- آمریکا آماده نخستین سناتور مسلمان هست؟
- رمز گشایی از یک اصطلاح خاص در بیانیه اخیر خبرگان رهبری
- جنگ ایران و آمریکا چگونه تمام می شود؟
- جمهوری اسلامی ایران چه درس هایی از جنگ گرفت؟
- قوانین دفن و قبرهای اجارهای در اروپا
- بازخوانی تاریخ/ دیپلماتی که پای یکی از مهمترین قراردادهای تاریخ قاجار را امضا کرد
- خداحافظی اجباری نوجوانان با معشوقهای هوش مصنوعی
- پس از مرگ پریگوژین چه بر سر واگنر آمد؟
- بازخوانی تاریخ/ روایت مردی که نخستین ورزشکار المپیکی ایران شد
- مرزهایی که با منطق جور در نمیآیند
کلیات
اردن کشوری در غرب آسیاست که در شرق رود اردن قرار دارد و پایتخت آن شهر اَمّان است. جمعیت این کشور حدود ۱۰ میلیون نفر است و ۹۸ درصد مردم آن عرب هستند. نوع حکومت آن پادشاهی مشروطه و پادشاه کنونی آن ملک عبدالله دوم است. واحد پول اردن دینار اردن است.
جغرافیا
اردن از شمال با سوریه، از شمال شرقی با عراق، و از شرق و جنوب با عربستان سعودی و از غرب با اسرائیل و کرانه باختری رود اردن همسایهاست، که مجموع خطوط مرزی اردن با این کشورها به ۱۶۱۹ کیلومتر میرسد. این کشور از جنوب به خلیج عقبه مماس است و از آن رو حدود ۲۶ کیلومتر نیز مرز آبی دارد؛ و این در میان کشورهای عربی کمترین مرز آبی بهشمار میرود. از آنجا که بخش بزرگی از اردن صحراست آب و هوای آن نیز خشک و بیابانی است. این در حالی است که نواحی غربی کشور در طول سال، (از نوامبر تا آوریل) شاهد بارش نسبی است.
تقسیمات کشوری
اردن از لحاظ اداری و اجرایی به ۱۲ استان تقسیم میشود. کشور اردن به دوازده استان (به عربی: محافظة) تقسیم میشود: هر یک از استانهای دوازدهگانه تحت هدایت و رهبری استانداری است که توسط پادشاه منصوب میشود. همچنین برای هر یک از استانها و پروژههای توسعه و آبادانی در مناطق متبوع آنها مقامات خاصی نیز در نظر گرفته میشوند. استانهای اردن/ استانها به حدود ۵۲ ناحیه تقسیم میشوند.
ساختار سیاسی
در این کشور ملک عبدالله دوم پس از فوت پدرش در فوریه ۱۹۹۹ جانشین وی شد. عبدالله به سرعت به تأیید مجدد پیمان آشتی اردن-اسرائیل با اسرائیل و تقویت روابط اردن با ایالات متحده آمریکا پرداخت. عبدالله در اولین سال حکومتش ایجاد اصلاحات اقتصادی را در دستور کار خود قرار داد. تداوم مشکلات ساختاری اقتصاد اردن، جمعیت روبه رشد و بازتر شدن فضای سیاسی، باعث شدهاست احزاب سیاسی گوناگونی در این کشور تشکیل شوند. در عین حال که شاه عبدالله همچنان قدرت مطلقه را در اردن در اختیار دارد، پارلمان نیز در این کشور نقش مهمی ایفا میکند.
قانون اساسی
اردن یک کشور پادشاهی مشروطهاست که قانون اساسی آن در ۸ ژانویه ۱۹۵۲ به تصویب رسیدهاست. قوه مجریه در اختیار پادشاه اردن و هیئت وزیران وی است. شاه کلیه قانونها را امضاء و تصویب میکند. دوسوم از هر دو مجلس مجلس ملی اردن میتوانند رای وتو پادشاه را لغو کنند. پادشاه میتواند با ارائه حکم کلیه قضات را نصب و خلع کند، اصلاحیه قانون اساسی را تصویب کند، اعلام جنگ نماید و به نیروهای مسلح فرمان بدهد. تصمیمات کابینه، احکام دادگاهها و واحد پول ملی به نام وی صادر میشوند. هیئت وزیران به ریاست نخستوزیر، توسط شاه تعیین میشود، او همچنین میتواند بنا به درخواست نخستوزیر هر کدام از اعضای کابینه را اخراج کند. کابینه باید در مورد موضوعات مربوط به سیاست کلی، در برابر مجلس نمایندگان اردن پاسخگو باشد و این مرجع میتواند با رای «عدم اعتماد» دوسوم از اعضایش، کابینه را ناچار به استعفاء کند.
در قانون اساسی سه دسته دادگاه پیشبینی شدهاست دادگاه مدنی، مذهبی و ویژه. اردن از نظر اجرایی به دوازده حوزه فرمانداری تقسیم میشود که هر یک از این حوزهها توسط یک فرماندار منصوب از طرف پادشاه اداره میشود. آنان در کلیه ادارات دولتی و طرحهای توسعه مناطق تحت اختیار خود، قدرت انحصاری را دارند. نیروهای مسلح سلطنتی و اداره کل اطلاعات اردن تحت کنترل پادشاه هستند.
