در مورد دیه در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

 

 کلیات


دیه یکی از قوانین اسلام است که بر اساس قانون مجازات اسلامی و نیز تعاریف فقهی مال یا پولی است که به سبب کشتن انسان یا نقص عضو به کسی که صدمه دیده است یا به بازماندگان او پرداخت می‌شود.  همچنین بر اساس تعاریف حقوقی دیه کیفر نقدی است که از مجرم به نفع مجنی‌علیه یا قائم مقام او گرفته شود. میزان دیه از سوی شارع (دادگاه) برای جنایت تعیین شده‌است. میزان دیه در دین اسلام برای مرد و زن مسلمان و مردان و زنان سایر دین‌های آسمانی متفاوت است.

 

ماه های حرام


در تعریف حقوقی چهار ماه قمری ذی القعده،  ذی‌الحجه،  محرم و رجب ماه‌های حرام هستند. در این چهار ماه -به‌جز برای دفاع- جنگ کنار گذاشته می‌شود و دیه افزایش می‌یابد. هدف از این کار ایجاد امنیت برای افرادی است که می‌خواهند به حج بروند یا تجارت کنند و به سلامت به شهر خود برگردند. این سنت، از قبل از اسلام به جا مانده است.

 

نرخ دیه در اسلام


 بر اساس نظر فقه اسلامی، میزان دیه یک مرد مسلمان، بر اساس یکی از این شش معیار ۱۰۰۰ گوسفند، ۲۰۰ گاو، ۱۰۰ شتر، ۲۰۰ دست حله یمنی، ۱۰۰۰ دینار طلا، یا ۱۰۰۰۰ درهم نقره تعیین می شود.

 

تفاوت دیه زن و مرد


اکثر فق‌ها بر نصف بودن دیه قتل زن نسبت به مرد اجماع دارند و ادعا شده که در مورد این امر بین فق‌های شیعه و فق‌های اهل سنت اتفاق نظر وجود دارد. صاحب جواهر می‌گوید: اشکال و اختلافی نه در نص و نه در فتوا بر نصف بودن دیه زن نسبت به مرد وجود ندارد. اجماع بر این امر قائم است و اخبار مستفیض یا متواتر نیز در این باب وجود دارد بلکه مسلمین بر این امر متفقند.


فقهای اهل سنت نیز عموماً همین نظر را دارند و آن را به عنوان یک امر مورد اتفاق نقل کرده‌اند. عبدالقادر عوده در کتاب التشریع الجنائی می‌گوید: «فق‌ها بر این امر اتفاق دارند که دیه زن نصف دیه مرد است».

 

دیه در ایران


در فقه اسلام که مبنای قانون مجازات اسلامی در ایران است، دیه به قتل یا جرح غیر عمدی تعلق می‌گیرد، ولی در صورت عمد هم ممکن است، ولی دم یا مجنی‌علیه از قصاص بگذرد و به گرفتن دیه راضی شود که در این صورت قصاص به دیه تبدیل می‌شود. «قتل عمد موجب قصاص است لکن با رضایت، ولی دم و قاتل به مقدار دیه کامله یا کمتر یا زیادتر از آن تبدیل می‌شود».

 

نرخ دیه سال ۹۸ ابلاغ شد +جدول مقایسه‌ای

 

مسئول پرداخت دیه


پرداخت دیه بر عهده فرد مقصر است و اگر وی فوت نموده باشد از ماترک وی پرداخت می‌شود. البته امروزه در صورتی که تصادف با خودرو صورت گیرد پرداخت دیه برعهده شرکت‌های بیمه‌گر می‌باشد.

همچنین در مواردی پرداخت دیه کشته‌شدگان را حکومت جمهوری اسلامی ایران بر عهده می‌گیرد از جمله در زمانی‌که شخص یا اشخاصی در اثر ازدحام کشته/زخمی‌شوند یا جسد مقتولی در خیابان و اماکن عمومی پیدا شود و نتوان این قتل را به کسی نسبت داد، دیه از بیت‌المال پرداخت می‌شود و فرقی نمی‌کند متوفی بر اثر قتل عمد کشته شده باشد یا قتل غیر عمد. (مثل حادثه رانندگی) در حالتی که مراجع انتظامی قتل را عمد تشخیص دهند، اگر مقصر یا قاتل در نزد مراجع قضایی شناخته نشود، ورثه دیه شخص را از دولت دریافت می‌کنند؛ یا اگر قاتل پس از مرگش شناسایی شود، پس از مرگ قصاص به دیه تبدیل شده که باید از اموال برجای مانده از وی پرداخت شود و اگر مالی نداشته باشد از اموال نزدیکترین خویشاوندان وی و اگر خویشاوندی نداشت یا آن‌ها استطاعت پرداخت آن را نداشتند، (اعسار آن‌ها ثابت شد) حکومت پرداخت آن را به دولت واگذار می‌نماید.


