سایه سنگین سیاست برسر‌کنکوری‌ها

اضطراب‌های سیاسی اکثر نوجوانان را فرا گرفته است.

به گزارش خبر، 8 روز از برگزاری کنکور 4 گزینه‌ای انتخابات دهم ریاست‌جمهوری می‌گذرد هر چند هنوز با شرایط ملتهبی که کاندیداها و گروه‌های سیاسی به آن دامن زده‌اند، بحث در مورد این کنکور سیاسی در جامعه پایان نیافته است. شاید اگر انتخاباتی در کار نبود، کنکور ورودی دانشگاه‌ها‌ می‌توانست امسال به یک خاطره تاریخی تبدیل شود اما اوایل خردادماه بود که محمدمهدی زاهدی وزیر علوم گفت: «ایام انتخابات زمان مناسبی برای حذف کنکور نیست.» این سخنان او را می‌توان پاسخی به اعضای کمیسیون آموزش مجلس دانست که پیش از این بارها بر حذف کنکور تأکید کرده بودند. این‌چنین شد که کنکور ورودی دانشگاه‌ها، در سایه سیاست همچنان به موجودیت خود ادامه داد.

رقابت برای صندلی‌های خالی
امسال به دلیل افزایش سهمیه‌آزاد جذب در رشته‌های پرطرفدار دانشگاهی، همچنین وجود حدود 200 هزار صندلی مازاد در دانشگاه‌های دولتی و عمومی، پیش‌بینی می‌شد که دانش‌آموزان بتوانند کنکور بدون اضطرابی را پشت‌سر بگذارند، ولی وضعیت عرضه و تقاضای آموزش عالی به نقطه‌ای رسیده که این طور نشد.

دانشگاه‌های درجه 2 و 3 ناچارند برای پر کردن صندلی‌های خالی خود، جذب گسترده دانشجوی خارجی را در دستور کار قرار دهند. التهاب‌های سیاسی و انتخاباتی 2 هفته اخیر، آرامش را از بسیاری جوانان و خانواده‌ها گرفته است و این موضوعی است که کنکور نیز نمی‌تواند از آن بی‌تأثیر باشد.

پنجشنبه و جمعه آخر این هفته، کنکور سراسری رشته‌های مختلف دانشگاهی دوره کارشناسی برگزار می‌شود. صبح پنجشنبه نوبت داوطلبان گروه‌آزمایشی ریاضی و فنی است. کنکور رشته های هنر نیز عصر همان روز برگزار می‌شود. رقابت جمعه صبح به گروه علوم تجربی اختصاص دارد و متقاضیان رشته‌های زبان خارجی، جمعه عصر در مراکز برگزاری کنکور حاضر خواهند شد. شنبه صبح نیز نوبت به رشته‌های علوم انسانی می‌رسد.

کنکور همزمان در 17 کشور خارجی نیز برگزار می‌شود. تعداد متقاضیان رشته‌های مختلف به شرح ذیل است:

1- علوم ریاضی و فنی، 307 هزار متقاضی
2- هنر، 57 هزار متقاضی
3- تجربی، 440 هزار متقاضی
4- زبان خارجی، 126 هزار متقاضی
5- علوم انسانی، 458 هزار متقاضی

جوانان پرهیاهو، نوجوانان آرام
براساس تصمیم مسئولان دانشگاه‌های دولتی و آزاد دانشجویانی که در سال‌های پیش، سد کنکور را پشت‌سر گذاشته‌ و با عنوان دانشجو شناخته می‌شوند، فرصت این را یافتند که امتحانات‌شان به تأخیر افتد و چند هفته بعد، در فضایی عاری از ناآرامی‌های سیاسی، درس‌های دانشگاهی خود را پس بدهند. اما دانش‌آموزان متقاضی ورود به دانشگاه‌ها از چنین شانسی برخوردار نیستند. حتی برخی از آنها مجبور شدند برای دریافت کارت ورود به آزمون خود از خیابان‌هایی عبور کنند که این روزها به صحنه زورآزمایی سیاستمداران تبدیل شده است. به عقیده جامعه‌شناسان و روانشناسان این زورآزمایی‌های خیابانی، صحنه دلپذیری برای جوانان 18 و 19 ساله به شمار نمی‌آید.

کاهش متون آزمون
آنطور که حسین توکلی معاون سازمان سنجش کشور می‌گوید منابع سؤالات کنکور محدودتر از سال‌های گذشته است: «سؤالات دقیقاً از کتب اعلام شده دوره دبیرستان و پیش‌دانشگاهی نظام جدید سالی - واحدی طراحی شده و از بخش‌ها و مباحث حذف شده از سوی آموزش و پرورش سؤالی طرح نمی‌شود.»

در نگاه اول سخنان او می‌تواند چشم‌‌انداز کنکور آسان و کم‌اضطرابی را پیش روی داوطلبان قرار دهد. اما وقتی نگاه دقیق‌تری به ماجرا بیندازیم، هنوز هم کنکور پراضطراب است.

علیرضا علی احمدی وزیر آموزش و پرورش و رئیس پیشین دانشگاه علمی- کاربردی چندی پیش اظهار امیدواری کرده بود که واحدهای آموزش تحت پوشش وزارتخانه متبوع وی، از مدرسه کنکور به مدرسه زندگی تبدیل شوند. با این حال برخی کارشناسان آموزشی، این سخنان را در شرایط کنونی، بلندپروازانه و شعارگونه می‌دانند.

علت اصلی هیجان‌ها و اضطرابی‌ که برای وارد شدن به دانشگاه در بین کنکوری‌ها ایجاد شده است، مسئله رقابت با دیگر همکلاسی‌ها و فشار خانواده برآنهاست. متأسفانه جامعه ایران به شدت مدرک‌گرا شده است و به دلیل آیین‌نامه‌های نادرست و ساده‌انگارانه‌ای که بر نظام اداری و شرکت‌های دولتی حاکم است چنین تصور می‌شود که افراد، فقط اگر مدرک فوق‌لیسانس و دکترا بگیرند، ارزش دارند. اینجا از هدایت شغلی دانش‌آموزان و تشویق آنها به کسب مهارت‌های فنی خبری نیست و در چنین حالتی‌ طبیعی است که کنکور به یک واقعه مهم در زندگی جوانان تبدیل شود.

اضطراب ترافیک
امسال مسئولان شهرداری تهران تصمیم گرفته‌اند به دانش آموزان اجازه دهند برای شرکت در آزمون در صورت لزوم با خودروی شخصی خود یا خانواده به محدوده طرح ترافیک وارد شوند. این کار با ارائه کارت ورودی کنکور امکان‌پذیر است. در نگاه اول، شاید این یک امتیاز تلقی شود که می‌تواند به داوطلبان ورود به دانشگاه‌ها فرصت دهد تا بدون گرفتاری و اضطراب ترافیک ، شلوغی مترو یا دشواری سوار شدن به اتوبوس و تاکسی، به محل آزمون برسند. اما بخش عمده‌ای از کنکور سراسری در روزهای پنجشنبه و جمعه برگزار می‌شود‌ و اصولاً طرح ترافیک در این روزها اجرا نمی‌شود.

این امتیازی است که البته فقط شامل حال متقاضیان پذیرش رشته‌های علوم انسانی می‌شود. با این حال این هم یک گام برای کاستن از اضطراب کنکوری‌ هاست در این «موقعیت اضطراب».