اقلیم کردستان

 

کلیات


کردستان عراق یا اقلیم کردستان  یک منطقه کوهستانی و خودمختار در بخش شمالی کشور عراق است. کردستان عراق از شرق با ایران از شمال با ترکیه و از غرب با سوریه هم‌مرز است. پایتخت آن اربیل است. نام اربیل بر اساس قاعده قلب آوایی زبان کردی با تحریف آوایی روبه‌رو شده و توسط کرد‌ها به صورت «هه‌ولیر» تلفظ می‌شود. واحد پول رایج در منطقه کردستان عراق،  دینار عراق است و زبان‌های رسمی در این منطقه چند گویش نسبتاً متفاوت از زبان کردی و همچنین زبان عربی است. رئیس اقلیم کردستان عراق مسعود بارزانی است.


مردم


سرشماری رسمی از تعداد جمعیت این منطقه در دست نیست، اما آخرین برآورد‌های حکومت محلی جمعیت این منطقه را حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر تخمین می‌زند. در منطقه کردستان عراق علاوه بر کُردها، اقلیت‌های آشوری، ترکمن، عرب، کلدانی، ارمنی و ... نیز زندگی می‌کنند. اکثریت مردم کردستان عراق مسلمان سنی‌مذهب هستند.

در زمان حکومت بعثیان، آن حکومت تصمیم گرفت منطقه‌ای حائل در مرز‌های شمالی خود با ایران ایجاد کند و برای این منظور از سال ۱۹۶۳ تا پایان جنگ ایران و عراق در سال ۱۹۸۸ در حدود چهار هزار روستای کردنشین را در این منطقه ویران کرد. ساکنان این مناطق و به‌طور کل حدود ۲۵ درصد از جمعیت کردنشین عراق به اجبار به نقاط دیگر عراق تبعید شدند و در این روند ۳۰۰ هزار کرد جان خود را از دست دادند. کردستان عراق از سال ۱۹۹۱ خودمختار بوده‌است.

 

جغرافیا


کردستان عراق منطقه‌ای کوهستانی است. کوه‌های منطقه کردستان عراق دارای ارتفاع متوسط حدود ۲۴۰۰ متر است. ارتفاع کوه‌های این اقلیم در نقاطی به سه هزار تا ۳۳۰۰ متر هم می‌رسد. تنها بخش‌های جنگلی اقلیم کردستان عراق در همین ارتفاعات بلند قرار گرفته‌اند.

بلندترین قله در اقلیم ۳۶۱۱ متر بلندا دارد. نام این کوه که در مرز با ایران قرار دارد را چیغی‌در (به کردی: کێغی ده‌ر) و گاه هَلگورد ذکر کرده‌اند. در برخی منابع معنی نام چیغی‌در «کوه بیرونی» و در دیگر منابع معنی آن «چادر سیاه» ذکر شده‌است.
رود‌های بسیاری از کوه‌های کردستان عراق سرچشمه گرفته و در این منطقه جریان دارند. رود‌های زاب بزرگ و زاب کوچک از شرق به غرب در منطقه جریان دارند. رود دجله نیز که از ترکیه سرچشمه می‌گیرد با گذر از کردستان عراق وارد مناطق جنوبی‌تر عراق می‌شود.

بزرگ‌ترین دریاچه کردستان عراق دریاچه دوکان نام دارد. دریاچه‌های کوچک‌تری، چون دریاچه دهوک نیز در این منطقه وجود دارند.

بخش‌های غربی و جنوبی کردستان عراق چندان کوهستانی نیست و زمین‌های آن بیشتر به صورت تپه‌ماهور و دشت است. این منطقه با این وجود نسبت به دیگر بخش‌های صاف عراق سرسبزتر است.

کردستان عراق میان نه استان واقع شده‌است؛ که از این میان حکومت اقلیم کردستان بر چهار استان اربیل،  سلیمانیه،  دهوک و به تازگی استان حلبچه از استان سلیمانیه جدا و مستقل شده‌است و نیز قسمت‌هایی از استان‌های نینوا و دیاله چیرگی دارد. همچنین حکومت کردستان درخواست پیوستن استان کرکوک و بخش‌های بزرگ‌تری از استان‌های نینوا،  دیاله و صلاح‌الدین و واسط را کرده‌است.