در مواردی که پس از پرداخت دیه از جانب دولت، قاتل شناسایی شود، موظف است دیه را به بیت‌المال برگرداند. این حکم شامل عابران پیاده‌ای که از محل ممنوع عبور افراد پیاده در خیابان‌ها و اتوبان‌ها عبور می‌کنند و با خودروی دارای سرعت مجاز برخورد کرده و کشته می‌شوند و راننده حاضر یا متواری شده‌است، نمی‌باشد و دیه‌ای به خانواده این گروه از مقتولین تعلق نمی‌گیرد.

 

جرائم مشمول دیه


قتل یا جرح یا نقص عضو که به طور خطای محض واقع می‌شود و آن در صورتی است که جانی نه قصد جنایت نسبت به مجنی علیه را داشته باشد نه درصدد انجام عملی بوده است که مقتول را بکشد، مانند آن که تیری را به قصد شکاری رها و به شخصی برخورد کند و آن شخص کشته شود.
قتل یا جرح یا نقص عضو که به طور خطای شبیه عمد واقع می‌شود و آن در صورتی است که جانی قصد فعلی را که نوعاً سبب جنایت نمی‌شود داشته باشد.
مواردی از جنایت عمدی که قصاص در آن‌ها جایز نیست.
برابر قانون مجازات، جنایت‌های عمدی و شبه‌عمدی دیوانه و نابالغ به منزله خطای محض است؛ همچنین اگر شخصی کسی را به اعتقاد قصاص یا به اعتقاد مهدورالدم بودن به قتل برساند و این امر بر دادگاه ثابت شود، قتل به منزله خطای شبیه عمد است.


تعلق دیه به ارث


برابر قانون مجازات اسلامی دیه به ارث می‌رسد. یعنی وقتی شخصی کشته شود و برابر قانون، ولی دم تقاضای دریافت دیه کنند، این دیه به تمام وراث مقتول به جز بستگان مادری وی ارث می‌رسد آن هم به همان شیوه‌ای که بقیه اموال وی بین وراث تقسیم می‌شود. این را نیز بدانید که وقتی چند نفر در قتلی دست داشته باشند همه افردی که در این جرم شریک بوده‌اند در پرداخت دیه نیز شریک هستند و به طور مساوی باید سهم خود را از رقم دیه پرداخت کنند.


 غلیظ شدن دیه


 دیه هم ممکن است غلیظ شود. علاوه بر آن در اسلام برخی مکان‌ها و زمان‌ها حرمت خاصی دارد و مسلمان‌ها حق ندارند در آن زمان و مکان به کسی آسیب برسانند و در صورت بروز آن، سخت‌تر مجازات می‌شوند و به عبارت حقوقی، جریمه آن‌ها تغلیظ یا تشدید می‌شود. در قانون مجازات این مورد شامل ۴ ماه قمری می‌شود و اگر کسی در یکی از ماه‌های رجب، ذیقعده، ذیحجه و محرم دست به جنایت بزند به رقم دیه پرداختی یک‌سوم اضافه می‌شود. این مورد درباره همه انواع قتل صدق می‌کند.


صدمه و فوت در یک ماه


حال این سوال مطرح می‌شود که اگر کسی در ماه عادی صدمه ببیند، اما در ماه حرام فوت کند، یا برعکس، دیه چطور تعیین می‌شود. این مورد نیز در قانون پیش‌بینی شده است و پرداخت دیه وابسته به این است که صدمه وارده و فوت هر دو در یکی از ماه‌های حرام یا در حرم مکه واقع شده باشند. یعنی به طور مثال صدمه در ماه رجب وارد آمده و مصدوم در همان ماه فوت کند؛ بنابراین اگر صدمه وارده در ماه محرم و فوت فرد در ماه صفر انجام پذیرد، این امر موجب تغلیظ قرار نمی‌گیرد. اما اگر صدمه در ماه ذیحجه وارد آمده و فرد در ماه محرم فوت کرده باشد، دیه تغلیظ و تشدید می‌شود.

 

مهلت پرداخت دیه


اینطور نیست که وقتی حکم دیه صادر شد، فرد محکوم وقت زیادی برای پرداخت آن داشته باشد بلکه در قانون مهلت پرداخت دیه در موارد مختلف از زمان وقوع قتل مشخص شده و به ترتیب زیر است‌:
دیه قتل عمد باید در ظرف یک سال پرداخت شود.
دیه قتل شبیه عمد ظرف دو سال محکوم باید دیه را بپردازد.
در خطای محض این مهلت به سه سال افزایش می‌یابد.
نکته اینکه این مدت‌ها قانونی هستند و در صورتی که طرفین سر تاریخ دیگری توافق کنند از نظر قانون منعی ندارد. البته این را نیز به خاطر داشته باشید که در قتل خطای محض، مجرم باید هر سال یک سوم دیه را بپردازد.

