حراجهاي فصلي رونق ميگيرد
هيچ چيز به اندازه واژه «حراج» براي دوستداران خريد، كساني كه ترجيح ميدهند در فصل فروش فوقالعاده خريد كنند و البته براي افرادي كه به خاطر مشكلات مالي، منتظر خريد ارزانتر هستند، هيجانانگيز نيست. نهفقط در كشور ما بلكه در همه جاي دنيا، اما سيستم حراج يا همان فروش فوقالعاده در كشور ما به نسبت ديگر كشورها بيشتر اغواكننده به نظر ميرسد تا اينكه واقعي باشد.
اصولا حراج يا فروش فوقالعاده از سوي واحدهاي صنفي در 3 حالت انجام ميشود؛ حراج آخر فصل، تغيير شغل يا در مقاطعي كه حجم تقاضاي آن كالا در بازار افزايش مييابد و در صورت فروش فوقالعاده، سود بيشتري عايد آن واحد صنفي ميشود.
براين اساس از سال 1385، آييننامهاي تصويب و به همه اتحاديهها و اصناف ابلاغ شده است كه طبق آن اگر واحدي صنفي بخواهد دست به حراج بزند، بايد از اتحاديه مربوط درخواست مجوز كند و در صورت كسب مجوز حراج، ميتواند اعلام عمومي كرده و فروش فوقالعادهاش را آغاز كند.
براي كسب مجوز نيز ابتدا بايد قيمت اصلي كالا را اعلام كند، سپس قيمت حراج شده را كه به شكل عمومي در ايران حدود 15 تا 20 درصد پايينتر از قيمت اصلي است، اعلام كند و در صورت توافق صنف مربوط، به شكل كتبي مجوز حراج را دريافت خواهد كرد. مثلا اگر مبلغ حراجشده حدود 5درصد كمتر از قيمت اصلي باشد، قابل قبول نخواهد بود؛ چراكه 5 درصد مبلغ تخفيف محسوب ميشود، نه حراج.
سيدحسين فرجي، مشاور معاونت توسعه بازرگاني وزارت بازرگاني با تاييد اين مطلب در گفتگو با «جامجم» ادامه ميدهد: براين اساس واحد صنفي مورد نظر بايد مجوز حراج خود را در جايي كه قابل رويت براي خريداران است، نصب كند.
به گفته او، اگر واحدي صنفي بدون اجازه اتحاديه بخواهد اقدام به حراج كند، در صورت گزارش اين موضوع يا باخبر شدن بازرسان، اتحاديه ميتواند مانع اين كار شود.
فرجي معتقد است كه حراج واقعي در ايران اغلب در فروشگاههاي معروف و بزرگ از جمله برندهاي مختلف (فروشگاههايي كه نشان تجاري مشخصي دارند) انجام ميشود.
او ميگويد: معمولا وقتي فروشگاههايي كه نشان تجاري خاصي دارند، دست به حراج ميزنند و از حراج مثلا 20 درصدي خبر ميدهند، اين درصد حتما درست است؛ زيرا اين فروشگاهها در طول سال قيمت مشخص و غيرقابل تغييري دارند و هنگام حراج نيز به شكل واقعي، درصدي از قيمت كالا را پايين ميآورند.
مشاور معاونت توسعه بازرگاني وزارت بازرگاني تاكيد ميكند: فروشگاههاي زنجيرهاي نيز در زمان حراج، قيمتهايشان را به شكل ملموس و واقعي كاهش ميدهند.اما به گفته او، فروشگاههايي كه به طور متفرقه اعلام حراج ميكنند، معمولا با مشاهده قيمتها ميتوان به غيرواقعي بودن حراجشان پي برد. اين فروشگاهها تخفيف واقعي نميدهند، كيفيت كالاي حراجيشان پايين است و قيمتها نيز مناسب نيست.
حراج براي 3 هزار واحد صنفي
هر واحد صنفي بايد براي حراج، مجوز لازم را از اتحاديه مربوط اخذ كند و اگر واحد صنفي بدون اخذ مجوز دست به حراج بزند، خلاف قانون است و در اين زمينه اتحاديه بايد بر قيمت و كيفيت كالايي كه در حراج عرضه ميشود، نظارت كند.
قاسم نودهفراهاني، رئيس شوراي اصناف كشور با تاكيد بر اين مطلب ميگويد: بيش از 3000واحد صنفي براي فروش فوقالعاده اعلام آمادگي كردند كه از ابتداي بهمن ماه اين حراجها شروع شده است.
به گفته او، سالي كه فروش فوقالعاده در كشور آغاز شد، بيش از 100 واحد صنفي در كل تهران اعلام آمادگي نكردند؛ اما هماكنون حدود 3000 واحد صنفي براي فروش فوقالعاده اعلام آمادگي كردهاند و در جلسهاي با روساي اتحاديهها درخواست شد امسال با آنكه نمايشگاه عرضه مستقيم كالا (نمايشگاه بهاره) را برگزار ميكنيم، فروش فوقالعاده جايگاه پررنگ خود را داشته باشد تا در آينده جايگزين عرضه مستقيم كالا شود.
فراهاني ميگويد: در 2 مقطع زماني سال، تقاضا براي محصولات افزايش مييابد و ما به منظور تنظيم بازار و تغيير نكردن قيمتها، عرضه مستقيم كالا را در برنامه خود داريم؛ اما اگر فروش فوقالعاده جايگاه خود را پيدا كند، اين هدف ميتواند در سطح خود واحدهاي صنفي محقق شود.او تاكيد ميكند: فروش فوقالعاده در قانون نظام صنفي، جايگاه خود را دارد و ميتواند از سوي واحدهاي صنفي سطح شهر صورت گيرد؛ اما تا زماني كه اصناف اين موضوع را باور نداشته باشند كه فروش فوقالعاده براي آنها موثر است و ميتواند جايگزين نمايشگاههاي عرضه مستقيم كالا شود، ما نمايشگاههاي عرضه مستقيم كالا را هم برگزار ميكنيم.
نمايشگاههاي عرضه مستقيم كالا
به گفته مشاور معاونت توسعه بازرگاني وزارت بازرگاني، نمايشگاههاي عرضه مستقيم كالا امسال نيز مانند هر سال اسفند ماه برگزار ميشود.
فرجي توصيه ميكند: در اين نمايشگاه با توجه به نظارتهايي كه اعمال ميشود، حقيقتا حراجها در حد 15 تا 20 درصد است و مردم ميتوانند بسياري از مايحتاج خود را اعم از انواع پوشاك و مواد غذايي يكجا تهيه كنند.مشاور معاونت توسعه بازرگاني وزارت بازرگاني درباره اينكه اجناس موجود در نمايشگاههاي عرضه مستقيم كالا معمولا كيفيت بالايي ندارند، ميگويد: اتحاديهها و مجامع امور صنفي كه برگزاركننده اين نمايشگاهها هستند، بايد نسبت به تشويق و استقبال برندهاي معروف براي حضور در اين نمايشگاهها اقدام كنند.
او تاكيد ميكند كه اسفند امسال هم نمايشگاههاي عرضه مستقيم كالا خواهيم داشت و هم در تلاشيم ديگر واحدهاي صنفي را براي ادامه حراجها تا اسفند ماه ترغيب كنيم.
حراج واقعي؟
هرچند مشاور معاونت توسعه بازرگاني وزارت بازرگاني معتقد است از كيفيت كالا يا قيمت آن ميتوان متوجه شد كه چقدر حراج فروشگاهي واقعي است؛ اما اين مساله براي همه مردم ملموس نيست.خانم شهروندي دقيقا به همين موضوع اشاره و در گفتگو با «جامجم» اظهار ميكند: در مركز خريدي، پالتويي را 120هزار تومان قيمت كردم و در همان روز در مركز خريد ديگري همان پالتو را 68 هزار تومان خريدم.
اين شهروند با اشاره به تفاوت قيمتها در اغلب مراكز خريد ادامه ميدهد: اما معمولا در حراجها ميتوان به نسبت قيمتهاي يكساني را ديد و اجناسي با قيمتهاي مناسبتر تهيه كرد.
اين شهروند با انتقاد از اين موضوع كه معمولا فروشندگان درخصوص اين تفاوت قيمتها به تفاوت در جنس و كيفيت كالا اشاره ميكنند، معتقد است: نظارتها بايد با دقت بيشتري اعمال شود.
اما سودابه رفعتي، اعتقاد ديگري دارد. اين شهروند تهراني كه اتفاقا تجربه زندگي و خريد در كشورهاي اروپايي را دارد، ميگويد: در اين كشورها معمولا حراج در 2 زمان و در آخر فصل تابستان و نزديك كريسمس انجام ميشود كه از نظر زماني تقريبا شبيه كشور ماست؛ اما در ارتباط با قيمتها بايد بگويم كاملا متفاوت از اينجاست.
به گفته او، حراج در اين كشورها از 20 درصد در روزهاي ابتداي حراج شروع شده و حتي در روزهاي آخر به 70 درصد هم ميرسد و اتفاقا كالاي اصلي فروشگاه نه وسايل بنجل و انبار شده، در حراج عرضه ميشود.
اتفاقا امسال كه هوا با لباسهاي زمستاني يار نبود، بخصوص در مورد پوشاك زمستاني، اجناسي مانند پالتو، چكمه و لباسهاي بافتني بازار گرمي نداشت و به نظر ميرسد حالا در حراج آخر فصل بتوان اجناس خوبي خريد.
توصيههايي براي دسترسي به حراج واقعي
مشاور معاونت توسعه بازرگاني وزارت بازرگاني درباره وضعيت حراجها در ايران ميگويد: در جامعه ما حراج مثل ساير كشورها هنوز جايگاه واقعي خود را پيدا نكرده است؛ اما براي اينكه بتوان در همين حد نيز از حراجها نهايت استفاده را كرد، لازم است به برخي موارد توجه شود.فرجي تاكيد ميكند: اول اينكه حتما از فروشگاههايي كه نشان تجاري خاصي دارند خريد كنيد؛ چون حراج در اين فروشگاهها براساس آنچه گفته شده انجام ميشود.كسب مجوز از اتحاديه به اين دليل در قالب آييننامه و قانون درآمده كه نظارت بر حراج و فروش فوقالعاده با دقت بيشتري صورت گيرد و واحدهاي صنفي به بهانه حراج در طول سال، در پي سود بيشتر نباشند.
درواقع اين آييننامه و قانوني شدن حراج در كشور براي جلوگيري از حراج خودسر و سوءاستفادههايي در اين زمينه است.
او ادامه ميدهد: در صورتي كه از واحدهاي صنفي متفرقه خريد ميكنيد، حتما توجه داشته باشيد واحد مربوط داراي مجوز از اتحاديه باشد. واحد بازرسي و نظارت اصناف به طور مرتب از واحدهاي صنفي بازرسي كرده و جلوي هرگونه سوءاستفاده را خواهد گرفت.
