45 درصد کاهش درآمد نفت ايران

ميزان درآمد حاصل از صادرات ايران در چهار ماهه اول سال 1388 معادل 9/15 ميليارد دلار برآورد مي‌شود که در مقايسه با مدت مشابه سال قبل 45 درصد کاهش داشته است. در صورتي که روند قيمت نفت در چهار ماهه اول امسال ادامه داشته باشد پيش بيني مي‌شود تا پايان سال جاري درآمد نفت ايران به 63 ميليارد دلار برسد که در مقايسه با درآمد 70 ميليارد دلاري سال 87 به ميزان 10 درصد کاهش خواهد داشت. اين در حالي است که ميزان کسري بودجه پيش بيني شده دولت در سال جاري حدود 10 تا 15 ميليارد دلار برآورد شده است. اگرچه قيمت پايه نفت در بودجه عمومي 5/37 دلار پيش بيني شده بود اما برخي کارشناسان با توجه به احتمال عدم تحقق درآمد مالياتي و فروش شرکت‌هاي دولتي، پيش بيني مي‌کنند کسري بودجه دولت رقم قابل توجهي را به خود اختصاص دهد براين اساس پيش بيني مي‌شود دولت با اتکا به رشد قيمت نفت بالاي هر بشکه 5/37 دلار در سال جاري از طريق اصلاحيه يا متمم بودجه در ماه‌هاي پيش رو، بخشي از درآمد نفت ايران را براي تامين هزينه‌هاي جاري و عمراني خود اختصاص دهد.

به نوشته «سرمايه»، سال گذشته بحران مالي به وجود آمده در اروپا و آمريکا، اثر غيرمستقيم بر کشورهاي صادر کننده نفت داشت يعني افت اقتصاد جهاني، کاهش مصرف در آمريکا و کندشدن فعاليت‌هاي اقتصادي در سطح جهان موجب شد قيمت نفت نيز با کاهش بي سابقه مواجه شود و حتي به 33 دلار در هر بشکه نيز برسد. تحت اين شرايط، صادرات کشورهاي در حال توسعه به کشورهاي صنعتي کاهش يافت و رکود جهاني خود را نشان داد.

بحران مالي اروپا و آمريکا روي کشورهاي صادرکننده نفت (اوپک) هم اثر گذاشت و با افول اقتصاد جهاني، ميزان نفت مصرفي هم کاهش پيدا کرد. کاهش مصرف نفت، موجب تنزل قيمت نفت در بازارهاي جهاني شد و اثر آن در کشورهاي اوپک مشهود تر است به طوري که اکثر اعضاي اوپک بودجه خود را با نفت زير 40 دلار بستند. براساس اين گزارش سال گذشته در پي کاهش بهاي جهاني نفت، کشورهاي عضو اوپک براي جلوگيري از کاهش هرچه بيشتر بهاي نفت و کنترل بازار، کاهش چهار ميليون و 200 هزار بشکه‌اي توليد نفت اوپک را در دستور کار قرار دادند. پس از اين توافق ميزان کاهش توليد نفت اعضا با توجه به ميزان توليد روزانه آنها تعيين شد که سهم ايران از اين کاهش توليد 560 هزار بشکه در روز است.در صورت رعايت سهميه بندي اوپک، توليد نفت ايران تا سه ميليون و 340 هزار بشکه در روز کاهش مي‌يافت اما پس از اندک کاهشي که بعد از تعيين سهميه بندي از طرف ايران صورت گرفت توليد نفت ايران با توجه به افزايش نسبي بهاي جهاني نفت طي سه ماه گذشته روند صعودي به خود گرفته و متوسط توليد روزانه نفت ايران در چهار ماه گذشته 757/3 ميليون بشکه در روز بوده که نسبت به سهميه تعيين شده از طرف اوپک 417 هزار بشکه در روز مازاد بر سهميه توليد کرده است.

59 دلار متوسط ماهانه قيمت نفت ايران

متوسط قيمت نفت ايران در چهار ماه گذشته 27/59 دلار بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل 50 درصد کاهش داشته است. متوسط صادرات روزانه نفت ايران در مدت يادشده 157/2 ميليون بشکه بوده که با توجه به متوسط قيمت نفت، درآمد روزانه نفت ايران در چهار ماه گذشته نزديک به 128 ميليون دلار بوده است. متوسط قيمت نفت ايران در ماه‌هاي آوريل، مه، ژوئن و ژوئيه به ترتيب 01/50، 02/56، 16/68 و 89/62 دلار در هر بشکه بوده است. متوسط بهاي نفت ايران در مدت مشابه سال 2008 نيز به ترتيب 23/102، 47/116، 66/124 و 75/126 دلار در هر بشکه بوده است.

تحقق پيش‌بيني‌ها

با بحران مالي و رکود اقتصادي حاکم بر جهان پيش بيني‌هاي گوناگوني در زمينه بهاي نفت طي سال 2009 صورت گرفته شد که معتبرترين آنها پيش‌بيني بيزينس مانيتور، اکونوميست، دويچه بانک انگليس، موسسه الارون آمريکا و بانک مک کوراي استراليا است. پيش بيني اين موسسه و بانک‌ها براي قيمت هر بشکه نفت به ترتيب 46، 35، 50، 37 و 59 دلار در سال 2009 است. بانک مک کوراي نيز قيمت نفت طي سال‌هاي 2010 و 2011 را به ترتيب 76 و 90 دلار پيش بيني کرده است.

براساس گزارش اين بانک قيمت جهاني نفت از شش ماه دوم 2009 افزايش خواهد يافت. کاهش شديد رشد اقتصادي جهان و فعاليت‌هاي اقتصادي و تجاري نقش مهمي در افت چشمگير قيمت نفت طي ماه‌هاي اخير داشته است. افزايش فعاليت‌هاي اقتصادي و کاهش سقف توليد اوپک موجب افزايش مجدد قيمت نفت از اوايل سال 2010 ميلادي خواهد شد.

بر اين اساس قيمت جهاني نفت طي شش ماه نخست 2009 بين 40 تا 50 دلار خواهد بود و کاهش بيشتر توليد نفت اوپک موجب افزايش قيمت نفت طي شش ماه دوم امسال خواهد شد. با توجه به کاهش 5/3 ميليون بشکه‌اي توليد نفت اوپک تا اواسط سال 2009، قيمت نفت تا پايان سال 2009 به 75 دلار در هر بشکه خواهد رسيد و اين رقم تا اواخر سال 2010 بار ديگر به مرز 100 دلار خواهد رسيد.