آب و هوا


در اقلیم کردستان عراق ماه‌های تابستان یعنی از ژوئن تا سپتامبر بسیار گرم و خشک هستند. در ماه‌های ژوئیه و اوت، یعنی داغ‌ترین ماه‌ها، میانگین دما ۳۹ تا ۴۳ درجه است و در بسیاری روز‌ها به ۵۰ درجه سانتی‌گراد هم نزدیک می‌شود. پاییز‌ها خشک و ملایم است. میانگین دما در ماه اکتبر ۲۴–۲۹ درجه است و در نوامبر کمی خنک می‌شود. زمستان‌ها ملایم هستند، به جز در کوه‌های بلند. میانگین دما‌های بالای زمستانی ۷ تا ۱۳ درجه سانتی‌گراد و میانگین دما‌های پایین زمستانی ۲–۷ درجه سانتی‌گراد است.

 

تاریخچه


نام کردستان از ترکیب دو واژه کرد و پسوند ـستان گرفته شده‌است که به معنی سرزمین کرد‌ها است. بنابر قانون اساسی عراق نام این منطقه (به زبان عربی: اقلیم کردستان) است.

با ورود آریاییان به فلات ایران مناطق کردنشین امروزی ایران نیز از همان دوره‌های آغازین سکنه‌ای آریایی‌تبار داشت و در حوزه فرهنگ ایرانی قرار گرفت. در آن دوره، اما بخشی از منطقه امروزی کردستان عراق آشوری‌نشین بود و بخشی از امپراتوری آشور را تشکیل می‌داد.

آشور بانیپال در سال ۶۳۳ پ. م. درگذشت. شاه ایرانی ماد در حمایت از بابل به آشور اعلان جنگ داد.  هووخشتره در سال ۶۱۴ پ. م. از کوه‌های زاگرس گذشت و ضمن تسخیر آبادی‌های آشوری سر راه، شهر آشور پایتخت دولت آشور را در محاصره گرفت. پس از سقوط شهر آشور،  نبوپلسر پادشاه بابل به دیدار هووخشتره آمد و در آنجا پیمان دوستی ماد‌ها و بابل تجدید شد. در سال ۶۱۳ پ. م. شاه آشور در نینوا بود و این شهر نیز در سال ۶۱۲ پ. م. تسخیر شد.  نبوپلسر رهبر بابلی‌ها به همکاری با ماد روی آورد. در دوره‌های بعدی این منطقه بخشی از شاهنشاهی‌های هخامنشی، سلوکی،  اشکانی و ساسانی گشت.

در زمان ساسانیان منطقه امروزی عراق را ناحیه سورستان یا دل ایرانشهر‌ می‌نامیدند و طبق تقسیمات کشوری ایران آن زمان، سورستان به دوازده استان و شصت تسو (شهرستان) بخش شده بود. بیشتر بخش خاوری منطقه امروزی کردستان عراق در استان شادپیروز قرار داشت. شمال غربی کردستان عراق استان بالا نام داشت. شهر‌های بزرگ آن دوره در این منطقه، اربیل،  گرمیان (کرکوکامروزی) و آشب (عمادیه امروزی) بودند.

همه منطقه امروزی کردنشین تا سال ۱۵۱۴ میلادی یکی از ایالات ایران بود. در جنگ چالدران که بین نیرو‌های شاه اسماعیل اول صفوی و سلطان سلیم اول عثمانی در سال ۱۵۱۴ میلادی انجام گرفت بر اثر شکست ایران، بخشی از این مناطق از ایران جدا شد و نصیب عثمانی شد.

امپراتوری عثمانی سال‌ها، چون ابرنیرویی بر گوشه‌ای از جهان دربرگیرنده سرزمین‌های عربی، آسیای صغیر و بالکان، فرمان راندند تا اینکه با پایان جنگ جهانی اول و نابودی امپراتوری عثمانی متصرفات آن: (کردستان عثمانی)، سرزمین‌های عربی،  آسیای صغیر و بالکان کم‌کم مستقل گردیدند. قرن‌ها حکومت سلسله اردلان براین مناطق حکومت می‌کردند. کردستان عثمانی، در نقشه جغرافیای امروزی در سه کشور ترکیه،  عراق، و سوریه قرار می‌گیرد. سه کشور ترکیه،  عراق، و سوریه پس از جنگ جهانی اول و فروپاشی عثمانی با توافق انگلستان، در سال ۱۹۲۳ تأسیس شدند.

