- بازخوانی تاریخ/ آخرین امپراتور مغول در قاب دوربین!
- راز زن خونین؛ وقتی یک دختر آلمانی به معمای پزشکی قرن تبدیل شد
- طوفانی که هنوز نباریده؛ رویارویی خاموش میان آنکارا و تلآویو
- کاخ سفید در ساعت صفر؛ اگر رئیسجمهور آمریکا بمیرد چه اتفاقی خواهد افتاد؟
- چگونه شاهراه اینترنت جهان را از دست دادیم؟
- پیمان مکه علیه چه کسی است؟
- آمریکا آماده نخستین سناتور مسلمان هست؟
- رمز گشایی از یک اصطلاح خاص در بیانیه اخیر خبرگان رهبری
- جنگ ایران و آمریکا چگونه تمام می شود؟
- جمهوری اسلامی ایران چه درس هایی از جنگ گرفت؟
کلیات
عراق یکی از کشورهای جنوب غرب آسیا است که با کشورهایی، چون ایران، کویت، سوریه، ترکیه، اردن و عربستان سعودی مرز مشترک دارد. در این کشور جمعیتی بالغ بر ۳۷ میلیون نفر زندگی میکنند که ۷۵-۸۰ درصد آنها عرب، ۱۵-۲۰ درصد کرد، ترکمن و آشوری و ۵ درصد را سایر قومیتها تشکیل میدهند.
جغرافیا
مساحت تقریبی کشور عراق ۴۳۸٬۳۱۷ کیلومتر مربع است که این مساحت تقریباً یک چهارم مساحت ایران است و کشور عراق را از این لحاظ در رده پنجاه و هشتمین کشور پهناور جهان قرار داده است. به لحاظ جغرافیایی بیشتر سرزمین عراق پست و هموار و گرمسیری است. غرب عراق کویر است و شرق آن جلگههای حاصلخیز؛ ولی بخشی از کردستان عراق (شمال شرق) کوهستانی و سردسیر میباشد. همچنین عراق یکی از بزرگترین کشورهای دارای منابع نفت میباشد. این کشور دارای ۱۴۳ میلیارد بشکه ذخایر تاییدشده نفتی میباشد.
کردها در نواحی شمال و شمال شرقی عراق که به کردستان عراق مشهور است زندگی میکنند و از لحاظ فرهنگی، زبانی و طرز پوشش با عربها متفاوت هستند. کشور عراق از نظر ساختار اجتماعی-فرهنگی به سه حوزه کاملاً متفاوت تقسیم میشود، در حوزه مرکزی عراق اعراب سنی، در شمال کردها و در جنوب شیعیان سکونت دارند و هر کدام از این گروهها دارای شاخصههای فرهنگی و اجتماعی خاص خود هستند. البته در کنار این سه گروه اصلی، هویتهای فرهنگی اجتماعی کوچکتری نظیر ترکمنها، آشوریها و یزیدیها نیز وجود دارند که دارای فرهنگ و عقاید متمایزی هستند. با ما همراه باشید تا با آداب و رسوم مردم عراق بیشتر آشنا شوید.
مردم
شهروندان عراقی را از نظر مذهبی باید به دو گروه بزرگ اسلامی شیعه و سنی تقسیم کرد که به لحاظ ترکیبی حدود ۶۰ درصد مردم عراق شیعه، ۳۷ درصد سنی و ۳ درصد پیروان سایر ادیان (مسیحیان، یهودیان، آشوریان و...) هستند.
شیعیان که اکثریت جمعیت عراق را تشکیل میدهند، بیشتر در مناطق جنوبی و مرکزی عراق سکونت دارند. وجود مقبره امامان شیعی در شهرهای مقدس عراق همچون کربلا و نجف، و همچنین وجود حوزه علمیه نجف و در نتیجه حضور دایمی علمای شیعی در این شهرها باعث تقویت فرهنگ شیعی شده و این امر شیعیان عراق را از نظر فرهنگی به ایرانیان شیعیمذهب نزدیک کرده است. بعد از سرنگونی حکومت صدام، شیعه قدرت و نفوذ بیشتری پیدا کرده است و میتوانند خیلی آزادانهتر راجع به هویت مذهبی خود صحبت کنند.
در کنار مسلمانان شیعی مذهب، اعراب سنی بخش دیگری از ساختار فرهنگی اجتماعی عراق را تشکیل میدهند که براساس قومیت عربی و مذهب سنی ایجاد شده و به دلیل حاکمیت اقلیت اعراب سنی در طول دهههای گذشته در عراق تقویت شده است.
