامت بیشتر اقتصاد ملی در مقابل نوسانات و تحولات بیرونی توضیح دهند.

آخرین روزهای بهمن ماه ۹۲ شاهد ابلاغ سیاست‌های اقتصاد مقاومتی در ۲۴ بند بود و در شرایطی که یک ماه پایان سال به توضیح و تفسیر عمومی این سیاست‌ها و اعلام برنامه‌های قوای مختلف برای اجرایی کردن آن گذشت، سال های آینده صحنه پاسخ به این پرسش خواهد بود که این بار ابلاغ سیاست‌های کلان اقتصادی به تحول مورد نظر منجر خواهد شد یا اینکه تجربه‌های کمتر موفق سال‌های گذشته در عرصه اقتصاد تکرار می شود.