بحران آب در كرمان

خشكسالي‌هاي 12 سال اخير و پايين رفتن سطح سفره‌هاي آب زيرزميني، تامين آب شرب شهرهاي شمالي استان كرمان را با مشكلات فراواني مواجه كرده و عمده فعاليت‌هاي اقتصادي استان در بخش‌هاي كشاورزي و صنعت را تحت تاثير خود قرار داده است.

به گزارش «جام جم آنلاين»، هم‌اكنون در شهرستان‌هاي كرمان، رفسنجان، سيرجان و زرند، اكثر قنوات خشك و چاه‌ها با كاهش شديد منابع آبي مواجه شده‌اند.بيلان آبي دشت‌ها نيز منفي بوده و كسري مخزن‌ شكل بحراني پيدا كرده است.

مدير برنامه‌ريزي شركت آب منطقه‌اي استان كرمان در گفت‌وگو با «جام‌جم» درباره بحران كمبود آب در مناطق شمالي استان كرمان گفت: خشكسالي‌هاي متمادي باعث شده سطح آب در دشت زرند طي 11 سال گذشته 15/4 متر، دشت كرمان طي 15 سال گذشته بيش از 13 متر و دشت رفسنجان در 9 سال گذشته حدود 7/5 متر افت داشته باشد كه با وجود بيلان منفي و ادامه روند كنوني، منابع آب زيرزميني به هيچ وجه براي تامين آب شرب براي ماه‌هاي آينده كفايت نمي‌كند.

مجيد جهانگرد با اشاره به تامين آب شرب و مثلث شهرهاي شمالي استان كرمان از منابع زيرزميني افزود: در حال حاضر تنها طرح تامين آب شرب اجرا شده از منابع آب‌هاي سطحي در استان و شهر سيرجان است كه فعلا با روند خشكسالي قادر به تامين آب برنامه‌ريزي شده 14/3 ميليون مترمكعب در سال نيست.

كرمان با بيش از 183 هزار كيلومترمربع مساحت، در حال حاضر پهناورترين استان ايران است كه با 16 شهرستان و 57 شهر در ناحيه‌اي كويري و كم‌آب حدفاصل استان‌هاي يزد، خراسان جنوبي، سيستان و بلوچستان، هرمزگان و فارس قرار دارد.

اختلا‌ل در روند توسعه اقتصادي

خشكسالي‌هاي چندساله علاوه بر ايجاد مشكل براي تامين آب شرب، اقتصاد استان كرمان را در بخش‌هاي صنعت و كشاورزي نيز با مشكل جدي روبه‌رو كرده است.

بحران كمبود آب در بخش كشاورزي باعث شده سالانه بيش از 8000 هكتار از باغات پسته كرمان براي هميشه خشك شده و زندگي بخش عظيمي از مردم كه از توليد، برداشت و فروش پسته امرار معاش مي‌كنند، با خطر مواجه شود.

فعاليت واحدهاي صنعتي نيز به دليل مشكلات تامين آب شهرك‌ها و نواحي صنعتي تحت تاثير بحران كمبود آب قرار گرفته است.مديرعامل شركت شهرك‌هاي صنعتي استان كرمان در گفتگو با «جام‌جم» با اشاره به بحران كمبود آب در استان و فشار زيادي كه روي صنعت وارد كرده است، گفت: در حال حاضر شهرك‌هاي صنعتي كرمان براي رفع نيازهاي خود به 1700 ليتر آب در ثانيه نياز دارند كه هرچه زودتر بايد تامين شود.وي با اشاره به لزوم ايجاد زيرساخت‌ها در نواحي صنعتي براي سرمايه‌‌گذاري افزود: استان كرمان در حالي براي ايجاد اشتغال به احداث واحدهاي صنعتي نياز دارد كه به دليل كمبود آب و برق، بخش خصوصي تمايلي به سرمايه‌گذاري ندارد.وي افزود: نواحي صنعتي كرمان براي حل مشكل كم‌آبي به 10 حلقه چاه با آبدهي 15 ليتر در ثانيه نياز دارند.

مديرعامل شركت شهرك‌هاي صنعتي استان كرمان همچنين با اشاره به مذاكرات صورت گرفته با مسوولان ذي‌ربط براي حل مشكل آب واحدهاي صنعتي گفت: متاسفانه به دليل بحران كمبود آب تمامي درخواست‌هاي ما براي تامين آب به نتيجه نرسيده است و امكان خريد چاه آب نيز با توجه به خشكسالي و هزينه زياد وجود ندارد.

مهدي تربتي افزود: در حال حاضر 30 درصد مشكلات بخش صنعت استان كرمان مربوط به كمبود آب است.

طرح انتقال آب

طرح انتقال آب به شمال استان كرمان براي رفع معضل كم‌آبي از مهم‌ترين طرح‌هاي عمراني استان است كه سال‌هاست مطرح شده است.

براي انتقال آب به استان كرمان 3 طرح مطرح است كه يكي از آنها انتقال آب از سرشاخه‌هاي كوه‌هاي زاگرس است كه براي رفع معضل خشكسالي و بحران كمبود آب صنعت پسته مطرح شده است.

در اين طرح از يك سو همزمان با انتقال آب از حوزه آبريز منطقه سولكان پنج (يكي از سرشاخه‌هاي كارون واقع در شهرستان بروجن از توابع استان چهارمحال و بختياري)‌ به شمال استان كرمان از هدر رفتن آب رودخانه كوه‌هاي غرب زاگرس جلوگيري مي‌شود و از سوي ديگر با انتقال 200 ميليون مترمكعب آب در سال از خشك شدن سالانه 8000 هكتار از باغات پسته كرمان جلوگيري خواهد شد.اين طرح كه با اعتبار پيش‌بيني شده يكهزار ميليارد توماني بايد طي مدت 5 سال توسط بخش خصوصي اجرا مي‌شد اكنون با گذشت بيش از 15 سال از زمان مطرح شدن به دليل نبود اعتبار و برخي مخالفت‌هاي سياسي و اقتصادي بلاتكليف مانده است.طرح دوم انتقال آب از سد مخزني بهشت‌آباد واقع در استان چهارمحال و بختياري براي تامين آب شرب و صنعت شهرهاي شمالي استان كرمان مي‌باشد كه بيش از 4 سال از زمان مطرح شدن آن مي‌گذرد.

اين طرح با اعتبار 23 هزار و 690 ميليارد ريال طي 10 سال توسط دولت بايد اجرا شود كه هم‌اكنون در مرحله انجام مطالعات اوليه است.

مدير برنامه‌ريزي شركت آب منطقه‌اي استان كرمان درباره اين طرح گفت: اين طرح مشترك آبي از منطقه بهشت‌آباد شروع و با گذر از استان‌هاي اصفهان و يزد به كرمان منتهي مي‌شود.

مجيد جهانگرد با اشاره به كمبود اعتبار براي انجام مطالعات اين طرح گفت: در حال حاضر اعتبار انجام مطالعات اين طرح سالانه 400 ميليون تومان است كه به دليل هزينه‌هاي زياد بايد براي سال آينده افزايش يابد.

وي با اشاره به اتمام فاز اول مطالعات اين طرح گفت: فاز دوم و پاياني مطالعات اين طرح از سال آينده شروع و در سال 1390 به اتمام مي‌رسد.

مدير برنامه‌ريزي شركت آب منطقه‌اي استان كرمان همچنين از انجام مطالعات همزمان طرح انتقال آب از خليج‌فارس به استان كرمان به عنوان سومين طرح انتقال آب به اين استان خبر داد و گفت: مطالعات اين طرح همزمان با مطالعات انتقال آب از چهارمحال و بختياري در حال انجام است تا هر كدام از طرح‌ها كه اقتصادي‌تر بودند، اجرا شوند.

جهانگرد با اشاره به اين كه همه مسوولان استان بايد كمك كنند تا طرح انتقال آب اجرايي شود، افزود: متاسفانه علي‌رغم نياز مبرم كرمان به آب در بين برخي از مسوولان براي اجراي طرح انتقال آب تفاهم نظر وجود ندارد و بعضي از آنها به دليل هزينه بالاي طرح با اجراي آن مخالفند.

هدر رفت منابع آبي

معاون عمراني استاندار كرمان نيز با اشاره به هدر رفتن حدود 20 درصد آب استحصالي شهر كرمان به دليل فرسودگي شبكه انتقال آب شهري گفت: بازسازي شبكه انتقال آب شهري و صرفه‌جويي مردم در ميزان مصرف آب از هدر رفتن آب و برطرف كردن بخشي از نياز كم‌آبي شهر كرمان موثر است.محمدجواد كامياب افزود: به دليل پايين بودن ميانگين بارندگي در استان كرمان طي 12 سال گذشته، خشكسالي و كم‌آبي مشكلات زيادي را براي اقتصاد استان به وجود آورده است.

وي از عزم مديريت استان براي تامين آب خبر داد و افزود: تامين آب درازمدت استان كرمان از جمله پيشنهاداتي است كه در دور سوم سفر رياست جمهوري به اين استان در دستور كار هيات دولت قرار مي‌گيرد.