عربی و کردی زبانهای رسمی مردم عراق است. البته زبانهای دیگری نظیر ترکی آذربایجانی (ترکمنهای عراق)، فارسی، لری فیلی، کلدانی نو (از زبانهای آرامی)، ارمنی، آشوری، دوماری (زبان کولیها)، گورانی (از شاخه شمال غربی زبانهای کردی) و ... نیز در این کشور صحبت میشود.
به لحاظ فرهنگی باید گفت: عراقیها ارزش زیادی برای خانواده قائل هستند و خانوادههای بزرگ یا قبایل بزرگ از قدرت سیاسی و اجتماعی برخوردارند. اعضای خانواده باید مسئولیت رفتار و کردار خود را بپذیرند و هر گونه خطایی باعث بیآبروی کل خانواده میشود.
وفاداری به خانواده قبل از سایر روابط اجتماعی و حتی کسب و کار قرار میگیرد. خویشاوندسالاری در بین مردم عراق به چشم میخورد و از آنجا که دیدگاه منفی نسبت به این قضیه ندارند، طبیعتا پیشنهادات کاری را به خانواده خود میدهند، زیرا افراد مورد اعتمادشان هستند. اغلب خانوادههای بزرگ در یک خانه، محله یا روستا زندگی میکنند. در مناطق شهری مردم لزوما در یک خانه در کنار هم زندگی نمیکنند، هر چند که عموما در یک خیابان یا نزدیک به هم هستند.
نظام سیاسی
دولت مرکزی عراق که پیش از انقلاب اسلامی ایران و به واسطه قرار داد الجزایر با ایران اختلافاتی داشت، در نهایت پس از انقلاب اسلامی و در شهریورماه ۱۳۵۹ به مرزهای غربی ایران حمله کرد؛ اقدامی که مقدمه یک جنگ طولانی و تمام عیار دو کشور همسایه شد و صدها هزار نفر در این جنگ هشت ساله جان خود را از دست دادند.
حضور صدام در رأس هرم قدرتی عراق که در دهه ۷۰ میلادی قدرت را از نخسین رئیس جمهور عراق یعنی احمد حسن البکر گرفت، مقدمه نا امنیهای فراوانی در عراق شد که جنگ هشت ساله علیه ایران تنها یک مورد آن بود.
با پذیرش قطعنامه ۵۹۸ توسط ایران و عراق و بازگشت دو کشور به مرزهای مندرج در قرارداد الجرایز، صدام به کویت حمله و مقدمه آغاز جنگ خلیج فارس را فراهم کرد.
نوع حکومت داری صدام در عراق در نهایت سبب شد تا دولت آمریکا در اواخر زمستان سال ۱۳۸۱ به این کشور حمله نظامی کند و مقدمه سقوط دولت صدام را فراهم کند. یک روز بیشتر به نوروز ۱۳۸۲ (۲۰ مارس ۲۰۰۳) نمانده بود که آمریکا با تشکیل یک ائتلاف به عراق حمله کرد. این کشور دست نکشیدن عراق از برنامهٔ سلاحهای کشتار جمعی که خلاف قطعنامهٔ ۶۸۷ شورای امنیت بود را به عنوان دلیل این تهاجم اعلام کرد.
درگیریها در سال ۲۰۰۸ در عراق ادامه پیدا کردند و نیروهای مسلح تازه آموزشدیدهٔ عراقی با شبه نظامیان درگیر شدند. دولت عراق توافقی را با آمریکا امضا کرد که نیروهای مسلح آمریکا را ملزم به خروج از شهرهای عراق تا ۹ تیرماه ۱۳۸۸ و خروج از کل خاک عراق تا ۱۰ دیماه ۱۳۹۰ میکرد.
جنگ داخلی
با خروج نیروهای آمریکایی در سال ۱۳۹۰ ناآرامیها ادامه یافت و عراق دچار بیثباتی سیاسی شد. بهار عربی در بهمن ۱۳۸۹ به عراق رسید و مخالفتها در شهرها گسترش یافت، اما مخالفتهای ابتدایی نتوانستند دولت را ساقط کنند. ائتلاف میهنی عراق که گفته میشود بزرگترین مجموعهٔ سنیان عراق است به دلیل آنکه دولت عراق را تحت سیطره شیعیانی میدانست که میخواهند سنیها را کنار بزنند، مجلس عراق را به مدت چند هفته در ماههای پایانی ۱۳۹۰ تحریم کرد.