 

تشکیل اقلیم کردستان


اقلیم کردستان در سال ۱۹۷۰ و در پی پیمانی میان حکومت وقت عراق و رهبران کرد عراق تشکیل شد.
مبارزه برای تشکیل یک دولت مستقل کردی در شمال عراق از دوران حکومت بریتانیا در عراق آغاز شد و در سال ۱۹۶۱ توسط حزب دموکرات کردستان مصطفی بارزانی از سر گرفته شد. این روند به جنگ کرد‌ها با دولت انجامید که در سال ۱۹۷۰ با یک توافقنامه صلح که به کرد‌ها خودمختاری اعطا کرد، به پایان رسید.

اما این توافق ناکام ماند و یک درگیری جدید در سال ۱۹۷۴ آغاز شد که به شکست سریع کرد‌ها انجامید. سال بعد، با ایجاد اتحادیه میهنی کردستان، در صفوف حزب دموکراتیک کردستان شکاف پدید آمد. در سال‌های ۱۹۸۷–۱۹۸۸، زمانی که جنگ ایران و عراق به پایان خود نزدیک می‌شد، رژیم صدام عملیات خشونت‌باری علیه کرد‌ها آغاز کرد. طی عملیات انفال نزدیک به ۱۸۲ هزار نفر کشته و بیش از ۴۰۰۰ روستا ویران شد

سیاست «عرب‌سازی» صدام حسین هزاران نفر را در کردستان عراق مجبور به ترک خانه‌های خود و جایگزینی آن‌ها با اعراب کرد. بغداد علیه شهر حلبچه از سلاح‌های شیمیایی استفاده کرد و ۵۰۰۰ تن را کشت.

کردستان عراق بعد از جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ عملاً خودگردان شد و قدرت‌های غربی به منظور حفاظت از کرد‌ها در برابر حملات نیرو‌های صدام که باعث آواره شدن صد‌ها هزار نفر به کشور‌های همسایه، ازجمله ایران، شد، مداخله کردند. کرد‌ها در سال ۱۹۹۲ اولین پارلمان خود را انتخاب و یک دولت محلی تأسیس کردند.

 

 فرهنگ


عراق کشوری است با قومیت‌های گوناگون و ساکنان آن را عرب ۷۵٪-۸۰٪،  کرد‌ها ۱۵٪–۲۰٪،  ترکمنان،  آشوریان و ... حدود ۵٪ تشکیل می‌دهند. کرد‌ها در کردستان عراق در نواحی شمال و شمال شرقی عراق زندگی می‌کنند و از لحاظ فرهنگی و زبانی و طرز پوشش با عرب‌ها متفاوتند.  کرد‌ها اکثریت بافت اقلیم کردستان را تشکیل می‌دهند،  ترکمنان دومین گروه جمعیتی، و بعدتر گروه، مسیحیان شامل (آشوری، کلدانی، سریانی) از باشندگان کردستان عراق می‌باشند.

روز عاشورا در کردستان عراق تعطیل رسمی است. اجزای فرهنگ کردستان عراق شباهت زیادی به فرهنگ ایرانی دارد ازجمله خویشاوندی زبانی و آداب و رسوم و جشن‌هایی مانند جشن ایرانی نوروز که جشن اصلی در منطقه کردستان عراق نیز به‌شمار می‌رود. البته در این منطقه اقوامی مانند ترکمن‌ها آشوری‌ها، ارمنی‌ها، عرب‌ها، و مندائی‌ها نیز ساکنند که ویژگی‌های جدای فرهنگی خود را نیز دارا می‌باشند.



زبان‌ها


زبان‌های رسمی در این منطقه زبان کردی سورانی،  کردی بادینانی، و زبان عربی است. با آن حال اکثر اهالی اقلیم کردستان توانایی تکلم به زبان عربی را نیز دارند. سایر زبان‌های رایج در اقلیم کردستان عراق آشوری،  ترکمنان،  ارمنی،  مندایی‌ می‌باشد. بادینانی که لهجه‌ای از کردی کرمانجی است در مناطق شمالی‌تر کردستان عراق ازجمله در دهوک رواج دارد و کردی سورانی در مناطق جنوب شرق ازجمله اربیل و سلیمانیه رایج است.

اقلیم کردستان

برچسب: اقلیم کردستان
باران مقر های تروریست ها در حاشیه مرز های اقلیم... کردستان عراق با ایران و هلاکت و زخمی شدن شمار... امنیت استان های آذربایجان غربی و کردستان نیروی زمینی سپاه... اقلیم کردستان عراق مبنی بر جلوگیری از استفاده گروهک های...
کد خبر: ۹۱۱۱۱۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۱


رئیس اقلیم کردستان عراق طی دیدار با رئیس جمهوری فرانسه... از وی برای سفر به کردستان عراق دعوت به عمل...
رئیس اقلیم کردستان عراق طی دیدار با رئیس جمهوری فرانسه... از وی برای سفر به کردستان عراق دعوت به عمل... نیچروان بارزانی رئیس اقلیم کردستان عراق طی دیدار با امانوئل... من از حمایت مداوم فرانسه از اقلیم کردستان در شرایط...
کد خبر: ۹۱۰۸۲۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۰


بارزانی:
رئیس اقلیم کردستان عراق که پس از رسیدن به این... رئیس اقلیم کردستان عراق که پس از رسیدن به این... ریاست اقلیم کردستان عراق است از دیدار با اردوغان بسیار... دستاورد های بزرگی برای ترکیه و منطقه کردستان حاصل شد...
کد خبر: ۹۰۷۲۲۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۰۱


وزیر امور خارجه ترکیه در اربیل با رئیس سابق اقلیم... کردستان عراق ملاقات کرد ...
وزیر امور خارجه ترکیه در اربیل با رئیس سابق اقلیم... کردستان عراق ملاقات کرد به گزارش ایسنا به نقل از... مسعود بارزانی رئیس سابق اقلیم کردستان عراق در سالن کنفرانس... سوگند نیچروان بارزانی به عنوان رئیس جدید اقلیم کردستان عراق...
کد خبر: ۹۰۴۷۱۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۲۰


نچیروان بارزانی به عنوان رئیس اقلیم کردستان عراق سوگند یاد...
نچیروان بارزانی به عنوان رئیس اقلیم کردستان عراق سوگند یاد... بارزانی به عنوان رئیس جدید اقلیم کردستان عراق سوگند یاد... شرکت کننده در رأی گیری به عنوان رئیس جدید اقلیم... کردستان انتخاب شده است « نچیروان بارزانی» « امید عبدالاسلام...
کد خبر: ۹۰۴۵۴۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۲۰


پارلمان کردستان عراق اسامی کاندیداهای تصدی پست ریاست اقلیم کردستان...
پارلمان کردستان عراق اسامی کاندیداهای تصدی پست ریاست اقلیم کردستان... الفرات نیوز ریاست پارلمان کردستان عراق امروز یکشنبه اسامی کاندیداهای... تصدی پست ریاست اقلیم کردستان را اعلام کرد طبق این... گزارش این پنج شخص برای ریاست کردستان عراق کاندید شده...
کد خبر: ۹۰۰۲۷۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۲۹


رهبر حزب دموکراتیک کردستان و رهبران حزب اتحادیه میهنی کردستان...
منطقه کردستان عراق سفر و با مسئولان آن دیدار کرد... آمریکا برای « مسعود بارزانی» رهبر حزب دموکراتیک کردستان و... رهبران حزب اتحادیه میهنی کردستان بوده است این منبع به... کردستان عراق است « به ویژه اینکه آمریکا از نیروهای...
کد خبر: ۸۹۸۱۲۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۲۰


از این پس واردات سیمان به اقلیم کردستان عراق نیز...
به گزارش ایرنا وزارت دارایی اقلیم کردستان عراق در بیانیه... ای واردات هر نوع سیمان به اقلیم کردستان عراق را... اقلیم کردستان عراق نیز شامل حال آن شد در همین... راستا وزارت دارایی اقلیم کردستان عراق با صدور بخشنامه ای...
کد خبر: ۸۹۵۲۷۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۰۹


رئیس پارلمان عراق با نخست وزیر اقلیم کردستان دیدار و...
رئیس پارلمان عراق با نخست وزیر اقلیم کردستان دیدار و... وزیر اقلیم کردستان عراق دیدار کرد طبق این گزارش دو... مرکزی و اقلیم رایزنی کردند الحلبوسی و بارزانی همچنین درباره... گذشته وارد اربیل شد و با تعدادی از مقامات کردستان...
کد خبر: ۸۹۴۱۲۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۲/۰۴


منابع عراقی اعلام کردند که احزاب کرد در اقلیم کردستان...
منابع عراقی اعلام کردند که احزاب کرد در اقلیم کردستان... حزب دموکراتیک اقلیم کردستان عراق و حزب اتحاد میهنی این... اقلیم در چهارم مارس درباره تشکیل دولت اما مذاکرات میان... نخست وزیر نایب رئیس اقلیم و شش پشت وزراتی از...
کد خبر: ۸۸۹۶۸۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۱/۱۷


سخنگوی اقلیم کردستان عراق گفت با وجود تحریم های آمریکا... اویل پرایس سافین دیزایی سخنگوی اقلیم کردستان عراق گفت کردستان... به خاطر یک تصمیم سیاسی کنار بگذاریم کردستان عراق و... دیزایی افزود اقلیم کردستان عراق برنامه تکریم تمام قرار دادهای...
کد خبر: ۸۸۱۹۶۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۰۹


پیمانه اقتصادی؛
اقلیم کردستان عراق به ایران بلامانع است وزارت انرژی و... منابع طبیعی اقلیم کردستان عراق در دستورالعملی اعلام کرد صادرات... هایی که نفت را در اقلیم استخراج کرده و مجوز... های قانونی را از وزارت انرژی و منابع طبیعی اقلیم...
کد خبر: ۸۸۱۰۶۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۰۶


پیمانه اقتصادی؛
سوخت اقلیم کردستان عراق به ایران از سر گرفته شد...
هفت سال اخیر می رسد ترانزیت سوخت اقلیم کردستان عراق... اند ترانزیت سوخت اقلیم کردستان عراق به ایران از سر... گرفته شد ترانزیت سوخت و فرآورده های سوختی از اقلیم... کردستان عراق به ایران از سر گرفته شد و مسئولان...
کد خبر: ۸۸۰۲۴۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۰۳


در سایه ادامه اختلافات میان دو قطب اصلی سیاسی اقلیم... کردستان پس از گذشت حدود چهار ماه از انتخابات پارلمانی... این اقلیم پارلمان کردستان نامزد حزب دموکرات کردستان را به... نقل از ایسنا در نخستین جلسه پارلمان کردستان در جریان...
کد خبر: ۸۷۹۶۵۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۱/۳۰


نمایندگان کردستان عراق رییس پارلمان این منطقه را انتخاب کردند... به گزارش « تابناک» به نقل از ایلنا نمایندگان کردستان... گیری برای انتخاب رییس پارلمان کردستان عراق در حالی امروز... کردستان» به عنوان رییس پارلمان کردستان عراق انتخاب شد ...
کد خبر: ۸۷۹۵۵۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۱/۲۹


رئیس سابق اقلیم کردستان عراق در سفر به اردن با... حزب دموکرات کردستان و رئیس سابق اقلیم کردستان عراق روز...
کد خبر: ۸۷۳۵۸۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۱/۰۷


نخست وزیر اقلیم کردستان عراق تأکید کرد که اربیل هرگز... اجازه نخواهد داد کردستان به کانونی برای تجاوز علیه کشورهای...
نخست وزیر اقلیم کردستان عراق تأکید کرد که اربیل هرگز... اجازه نخواهد داد کردستان به کانونی برای تجاوز علیه کشورهای... خبری سومریه نیوز "نیچروان بارزانی" نخست وزیر اقلیم کردستان عراق... پرداخت حقوق کارمندان اقلیم کردستان تشکر می کنیم کردستان مرحله...
کد خبر: ۸۷۳۵۲۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۱/۰۷


خود به کردستان عراق و دیدار با مقامات این اقلیم... به کردستان عراق و دیدارهایش ارائه کرد وزیر امور خارجه... ایران در این پیام های توئیتری نوشت که کردستان عراق... دموکراتیک و رئیس سابق اقلیم کردستان عراق « نیچروان بارزانی»...
کد خبر: ۸۷۰۱۶۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۰/۲۶


نبض خبر؛
نچیروان بارزانی نخست وزیر اقلیم کردستان عراق در حضور ظریف...
کد خبر: ۸۷۰۱۵۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۰/۲۵


اتحادیه میهنی کردستان عراق دیدار و گفتگو کرد به گزارش... و اقلیم کردستان تمجید کرد در این دیدار طرفین از... افزایش همکاری های اقتصادی و تجاری میان کردستان عراق بویژه...
کد خبر: ۸۷۰۱۴۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۰/۲۵


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv