اقليتهاي قومي در برابر دولت ترکيه
خيابانهاي استانبول در روزهاي پاياني هفته گذشته، شاهد تظاهرات دهها هزار نفر از علويان اين کشور عليه دولت بودند؛ معتقدان به فرقه يي از تشيع که براي اعتراض به پايمال شدن حقوق مذهبي خود به خيابانها آمده بودند. حقوقي که دولت اردوغان در زمان روي کار آمدن در سال 2002، با شعار آزادي اديان در ترکيه تحقق آنها را وعده داده بود. از اين تظاهرات به عنوان بزرگترين تظاهرات علويان در طول دهههاي گذشته نام برده شده است.
به نوشته «اعتماد» دويچه وله گزارش داد: علويان ترکيه حق خود را ضايع شده ميبينند. اين البته در تاريخ اين کشور بي سابقه نيست. آنان همواره از سوي اکثريت سرکوب يا به حاشيه رانده شدهاند. حزب «عدالت و توسعه» (AKP) در سال 2002 در ترکيه به قدرت رسيد. اين حزب پيوستن به اتحاديه اروپا را در اولويت سياستهاي خود قرار داد و رهبر اين حزب، رجب طيب اردوغان، يکي از وعدههايي که به مردم ترکيه داد، تضمين آزادي مذهب در اين کشور بود؛ امري که اميدهاي بسياري را در دل اقليتها از جمله علويان زنده کرد.علويان از دولت خواستند سه خواست آنها را برآورده کند؛ نخست اينکه مراکز مذهبي آنان به رسميت شناخته شود، ديگر آنکه اجازه داشته باشند رهبران مذهبي خود را ـ در زبان محلي «دده» ـ آموزش دهند و سوم آنکه کودکان شان مجبور نباشند در مدرسه تعاليم مذهب تسنن را بياموزند. علويان ادعا ميکنند بر اساس تعاليم اهل سنت، مسلمان خوب کسي است که پنج بار در روز نماز بگزارد، غسل و وضو را رعايت کند و به حج برود. علويان اما تعريف وسيعتري از مسلماني دارند. بدين ترتيب به کودکان اين اقليت در مدارس اين گونه القا ميشود که والدينشان مسلمان نيستند.
«مصطفي سعيد يازيچي اوغلو» وزير کشور ترکيه در پاسخ به اعتراضات اخير علويان، با تاکيد بر فهم مشکلات آنان اعلام کرد: تمام شهروندان ترکيه براي دولت اين کشور قابل احترام هستند. وي در عين حال خواستههاي آنان را «زيادهخواهي» خواند.
اين گزارش ميافزايد: کردهاي مناطق جنوب شرقي ترکيه هم اعتراض خود را به سياستهاي دولت حاکم ترکيه با غيبت خود نشان دادند. روشي که در سالهاي دهه 1990 هم از آن استفاده ميکردند. زماني که اردوغان روز 20 اکتبر به دياربکر، مهمترين شهر کردنشين ترکيه، سفر کرد، مردم ديدار او را تحريم کردند و در خانههاي خود ماندند. 90 درصد مغازهداران شهر هم کرکرههاي دکانهاي خود را به نشانه اعتراض به حضور نخست وزير، پايين کشيدند.
در پايان سال 2008 اما سخنان اردوغان در شهر کردنشين «حکاري» در منتهي اليه جنوب شرقي ترکيه، آهنگ سخنان يک ترک ناسيوناليست افراطي را داشت؛ «در ترکيه تنها يک پرچم، فقط يک زبان، تنها يک دولت و تنها يک مليت وجود دارد. هر کس با اين قضيه مشکل دارد، ميتواند ترکيه را ترک کند.»
