۱۳ گروه شغلی برای دریافت ۵۲ هزار میلیارد تومان وام کرونا، کجا سر بزنند؟

در ۲۹ بهمن ماه سال گذشته اولین مورد مبتلا به ویروس کرونا در ایران شناسایی و سپس گزارش‌های دیگری از ابتلا به ویروس کرونا در سایر استان‌های کشور منتشر شد. ترس از شیوع بیشتر ویروس کرونا باعث شد تا ایرانی‌ها رفت و آمد‌های خود را کمتر کنند و همین عاملی شد تا رفته رفته کسب و کار‌هایی از رونق بیفتند.

به گزارش «تابناک اقتصادی»؛ خاموش شدن چراغ کسب و کارها باعث شد تا دولت خطر ورشکستگی و بیکاری نیروی کار را حس کند و به فکر راه چاره ای جهت مقابله با آسیب های ناشی از شیوع ویروس کرونا بیفتد. از جمله اینکه دولت به پرداخت یارانه های بلاعوض به افراد و همچنین پرداخت وام یک میلیون تومانی اقدام کرد. همچنین در حوزه کسب و کارهای آسیب دیده از کرونا تصمیم به پرداخت تسهیلات ارزان قیمت گرفت.

۷۵ هزار میلیارد تومان تسهیلات ارزان قیمت برای کسب و کارهای آسیب دیده از کرونا

دولت در ابتدا اعلام کرد، به کسب و کارهای آسیب دیده از شیوع ویروس کرونا تسهیلات ارزان قیمت پرداخت می کند؛ موضوعی که در ۷ فروردین ماه سال جاری رئیس جمهور روحانی آن را رسانه ای کرد.

رئیس جمهور در جلسه کمیته اقتصادی دولت گفت: امروز تصمیماتی اتخاذ کردیم. اولین تصمیم این بود که نسبت به کسب و کار‌هایی که صدمه دیدند مشروط بر اینکه کارگری را اخراج نکرده باشند و نکنند، تسهیلات ارزان قیمتی پرداخت شود. در مجموع ۷۵ هزار میلیارد تومان برای این کار مدنظر قرار دادیم. ان شاءالله بانک مرکزی با همکاری بانک‌ها این اقدام را انجام خواهد داد. رئیس جمهور اظهار کرد: ۷۵ هزار میلیارد تومان تسهیلات را با نرخ ترجیحی ۱۲ درصد در اختیار بنگاه‌های خدماتی و تولیدی قرار می‌دهیم و زمان بازپرداخت آن دو سال است؛ لذا نرخ این تسهیلات ۱۲ درصد و مجموع رقمی که مدنظر قرار دادیم ۷۵ هزار میلیارد تومان است.

کاهش منابع تسهیلات از ۷۵ هزار میلیارد تومان به ۵۲ هزار میلیارد تومان

البته در 23 فروردین ماه سال جاری عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی طی یادداشتی در صفحه اینستاگرامی خود خبر از کاهش میزان تسهیلات از ۷۵ هزار میلیارد تومان به ۵۲ هزار میلیارد تومان داد و گفت: بانک‌ها به کمک بانک مرکزی، ۵۲ هزار میلیارد تومان (از کل ۷۵ هزار میلیارد تومان) به بنگاه‌ها و مشاغل آسیب دیده با نرخ ۱۲ درصد وام می‌دهند.

همچنین محمد شریعتمداری وزیر کار نیز طی مصاحبه ای در ۲۷ اردیبهشت ماه گفت: بر اساس مصوبه ستاد ملی مقابله با کرونا و ستاد اقتصادی دولت، با همکاری بانک مرکزی و از محل منابع شبکه بانکی، ۵۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات به بنگاه‌هایی تخصیص خواهد یافت که در سیزده رسته‌ای که مستقیم یا غیر مستقیم از شیوع کرونا آسیب دیده اند فعال هستند.

به هر حال با گذشت تقریباً دو ماه از انتشار خبر پرداخت تسهیلات ارزان قیمت به کسب و کارهای آسیب دیده از شیوع ویروس کرونا، حالا بسیاری از کارفرمایان پرسش های فراوانی را پیرامون این تسهیلات دارند که در ادامه سعی خواهد شد به این پرسش ها پاسخ داده شود.

این تسهیلات به چه گروه های شغلی پرداخت خواهد شد؟

قبل از آغاز سال نو بانک مرکزی مصادیق کسب و کارهای آسیب دیده از شیوع ویروس کرونا را اعلام کرد. در این بخشنامه به ده گروه از جمله رستوران‌ها، هتل‌ها، شرکت‌های هوایی، خدمات مسافرتی، تولیدی‌های پوشاک و کفش، مراکز توزیع آجیل، قنادی‌ها، مراکز گردشگری، صنایع دستی و مجتمع‌های ورزشی و تفریحی اشاره شده بود.

حسن روحانی رئیس جمهور نیز در هجدهم فروردین ماه سال جاری در جلسه ستاد مقابله با کرونا گفت: ۷۵ هزار میلیارد تومان به ده دسته اختصاص خواهد یافت.

با گذشت زمان و اعتراضات انجام شده از سوی برخی رسته ها، فهرست گروه های شغلی آسیب دیده از کرونا که مشمول تسهیلات ارزان قیمت می شدند، به روز رسانی شد.

در هفدهم اردیبهشت ماه بانک مرکزی طی اطلاعیه ای فهرست گروه های شغلی آسیب دیده از کرونا را به روز کرد و این فهرست را به سیزدهم گروه شغلی افزایش داد.

سیزده گروه شغلی که می توانند تسهیلات کرونا بگیرند، عبارتند از:

1.مراکز تولید و توزیع غذاهای آماده اعم از رستوران‌ها، بوفه‌ها، طباخی، تالارهای پذیرایی، قهوه‌خانه‌ها، اغذیه فروشی‌ها (وزارت صنعت، معدن و تجارت)؛

2.مراکز مربوط به گردشگری شامل هتل‌ها، هتل‌آپارتمان‌ها، مجتمع‌های جهانگردی و گردشگری، مهمان‌پذیرها، مهمانسراها، مسافرخانه‌ها، زائرسراها، مراکز بوم‌گردی، مراکز اقامتی، پذیرایی، تفریحی، خدماتی بین‌راهی و موزه‌ها (وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی)؛

3.حمل و نقل عمومی مسافر برون شهری اعم از هوایی، جاده‌ای، ریلی و دریایی (وزارت راه و شهرسازی)؛

4.حمل و نقل عمومی مسافر درون شهری (وزارت کشور)؛

5.دفاتر خدمات مسافرتی، گردشگری و زیارتی (وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و سازمان حج و زیارت حسب مورد)؛

6.تولید و توزیع پوشاک (وزارت صنعت، معدن و تجارت)؛ 

7.تولید و توزیع کیف و کفش (وزارت صنعت، معدن و تجارت)؛

8.مراکز توزیع آجیل، خشکبار، قنادی، بستنی و آبمیوه (وزارت صنعت، معدن و تجارت)؛

9.مراکز، باشگاه‌ها و مجتمع‌های ورزشی و تفریحی (وزارت ورزش و جوانان)؛

10.مراکز و مجتمع‌های فرهنگی، آموزشی، هنری و رسانه‌ای (وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری حسب مورد)؛

11.مراکز تولید، توزیع و فروش صنایع دستی (وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی)؛

12.مؤسسات خصوصی دارای پروانه بهره‌برداری از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که در حوزه‌های درمانی و تشخیصی اعم از آزمایشگاهی و پاراکلینیکی فعال هستند؛

13.آموزشگاه‌های رانندگی، آرایشگاه‌ها، سالن‌های زیبایی و گرمابه (وزارت صنعت، معدن و تجارت).

همچنین به استناد نامه شماره ۱۱۰۱۱۱ مورخ ۱۳۹۹.۰۲.۱۰ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، مصادیق تشخیصی آن وزارتخانه در خصوص بند (۱۰) مشتمل بر کتابفروشان، ناشران، موزعان (کتاب، کتاب‌های هنری، پوستر) و کارت‌پستال فروشان است.

شرط دریافت تسهیلات کرونا چیست؟

بنگاه‌هایی مشمول دریافت تسهیلات هستند که از سال گذشته تاکنون فعال بوده، نیروهای کار خود را تعدیل نکرده و کارگران آنها از بیمه بیکاری استفاده نکرده باشند. بنگاه‌هایی که کد کارگاهی از سازمان تامین اجتماعی داشته باشند، می توانند این تسهیلات را دریافت کنند. این بنگاه‌ها پس از تایید اطلاعات و استمرار اشتغال آنها از سوی تامین اجتماعی، توسط ستاد ملی کرونا برای پرداخت تسهیلات حمایتی انتخاب و معرفی می شوند، ولی اگر ارتباط بیمه ای با تامین اجتماعی نداشته باشند، مشمول دریافت تسهیلات حمایتی نمی شوند.

در صورتی که نیروی شاغل بنگاه از مقرری بیمه بیکاری در ماه های فروردین، اردیبهشت و خرداد 99 استفاده نموده باشد، بنگاه مشمول بهره مندی از این تسهیلات نخواهد شد.

مبلغ، سقف، نرخ سود و مدت بازپرداخت تسهیلات چگونه است؟

آن گونه که اعلام شده است، در کارگاه‌هایی که مستقیم از کرونا آسیب دیده و به اجبار تعطیل شده باشند، ۱۶ میلیون تومان وام به ازای هر نیروی انسانی پرداخت خواهد شد و در واحد‌هایی که فعال بوده، اما از کرونا غیرمستقیم آسیب دیده باشند، به ازای هر نیروی کار ۱۲ میلیون تومان تسهیلات پرداخت می‌شود؛ کف و سقف تسهیلات به ترتیب ۱۲ میلیون تومان تا ۱۸۰ میلیون تومان می‌باشد.

نرخ سود تسهیلات ۱۲ درصد اعلام شده و دوره بازپرداخت پس از یک دوره تنفس از مهرماه سال جاری به مدت دو سال آغاز خواهد شد.

وثایق لازم و تعداد ضامن ها برای دریافت تسهیلات چگونه است؟

برای دریافت تسهیلات ۱۲ تا ۱۶ میلیون تومانی تنها ارائه سفته امضا شده توسط متقاضیان کافی است. برای دریافت تسهیلات ۱۲ تا ۴۸ میلیون تومانی ضمن ارائه سفته به معرفی یک ضامن و برای تسهیلات ۴۸ تا ۱۲۰ میلیون تومانی ارائه سفته و دو ضامن نیاز است.

برای دریافت تسهیلات ۱۲۰ تا ۱۸۰ میلیون تومان باید متقاضی علاوه بر سفته، سه ضامن به بانک معرفی کند. در خصوص تسهیلات بالای ۱۸۰ میلیون تومان به جای ضامن باید تضمین های صندوق های ضمانت به بانک ارائه شود.

نحوه هزینه کرد تسهیلات چگونه خواهد بود؟

برای بنگاه‌هایی با نیروی شاغل کمتر از ۵۰ نفر، ۷۰ درصد از تسهیلات جهت پرداخت دستمزد و ۳۰ درصد به عنوان سرمایه در گردش در نظر گرفته شده است، اما در بنگاه‌های بزرگتر، ۵۰ درصد تسهیلات به پرداخت دستمزد و ۵۰ درصد به عنوان سرمایه در گردش اختصاص خواهد یافت.

چگونه برای دریافت تسهیلات اقدام شود؟

برای دریافت این تسهیلات وزارت کار از روز پنجشنبه هجدهم اردیبهشت ماه سال جاری شروع به ارسال پیامک برای یک میلیون واحد اقتصادی به شدت آسیب دیده از شیوع ویروس کرونا کرد.

محمد شریعتمداری وزیر کار نیز طی مصاحبه ۲۷ اردیبهشت ماه خود گفت: بر اساس اطلاعات سازمان تامین اجتماعی، یک میلیون کارگاه ثبت شده، با ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار کارگر و نیروی انسانی مشمول این مصوبه می‌شوند و این واحد‌ها به شرط قبول تعهد حفظ نیروی کار خود که بر اساس فهرست بیمه ارسالی به تامین اجتماعی در ماه‌های دی و بهمن سال ۱۳۹۸ محاسبه می‌شود، مشمول دریافت پیامک مراجعه به سامانه کارا و ثبت نام دریافت وام خواهند شد.

کارفرمایان و خویش‌فرمایانی که پیامک دریافت کرده اند در صورت تمایل به دریافت تسهیلات می‌توانند به "سامانه کارا" با نشانی kara.mcls.gov.ir مراجعه کرده و در قسمت "تسهیلات کرونا" فرآیند ثبت‌نام را با ثبت کد ملی آغاز کنند.

طبق اطلاعیه مورخه ۲۴ اردیبهشت ماه سال جاری وزارت کار، کارفرمایانی که مشمول این رسته‌ها بوده و برای آن‌ها پیامک ارسال نشده است، در مراحل بعدی منتظر ارسال پیامک از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی باشند.

از چه زمانی پرداخت تسهیلات آغاز می‌شود؟

عیسی منصوری معاون اشتغال وزارت کار به تازگی طی مصاحبه‌ای اعلام کرد، آن طور که پیش بینی کرده ایم پرداخت تسهیلات به این دسته واحد‌ها از ابتدای خرداد آغاز می‌شود.

در پایان اشاره به این نکته ضروری است که به هر حال پرداخت تسهیلات به کسب و کار‌های آسیب دیده از کرونا راهکار مناسبی است که دولت آن را اجرایی کرد، اما به دلیل وجود رانت موجود در این نوع تسهیلات (نرخ سود ۱۲ درصد)، باید نظارت‌های کافی برای پرداخت این نوع تسهیلات انجام شود تا این راهکار به سرنوشت ارز ۴۲۰۰ تومانی دچار نشده و از مسیر اصلی خود منحرف نشود.

شایان ذکر است که به تازگی محمدرضا تاجیک، رئیس مجمع کارگران استان تهران طی مصاحبه‌ای اعلام کرد که برخی کارفرمایان برای بهره مندی از تسهیلات حمایتی کرونا، کارگران خود را اخراج نکرده و حق بیمه آن‌ها را هم پرداخت کرده اند، اما به کارگرانشان حقوق نداده اند.

به هر حال باید نهاد‌های ذیربط مراقب این گونه موارد باشند تا تسهیلات واقعا در اختیار کسب و کار‌های آسیب دیده از کرونا که شرایط را رعایت کرده اند، قرار گیرد.