 

دیه سال ۱۳۹۸ در ایران 

با توجه به افزایش نرخ ارز و قیمت برخی مال‌های مشمول پرداخت دیه، برخی حواشی در مورد افزایش قابل توجه نرخ دیه در سال ۱۳۹۸ مطرح شد. این گمانه‌ها با صحبت‌های یکی از مقام‌های قضایی جمهوری اسلامی ایران در روز ۱۳ اسفند سال ۱۳۹۷ پایان یافت.

در همین زمینه حجت الاسلام و المسلمین محسنی اژه‌ای، معاون اول قوه قضاییه در حاشیه نشست روز دوشنبه مسئولان عالی قضایی در جمع خبرنگاران گفت: یکی از موضوعاتی که در جلسه امروز مسئولان عالی قضایی مطرح شد بحث دیه بود. وی افزود: همان طور که مردم عزیز استحضار دارند طبق قانون رئیس دستگاه قضایی ابتدای هر سال باید مبلغ دیه را تعیین و اعلام کند، [اما]امسال خیلی از مسئولان ذیربط و نیز رئیس کل بیمه مرکزی تقاضا داشتند که این تعیین میزان دیه در جهت تسهیل امور مردم و قرارداد‌هایی که می‌خواهند منعقد کنند هر چه زودتر اعلام شود، بنابراین در جلسه امروز بحث دیه مورد رسیدگی قرار گرفت.

اژه‌ای در ادامه به برگزاری نشستی مقدماتی به منظور تعیین نرخ دیه در روز گذشته با حضور ۱۵ نفر از کارشناسان ذیربط، گفت: نتیجه آن نشست در جلسه امروز مطرح شد و نهایتاً مقرر گردید که دیه یک مرد مسلمان در سال جدید ۲۷۰ میلیون تومان برای ماه‌های غیرحرام باشد که البته به طور طبیعی یک سوم همین مبلغ برای ماه‌های حرام به این مبلغ اضافه می‌شود.
 

در مورد دیه در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

۶- پایگاه دیه گو گارسیا بعد از پایگاه های نظامی... نظامی مستقر هستند آمریکا همچنین در جزیره مرجانی دیه گو...
کد خبر: ۹۵۰۱۱۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۱۹


به پرداخت دیه و سه سال حبس محکوم شد به... متهم به پرداخت دیه و از جنبه عمومی جرم به... حدود 130 میلیون تومان از دیه را فراهم کردند و... برای تأمین دیه پسرم خیلی سختی کشیدیم اما فقط توانستیم...
کد خبر: ۹۴۹۹۰۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۱۷


اقدام کرده اند به گزارش روابط عمومی ستاد دیه کشور... سید اسدالله جولایی مدیرعامل ستاد دیه کشور از دیگر مهمانان... دیه در سال جاری و صد البته سال آتی افراد... از خسارات ایراد شده در نمایندگی های ستاد دیه تشکیل...
کد خبر: ۹۴۶۵۹۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۴


خسارت های بدنی دادگستری گفت مقرر شد که دیه افراد...
اخیر دچار مشکلاتی شدند دیه پرداخت شود وی ادامه داد...
کد خبر: ۹۴۶۱۸۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۲


خود اعلام کرد که رانندگان متخلف نیز در تصادفات دیه... بیمه در مورد پرداخت دیه به راننده متخلف و شخص... و به او دیه داده می شود و در صورت... فوت به خانواده او دیه تعلق می گیرد وی با...
کد خبر: ۹۴۳۴۴۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۰


دیه زن و مرد و مبانی تفاوت آن ها نه... که در جامعه حاکم شده بود برای بحث پرچالش دیه...
دیه زن و مرد و مبانی تفاوت آن ها نه... که در جامعه حاکم شده بود برای بحث پرچالش دیه... هایی که مرتبط با دیه زنان بود با ابهاماتی مواجه... کرد ماده ۵۵۱ قانون مجازات اسلامی مقرر داشته است دیه...
کد خبر: ۹۴۳۴۰۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۱


با رای هیئت عمومی دیوان دیه مرد و زن در... دیوان را در موضوع دیه مرد و زن در تصادف... منتهی به مرگ می شود باید این برابری دیه زن... این برابری رعایت و دیه زن هم جبران شود یعنی...
کد خبر: ۹۴۳۲۵۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۰