وضعیت اقتصادیاردن کشوری کوچک با منابع طبیعی محدود است. این کشور در حال حاضر راههایی برای گسترش تأمین آب محدود خود مییابد و به ویژه از راه همکاریهای منطقهای از منابع موجود خود استفاده بهتری میبرد. همچنین اردن در تأمین بخش اعظمی از نیازهای انرژی خود به منابع خارجی وابسته است. در خلال دهه ۹۰، نیازهای نفت خام این کشور از وارداتی که از عراق و دیگر کشورهای همسایه میشد تأمین میگردید. از اوایل سال ۲۰۰۳، نفت مورد نیاز اردن توسط کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس تأمین میشده است. علاوه بر آن، خط لوله انتقال گاز عرب از مصر به شهر بندری عقبه واقع در جنوب اردن در سال ۲۰۰۳ تکمیل شد. دولت اردن در حال حاضر در نظر دارد این خط انتقال گاز را به شمال و تا منطقه امان و مناطق ورای آن گسترش دهد.
میزان رشد جمعیت اردن بالاست که البته در سالهای اخیر با کاهشی مواجه شده و در حال حاضر به ۸/۲٪ رسیدهاست. یکی از مهمترین فاکتورها در ارتباط با تلاش دولت برای بهبود رفاه اجتماعی شهروندان، ثبات اقتصاد کلان این کشور است که از دهه ۹۰ به این سو محقق و میسر شدهاست. با وجود این، میزان بیکاری در این کشور بالاست. رقم رسمی اعلام شده برای بیکاری در اردن ۵/۱۲٪ و رقم غیررسمی آن حدود ۳۰٪ است. میزان تورم قیمتها پایین است و در سال ۲۰۰۳ به ۳/۲٪ رسید. گردش پول نیز در اردن با ثبات بوده و نرخ ارز آن از سال ۱۹۹۵ با دلار آمریکا تعیین میشدهاست.
هر چند که اردنیهای در صدد انجام اصلاحات اقتصادی و افزایش میزان بازرگانی کشور خود هستند، با این حال اقتصاد اردن کماکان در برابر شوکهای خارجی و ناآرامیهای منطقهای آسیبپذیر است. اگر در منطقه آرامش نباشد، چنین به نظر میرسد که رشد اقتصادی محکوم به قرار گرفتن زیر ظرفیت و توان بالقوه آن است. اما در خصوص جنبه مثبت و خوشبینانه اردن میتوان از گنجایش و توانایی آن در انرژی خورشیدی یاد کرد که مرهون صحراهای این کشور است. این انرژی خورشیدی نه تنها برای تولید الکتریسیته عاری از آلودگی، بلکه برای انجام کارهای جانبی از قبیل: شیرینسازی آب دریا تعاونی فرامدیترانهای انرژی قابل تجدید (TREC). به کار میآید.
سیاست خارجی
اردن همواره سیاست خارجی هواداری از غرب را اتخاذ کرده و از دیر باز پیوند نزدیکی با آمریکا و بریتانیا داشتهاست. این روابط نزدیک در خلال جنگ خلیج فارس اول به سبب بیطرفی اردن و حفظ روابط آن با عراق به هم خورد. اردن به سبب اتخاذ سیاست خارجی پراگماتیستی و مبتنی بر اجتناب از درگیری و برخورد شهرت یافته و در نتیجه روابط خارجی خوبی با کشورهای همسایه داشتهاست. حاکمان اردن اکنون به دلیل وابستگیهای شدید جغرافیایی و نیز محدودیتهایی که در تأمین امنیت خود دارد، به شدت به کشور آمریکا و نیز عربستان سعودی در استمرار حاکمیت نیازمند هستند. بر این اساس همراهی آنها با این بازیگران جنوب غرب آسیا در شکل دهی به هر نوع ائتلافی چندان عجیب به نظر نمیرسد.
* با کشور سوریه بیشتر آشنا شوید
* با کشور آمریکا بیشتر آشنا شوید
* با کشور عراق بیشتر آشنا شوید
* با کشور لبنان بیشتر آشنا شوید
*با کشور ایران بیشتر آشنا شوید
*با کشور افغانستان بیشتر آشنا شوید
*با کشور روسیه بیشتر آشنا شوید
* با کشور ترکیه بیشتر آشنا شوید
* با کشور ونزوئلا بیشتر آشنا شوید
* با کشور انگلیس بیشتر آشنا شوید
* با کشور مراکش بیشتر آشنا شوید
در مورد اردن در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
یک یگان امنیتی از حشد شعبی، تدابیر امنیتی شدیدی را در مناطق صحرایی همجوار گذرگاه طریبیل در مرز با اردن اعمال کرده است. این گذرگاه در غرب استان الانبار عراق قرار دارد.