گروههای شبه نظامی سنی در سال ۲۰۱۳ حملات زیادی را علیه اکثریت شیعهٔ عراق انجام دادند تا اعتماد عمومی نسبت به دولت نوری المالکی را زیر سؤال ببرند. جنگ طلبان سنیمذهب عضو دولت اسلامی عراق و شام در سال ۱۳۹۳ کنترل بخشهای وسیعی از عراق از جمله شهرهای بزرگی، چون تکریت، فلوجه و موصل را به دست آوردند و باعث شدند صدها هزار نفر از خانه و کاشانهٔ خود فرار کنند و در ادامه این گروهها که اقدامات تروریستی خود را گسترش دادند به شکل گیری گروه تروریستی داعش کمک کرد؛ گروهی تروریستی که زمینه جنگهای داخلی طولانی در عراق را فراهم کرد و در نهایت با کمکهای ایران و دیگر کشورهای متحد از پای درآمد.
مدیریت سیاسی عراق به شکل فدرالی است و دولت فدرال عراق تحت قانون اساسی فعلی به شکل یک جمهوری فدرالی دموکراتیک پارلمانی اسلامی تعریف میشود. دولت فدرال مشتمل بر قوای مجریه، مقننه و قضاییه و کمیسیونهای مستقل متعدد دیگر است. جدای از دولت فدرال مناطق (مشتمل بر چند استان)، استانها و بخشهایی وجود دارند که طبق قانون دارای اختیاراتی هستند.
عراق دارای هجده استان است که هر استان به چند شهرستان تقسیم شده است. کردستان عراق تنها ناحیه تعریفشده در قانون عراق است که برای خود دولت و ارتش نیمه رسمی به نام پیشمرگه دارد.
بغداد، صلاحالدین، دیاله، واسط، میسان، بصره، ذیقار، مثنی، قادسیه، بابل، کربلا، نجف، انبار، نینوا، دهوک، اربیل، کرکوک، سلیمانیه و حلبچه استانهای عراق هستند.
اقتصاد
صادرات نفت از گذشته نقش اصلی را در اقتصاد عراق بر عهده داشته بهطوری که ۹۵٪ از درآمد خارجی این کشور را تشکیل می دهد. عدم توسعه در سایر زمینهها باعث بروز بیکاری ۱۸ تا ۳۰ درصدی و درآمد سرانه ۴۰۰۰ دلاری شدهاست. در سال ۲۰۱۱ استخدام تمام وقت در بخش عمومی نزدیک به ۶۰ درصد از کل استخدامها را شامل میشد. بخش صادرات نفت شغلهای بسیار کمی برای عراقیها ایجاد کرده است.
در مورد عراق در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
سازمان حشد شعبی عراق اتهامات مطرحشده علیه رئیس این سازمان را افترا خواند و با تأکید بر اینکه دستورات هوشیاری و آمادهباش پیش از حمله صادر شده بود، از پیگیری قانونی علیه شایعهسازان خبر داد.
کد خبر: ۱۳۸۸۹۵۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۸
پس از حملات کوبنده نیروهای مسلح کشورمان به نظامیان آمریکایی در کردستان عراق، آمریکاییها در حال فرار از پایگاههای خود در این منطقه هستند.
کد خبر: ۱۳۸۸۸۴۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۷
باشگاه استقلال با وجود مخالفت کنفدراسیون فوتبال آسیا، همچنان به دنبال میزبانی در بصره عراق است.
کد خبر: ۱۳۸۸۷۵۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۷
در پی پایانییافتن ضربالاجل گروههای مسلح موسوم به «مقاومت اسلامی عراق» و اعلام تعویق پاسخ نظامی آنها به اقدامات عربستان، «خالد بن علی الحمیدان»، رئیس دستگاه اطلاعات عمومی عربستان در سفری اعلامنشده وارد بغداد شد تا ضمن ابلاغ دعوت رسمی از نخستوزیر عراق برای سفر به ریاض، مدارک و اطلاعات مربوط به حملات از خاک عراق به تأسیسات سعودی را تسلیم مقامات بغداد کند.
کد خبر: ۱۳۸۸۷۰۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۷
دبیرکل سازمان بدر از رهبران مقاومت اسلامی در عراق خواست به تجاوزات سعودی واکنش نشان ندهند
کد خبر: ۱۳۸۸۵۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۶
نبض خبر
مسعود پزشکیان در گفت و گویش در پایان سال دوم دولت گفت: «پس از اعمال محاصره، راههای تجاری با همسایگان را ایجاد کرده و گسترش دادهایم... تجارت خود را با آنها گسترش میدهیم و دادوستدمان را بیشتر میکنیم. چون امکان جابهجایی پول را نداریم، طبیعتاً بخشی از مبادلات بهصورت تهاتری انجام میشود... ارتباط ما با همسایگان بسیار بهتر از گذشته است و کشورهای همسایه همکاری بسیار خوبی با ما دارند. یکی از برنامههایی که در جریان این جنگ، اغتشاشات و تنشها طراحی کرده بودند، ایجاد ناآرامی از شمالغرب و جنوبشرق بود میگفتند از آنسوی مرزها افرادی وارد میشوند و در این مناطق اغتشاش ایجاد میکنند؛ اما خود کشورهای منطقه اجازه ندادند کسی بهراحتی از آنطرف وارد شود و اغتشاش ایجاد کند....» این بخش از اظهارات پزشکیان را میبینید و میشنوید.