برخی بندهای مصوبه ممنوعیت حبس بدهکاران تادیه مهریه حکایت از...
و بازداشت بدهکاران مهریه» به نقل از مدیرعامل ستاد دیه... به طوری که سید اسدالله جولایی رئیس ستاد دیه کشور... بدهکاران مالی من جمله متعهدان موضوع تادیه مهریه ممنوع گردید... تادیه مهریه گرفته که نه تنها حقوق شرعی و قانونی...
کد خبر: ۹۴۲۳۴۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۱۷


رئیس فراکسیون حج و زیارت مجلس:
نماینده مردم ملایر گفت از نظر من احتمال اینکه دیه...
دیه حادثه دیدگان فاجعه منا اشاره کرد و گفت در... اقدامات و تصمیات مربوط به پرداخت دیه حادثه دیدگان فاجعه... بر اینکه احتمال این وجود دارد که دیه حادثه دیدگان... از نظر من احتمال اینکه دیه حادثه دیدگان از سوی...
کد خبر: ۹۳۸۲۰۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۸


مجازات اسلامی در خصوص میزان دیه زنان باید تغییر کند... ریاست جمهوری برای برابری دیه زنان و مردان در قانون... پیشنهاد کرده است از محل صندوقی دیه مساوی تامین شود... به صراحت نیامده است که دیه زن باید نصف مردان...
کد خبر: ۹۳۶۳۸۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۲۰


دانستنی‌های حقوقی؛
مجازات تعزیری قصاص و دیه است مجازات دیه جریمه نقدی... در نظر گرفته می شود پرداخت دیه در مهلت قانونی... باید باشد این کار بر عهده مسئول پرداخت دیه است...
مجازات تعزیری قصاص و دیه است مجازات دیه جریمه نقدی... عمدی در نظر گرفته می شود پرداخت دیه در مهلت... قانونی باید باشد این کار بر عهده مسئول پرداخت دیه... است در صورتی که مسئول پرداخت دیه از انجام این...
کد خبر: ۹۳۳۲۴۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۰۷


نادیده گرفتن مقررات و اصول ایمنی به پرداخت دیه ای... آن از دیه قتل نفس در ماه حرام نیز سنگین... دیه کشور به قرار ۷۴/۷۴ بانک ملت شعبه مستقل مرکزی... روابط عمومی ستاد دیه با تلفن ۸۸۹۱۶۰۱۲ الی ۱۵ پاسخگوی...
کد خبر: ۹۳۲۵۲۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۰۳


پورشه سوار قاتل صادر شده است پرداخت دیه مطالعه دو... « کشتیم که کشتیم دیه اش را می دهیم» با... این پورشه سوار قانون شکن علاوه بر پرداخت دیه به... به پرداخت یک فقره دیه کامل از جهت قتل غیرعمد...
کد خبر: ۹۲۹۳۲۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۷/۲۰


میزان ۳۰ درصد دیه جرحی محکوم شناخته شد با استناد... شود اگرچه با تلاش گروه صلح و سازش ستاد دیه... دیه کشور همسر مجید که در دوران بارداری بسر می...
کد خبر: ۹۲۷۵۸۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۷/۱۲


دانستنی‌های حقوقی؛
بنا بر قانون مجازات اسلامی اگر شخصی به پرداخت دیه... محکوم شود باید در مدت یک تا سه سال دیه... که آیا در مواردی که بیمه موظف به پرداخت دیه... می باشد نیز باید به محض صادر شدن حکم دیه...
دیه دارای دو معنی لغوی به معنای راندن و رد... اصطلاحی به خون بها و دیه مقدَّر نیز تعبیر می... شود در معنای اصطلاحی دیه مالی است که در صورت... ایراد جرح باید ادا شود به عبارت دیگر دیه مالی...
کد خبر: ۹۲۴۱۵۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۲۶


یکی از شرکت های بیمه قصد دریافت دیه بابت تصادف...
کد خبر: ۹۲۳۷۸۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۲۴


یک لایحه برای برابری دیه زن و مرد خبر داده... ابتکار با بیان اینکه معاونت زنان لایحه ای برابری دیه... زن و مرد تنظیم کرده گفت از نظر دیه حکم... دیه زنان حتما باید نصف باشد و این برداشت علما...
کد خبر: ۹۲۲۴۰۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۱۶


به پرداخت دیه محکوم شد به گزارش « تابناک» زن... قانونی زن آرایشگر را به پرداخت ۱۵ درصد دیه کامل...
کد خبر: ۹۲۱۶۹۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۱۲


دیه در ماه های حرام چقدر است اگر عاشق بوی...
کد خبر: ۹۲۱۰۰۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۸


یک وکیل پایه یک دادگستری درباره میزان دیه در ۴... سوالات مردم قبل از شروع ماه های محرم میزان دیه... در این ماه ها است دیه زن و مرد در... میزان آن بیشتر می شود در ماه های حرام دیه...
کد خبر: ۹۲۰۸۵۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۰۷


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv