دیوار آهنین و آغاز یک بحران جدید در منطقه

سخن گفتن در مورد آثار فاجعه آمیز محاصره اقتصادی غزه و تاثیر آن بر زندگی فلسطینیان ساکن در منطقه مجالی بیش از این مطلبد اما تا حد امکان ودر حد بیان کلیات اهم می توان این رویداد را تحلیل کرد.

 اوضاع اسفبار انسانی قضیه برای درک پیامدهای فاجعه آمیز آن کافی است و نشان می دهد که تا چه حد ساخت این دیوار بر زندگی روزمره فلسطینیان در نوارغزه تاثیر گذار است.
 
بر اساس قوانین بین المللی به ویژه بر اساس پیمان چهارم ژنو، محاصره غزه جنایت علیه بشریت و نوعی از نسل کشی به شمار می رود و باید این محاصره خاتمه داده شود و دست کم، کم ترین سطح زندگی و شرایط حیات برای ساکنان این منطقه فراهم شود تا آنان بتوانند به زندگی خود ادامه دهند.

اما ساخت دیوار فولادی با امکانات پیشرفته و تکنولوژی جدید از جمله ورقه های فولادی و سیم خاردار و کانال های آب نشان می دهد که مصر در نظر دارد که تنها منفذ و گذرگاه غزه به جهان خارج را مسدود نماید.

  زمان انتخاب شده برای ساخت دیوار خود پیام و معانی خاصی دارد و درست در زمانی به اجرا درآمده است که گرایش و توجهات جدیدی در افکار عمومی جهان غرب به ویژه اروپا در برابر "اسراییل" و اقدامات این رژیم بعد از تجاوز سال گذشته پدیدار شده است.

شواهد زیادی نشان می دهد که چندین نهاد غربی در برابر رژیم صهیونیستی در نگرش خود در حال ایجاد تغییراتی هستند و در صدد بازبینی در موضع خود می باشند و چنین امری موجب خواهد شد، روابط مصر و حماس به تیرگی کامل بینجامد و به دشمنی آشکار تبدیل شود و چنین پیامدی قطعا بر بحران های کنونی خواهد افزود و موجب می شود نگرش افکار عمومی جهان عرب و مسلمان نسبت به مصر و نقش آن در منطقه تغییر یابد. مصر در گذشته توانسته است که به غربی ها ثابت کند که دولت میانه رو و معتدل است و اصولا برای اثبات چنین امری به برداشتن چنین گامی نیاز نداشت. اکنون به نظر می رسد که هدف مصر از این اقدام این باشد که خود را به عنوان یک میانجی بی طرف و متعادل به منطقه و جهان غرب معرفی کند.

از سوی دیگر تقویت محاصره غزه به صلاح تلاش های هماهنگ عرب ها با دولت اوباما نیست تا از این طریق بتوانند روند مذاکرات فلسطینیان و "اسراییل" را زنده کند. تضعیف حماس موجب تقویت محمود عباس نخواهد بود بلکه ایجاد اختلال در توازن قوا موجب خودکامگی بیشتر "اسراییل" خواهد شد بعد از گذشت يك سال از زمان جنگ غزه و خسارت ها و ويراني هاي گسترده اي كه در اقصي نقاط نوار غزه بر جاي گذاشت، حماس درس هاي مناسبي را از اين جنگ و عمليات "سرب گداخته" خود عليه نظاميان اسرائيلي گرفته است و از اين رو، براي افزايش توان نظامي اش مي كوشد تا در صورت به شكست انجاميدن مذاكرات مربوط به مبادله اسرا، براي دور تازه اي از درگيري ها آماده باشد.

بر اساس پيش بيني دستگاه هاي امنيتي رژیم صهیونیستی، حماس توان خود را در مقايسه با يك سال پيش و زمان حمله ارتش عبري افزايش داده است و در حال حاضر هزاران موشك و تجهيزات نظامي ديگر را در اختيار دارد كه آنها را در زير زمين مخفي كرده است. (1)

در جريان جنگ 22 روزه غزه و عمليات موسوم به "سرب گداخته" صدها تن از اعضاي شاخه نظامي حماس و حدود صد تن از مبارزان عضو جنبش جهاد اسلامي به شهادت رسیدند ؛ ولي اين خسارت ها و زيان هاي وارده باعث ترغيب هر چه بيشتر احمد جعبري، فرمانده گردان هاي قسام جهت ترميم دستگاه تحت فرمانش و نيز افزايش توانايي هاي نظامي حماس شد.

بر اساس تخمين ها و برآوردهاي سازمان هاي اطلاعاتي و امنيتي، حماس موفق شده است كه مقادير گسترده اي تجهيزات جنگي كه بيشتر آنها از خارج فلسطين تامين شده است، را در نوار غزه انبار كند ؛ البته بخشي از نيازها نيز توسط زرادخانه هاي محلي اين جنبش تامين مي شود.
 
هدف اصلي حماس در سال هاي اخير، افزايش برد موشك هاي حماس تا مسافت هشتاد كيلومتر است يعني به مقداري كه با موشك هاي خود بتواند عمق اراضي اشغالی را هدف قرار دهد و تحقق اين امر (رساندن برد موشك ها به هشتاد كيلومتر) به معناي آن است كه تل آويو نيز در تير رس آنان قرار خواهد گرفت.