کد خبر: ۱۳۸۸۵۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۵
همزمان با نزدیک شدن به پایان مهلت گروههای مقاومت عراق به بغداد برای پاسخ به تجاوز آمریکایی- سعودی به مقرهای حشد الشعبی، دستور افزایش سطح آمادهباش امنیتی و نظامی در این کشور صادر شد.
کد خبر: ۱۳۸۸۵۰۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۵
یک یگان امنیتی از حشد شعبی، تدابیر امنیتی شدیدی را در مناطق صحرایی همجوار گذرگاه طریبیل در مرز با اردن اعمال کرده است. این گذرگاه در غرب استان الانبار عراق قرار دارد.
کد خبر: ۱۳۸۸۴۵۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۵
سازمان حشد الشعبی عراق اخبار برخی رسانه ها درباره درگیری نیروهای این سازمان با هر گروه دیگری در شهر مقدس سامراء را تکذیب کرد.
کد خبر: ۱۳۸۸۳۷۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۴
برخلاف برخی گمانهزنیها و تبلیغات رسانهای، لغو تعداد معدودی تحریم از جانب خزانهداری آمریکا، مرتبط با تعاملات دولت عراق با واشنگتن است و ارتباطی به تفاهمنامۀ ایران-آمریکا ندارد.
کد خبر: ۱۳۸۸۳۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۴
وزارت خزانهداری آمریکا تحریم هواپیمایی عراقی مرتبط با ایران را لغو کرد.
کد خبر: ۱۳۸۸۳۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۴
ادامه موج گرما در منطقه، نجف و کربلا را در شرایط دمایی بسیار سنگینی قرار میدهد. مدلهای هواشناسی از تداوم گرمای شدید در روزهای آینده خبر دادهاند.
کد خبر: ۱۳۸۸۲۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۴
منابع رسانهای از استقرار نیروهای کمکی ارتش سوریه در مناطق مرزی با عراق و اعلام حالت آمادهباش نظامی خبر دادند.
کد خبر: ۱۳۸۸۱۸۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۳
نصیف الخطابی، استاندار کربلای معلی از شرکت ۲۲ میلیون زائر از داخل و خارج عراق در مراسم اربعین امسال خبر داد.
کد خبر: ۱۳۸۸۱۷۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۳
رئیس سازمان عقیدتی سیاسی فراجا با اشاره به جایگاه تاریخی مرز خسروی، این گذرگاه را نخستین مسیر زمینی زیارت عتبات پس از سالها محدودیت دانست و گفت: اربعین امسال با حضور گستردهتر زائران، میزبانی کمنظیر مردم عراق و نمایش وحدت امت اسلامی، به یکی از باشکوهترین ادوار این اجتماع عظیم تبدیل شد.
کد خبر: ۱۳۸۸۱۲۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۳
رئیس مرکز ارتباطات و امور بینالملل شهرداری تهران با تشریح اقدامات این نهاد در اربعین، از حضور نیروهای خدمات شهری در نجف و کربلا و اعزام صدها نیروی جهادی برای پاکسازی مسیرهای زائران خبر داد و گفت: امسال علاوه بر مشارکت بانوان در برپایی موکب زینبیه ویژه خدمترسانی به بانوان توسط شهرداری منطقه ۸ تهران، ۵۳ نفر از خانوادههای شهدای میناب نیز میهمان برنامههای اربعینی شهرداری تهران بودند.
کد خبر: ۱۳۸۸۰۹۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۳
نبض خبر
شعارهای عراقیها حین حضور عباس عراقچی وزیرامورخارجه ایران در راهپیمایی اربعین طی ساعات اخیر را میبینید.
کد خبر: ۱۳۸۸۰۸۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۳
وزیر امور خارجه کشورمان گفت: ایران و عراق در مسائل سیاسی، اقتصادی و امنیتی همکاری نزدیک و مستمری دارند.
کد خبر: ۱۳۸۸۰۷۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۲
وزیر نفت عراق گفت که مذاکراتی با ایران در خصوص تردد روان نفتکشهای این کشور در تنگه هرمز در جریان است.
کد خبر: ۱۳۸۸۰۵۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۲
منابع عراقی از بازگشت شرکت بدنام بلکواتر به این کشور به بهانه تأمین امنیت شرکتهای تجاری آمریکایی ابراز نگرانی کردهاند.
کد خبر: ۱۳۸۸۰۰۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۲