کد خبر: ۱۳۸۸۴۵۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۵
نبض خبر
علیرضا نوریزاده چهره نزدیک به عربستان در آنتن زنده تلویزیون اینترنشنال گفت: «با اطلاع دقیق میگویم؛ بر اثر حملات ایران، کویت بسیار آسیب دیده، زیرساختهای بحرین از بین رفته و اردن در خطر است!» اظهارات نوری زاده را میبینید و میشنوید.
کد خبر: ۱۳۸۷۸۶۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۱
در بحبوحه تنشهای منطقهای، اردن به مقامات عراقی درباره احتمال انجام حملاتی از خاک عراق به این کشور اطلاع و هشدار داد که به هرگونه حملهای از این دست پاسخ نظامی داده خواهد شد.
کد خبر: ۱۳۸۷۷۴۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۱
سفارت آمریکا در بغداد هم درباره «وضعیت پیچیده خاورمیانه» هشدار داد
کد خبر: ۱۳۸۷۶۰۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۰
در پی واکنش تلافیجویانه کشورمان به تجاوزهای غیرقانونی آمریکا به خاک ایران، سفارت واشنگتن در امان برای شهروندان آمریکایی هشدار امنیتی صادر کرد.
کد خبر: ۱۳۸۷۵۷۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۲
احمدی در گفتوگو با تابناک:
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه حمله سپاه به پایگاه آمریکا در اردن، شاهکار این دوره بود، تأکید کرد: جمهوری اسلامی باید در برابر آمریکا و متحدانش با اقدام پیشدستانه عمل کند.
کد خبر: ۱۳۸۷۴۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۰
منابع عربی اعلام کردند که لحظاتی پیش چند انفجار پایگاه موفقالسلطی اردن را به لرزه درآورده است.
کد خبر: ۱۳۸۷۲۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۸
دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در تازهترین تهدیدهای خود علیه ایران گفت، به ایران ضربه محکمی خواهیم زد.
کد خبر: ۱۳۸۷۱۹۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۷
رسانهها دقایقی پیش از وقوع پنج انفجار مهیب در پایگاه سرفرمانده ارتش آمریکا در اردن خبر دادند
کد خبر: ۱۳۸۷۰۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۷
یک مقام ارشد آمریکایی گفت: ایران موشکهایی را به سمت پایگاه آمریکایی در اردن شلیک کرده است.
کد خبر: ۱۳۸۷۰۶۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۷
سامانۀ پاتریوت آمریکایی در مرکز کشور اردن فعال شده و درحال تلاش برای مقابله با موشکهای ایرانی هستند.
کد خبر: ۱۳۸۷۰۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۷
منابع عربی از شنیده شدن صدای چند انفجار در آسمان اردن در پی حمله موشکی ایران خبر میدهند.
کد خبر: ۱۳۸۷۰۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۷
منابع از وقوع انفجارهایی در عربستان و اردن خبر دادند.
کد خبر: ۱۳۸۶۸۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۶
ارتش اردن مدعی شد که دو پهپاد را در آسمان این کشور ساقط کرده و خساراتی در پی نداشته است.
کد خبر: ۱۳۸۶۷۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۵
تصاویر ماهوارهای منتشر شده توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به نظر میرسد نشاندهنده تخریب کامل یک مرکز ذخیرهسازی مهمات نیروهای ویژه ارتش آمریکا در پایگاه هوایی فیصل در اردن است.
کد خبر: ۱۳۸۶۴۲۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۳
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلامکرد: اقامتگاه نظامیان آمریکایی و چند جنگنده در اردن، سامانه پدافند هوایی پاتریوت، یک بالن جاسوسی و اقامتگاه تروریستهای آمریکایی در اربیل منهدم شدند.
کد خبر: ۱۳۸۶۲۸۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۲
کشورهای حاشیه خلیج فارس و اردن در بیانیهای مشترک بدون محکوم کردن تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی به اتهامپراکنی علیه ایران پرداختهاند.
کد خبر: ۱۳۸۶۱۹۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۱
صدای انفجارهای مهیب در بندر اشغالی «ایلات» در جنوب فلسطین اشغالی نیز شنیده شد.
کد خبر: ۱۳۸۶۱۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۰۱
با توکل به خدای متعال، رزمندگان شجاع هوافضای سپاه در پاسخ به تجاوزات دشمن در موج ۲۵ عملیات نصر ۲ با رمز مبارک یا حسن ابن علی (ع) و تقدیم به شهدای مدرسه شجره طیبه میناب، پایگاههای آمریکایی در اردن را یک بار دیگر در هم کوبیدند.
کد خبر: ۱۳۸۶۰۳۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۳۱
دهها تن از شخصیتهای ملی، سیاسی، فرهنگی و عشایری اردن با انتشار بیانیهای مشترک، خواستار خروج نیروهای خارجی از خاک این کشور شدند و بر ضرورت حفظ حاکمیت ملی تأکید کردند.
کد خبر: ۱۳۸۵۹۸۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۴/۳۱