حماس در مسابقه تسليحاتي موفق شده است تا صدها موشك با بردهاي مختلف را در اختيار بگيرد كه البته بايد به آنها، موشك هاي پيشرفته قسام، كاتيوشا و موشك هاي فجر را نيز اضافه كرد.

حماس در جريان عمليات "سرب گداخته" خود به اهميت سلاح هاي ضد زرهي و نيز خسارت هاي سنگيني را كه استفاده از آن براي ارتش اسرائيل به دنبال دارد، پي برد و از اين رو، تمام توان خود را براي دست يابي به سلاح هاي پيشرفته ضد تانك و نيز بمب هاي با قدرت انفجاري بالا به كار بسته است.

اساس نگراني هاي رژيم صهيونيستي از بمب هايي است كه توسط نيروهاي حماس وارد نوار غزه شده و از همان نوعي است كه حزب الله در جنگ دوم لبنان استفاده مي كرد. اين بمب ها از قدرت انفجاري بسيار بالا برخوردارند و مي توانند سپر فولادي با ضخامت 200 ميلي متر را شكاف دهند. در جريان جنگ غزه، حماس در هر روز حدود 70 موشك به سمت مناطق اسرائيلي شليك مي كرد كه البته اين رقم بدون احتساب خمپاره ها مي باشد. (2)

جنبش حماس آمارها و داده هاي مربوط به جنگ گذشته و عمليات "سرب گداخته" را بررسي كرده و تصميم دارد تا روند حملات موشكي را تشديد بخشد و از اين رو، به روند تونل سازي در نوار غزه شدت داده است.

در سال گذشته، ده ها كيلومتر تونل در زير شهر غزه و محيط اطراف آن احداث شده است كه برخي از اين تونل ها در زير منازل مسكوني شهروندان قرار دارد و در آنجا محل هايي براي شليك موشك نيز تعبيه شده است.

پيش بيني دستگاه هاي امنيتي نشان از آن دارد كه شاخه نظامي حماس تونل هايي در زير زمين احداث كرده است كه امتداد آن به اراضي اشغالی مي رسد و با اين كار، در پي آن است تا بستر لازم را براي نفوذ مبارزان عضو حماس به اين اراضي، اجراي عمليات و ربودن سربازان صهيونيستي فراهم نمايد. (3)

گزارش مركز پژوهش هاي امنيت ملي، وابسته به دانشگاه تل آويو نشان مي دهد كه حماس فعاليت هاي گسترده را براي انتقال سلاح هاي جديد به نوار غزه آغاز كرده است كه از مهم ترين اين تسليحات مي توان به سلاح هاي ضد تانك، موشك هاي ميان برد و موشك هاي ضد هوايي اشاره كرد. (4)

در اين گزارش آمده است كه حماس موفق به راه اندازي مجدد زرادخانه توليد سلاح خود شده است، زرادخانه اي كه تا پيش از جنگ غزه فعاليت داشت. ضمنا گزارش مذكور همچنين حكايت از آن دارد كه موانع و مشكلات بسياري در راه حماس براي استرداد سلاح و تجهيزات جنگي به نوار غزه وجود دارد كه از جمله آنها مي توان به تلاش هاي مصر و ديگر كشورها براي جلوگيري از قاچاق اسلحه نام برد كه البته در گزارش نامي از اين "ديگر كشورها" برده نشده است.

شواهد زیادی نشان می دهد که چندین نهاد غربی در برابر رژیم صهیونیستی در نگرش خود در حال ایجاد تغییراتی هستند و در صدد بازبینی در موضع خود می باشند و چنین امری موجب خواهد شد، روابط مصر و حماس به تیرگی کامل بینجامد و به دشمنی آشکار تبدیل شود و چنین پیامدی قطعا بر بحران های کنونی خواهد افزود و موجب می شود نگرش افکار عمومی جهان عرب و مسلمان نسبت به مصر و نقش آن در منطقه تغییر یابد. مصر در گذشته توانسته است که به غربی ها ثابت کند که دولت میانه رو و معتدل است و اصولا برای اثبات چنین امری به برداشتن چنین گامی نیاز نداشت.

 اکنون به نظر می رسد که هدف مصر از این اقدام این باشد که خود را به عنوان یک میانجی بی طرف و متعادل به منطقه و جهان غرب معرفی کند منطقه خاورمیانه شاهد تحولات مهمی است که می تواند توازن قوا در این منطقه را برهم زند. تقویت روابط راهبردی مصر و " اسراییل " ممکن است برخی از تلاش های جدید در منطقه را ناکام بگذارد تلاش هایی که می تواند نقش " اسراییل " را کاهش دهد و موجب سرخوردگی و عدم تحرک دراز مدت این رژیم شود در مقابل حماس جنبشی مردمی است که برخاسته از متن توده عظیم ورنج کشیده فلسطینی بوده و با فشار ارعاب وتهدید تضعیف نمیشود و از کارایی ها وتوانمندی هایش ذره ای کم نخواهد شد .اینگونه است که خاورمیانه آبستن حوادث جدید خواهد بو بود حوادثی که امید است صلح نهایی را برای ملت فلسطین به ارمغان آورد.

تهیه و تنظیم: مریم امیر شاه کرمی

منابع:

www.globalsecurity.org
www.haaretz.com
Ibid
www.jpost.com