آمریکا آماده نخستین سناتور مسلمان هست؟

 

 

 

عبدالرحمن محمد السید متولد سی‌ویکم اکتبر سال ۱۹۸۴ در حومه دیترویت است؛ فرزند پدری مهاجر از مصر و نامادری‌اش که خانواده‌اش نسل‌ها در میشیگان ریشه دارند. او در دبیرستانی دولتی درس خواند، فوتبال آمریکایی و کشتی و لاکراس بازی کرد و بعد راهی دانشگاه میشیگان شد؛ جایی که با رتبه ممتاز فارغ‌التحصیل شد و افتخار سخنرانی در مراسم فارغ‌التحصیلی در کنار بیل کلینتون نصیبش شد.

 

مسیر تحصیلی او از آنجا فقط پرشتاب‌تر شد. بورسیه رودز او را به کالج اوریل دانشگاه آکسفورد برد تا دکترای بهداشت عمومی بگیرد؛ همان دورانی که به عنوان کاپیتان تیم لاکراس دانشگاه، بالاترین نشان ورزشی آکسفورد را هم از آن خود کرد. سپس در دانشکده پزشکی دانشگاه کلمبیا مدرک پزشکی گرفت. اما به‌جای مطب، راهی را انتخاب کرد که خودش بعد‌ها در کتابش «سیاست‌ورزیِ شفابخش» توصیف کرد: ساختن نهاد‌هایی که واقعا برای مردم کار کنند.

 

در سال ۲۰۱۵ و در پی بحران مالی و بحران آب فلینت، او را برای بازسازی اداره بهداشت دیترویت -شهری که تازه از ورشکستگی بیرون آمده بود- به کار گرفتند. چند سال بعد، ریاست اداره بهداشت، خدمات انسانی و کهنه‌سربازان ویین کانتی، پرجمعیت‌ترین و متنوع‌ترین شهرستان میشیگان با نزدیک به یک میلیون و هشتصد هزار نفر جمعیت، را برعهده گرفت. در این فاصله، در سال ۲۰۱۸ برای نامزدی فرمانداری میشیگان از حزب دموکرات هم رقابت کرد و در انتخابات مقدماتی به گرچن ویتمر باخت؛ باختی که به گفته بسیاری از تحلیلگران سیاسی آمریکا، نقطه شروع شناخته‌شدن ملی او بود، نه پایان کارش.

 

 

السید همسرش سارا جوکاکو، روان‌پزشک، را در دوران دانشجویی در دانشگاه میشیگان شناخت و در سال ۲۰۰۶ با او ازدواج کرد. جوکاکو که خانواده‌اش ریشه در هند دارند، مدرک پزشکی‌اش را هم از دانشگاه کلمبیا گرفته و اکنون در آن‌آربر مطب دارد. این زوج دو دختر به نام‌های اِمالی و سرین دارند و السید بار‌ها در فضای عمومی از خودش به‌عنوان پدری که عاشق دخترهایش است یاد کرده، هرچند همیشه تلاش کرده زندگی خانوادگی‌اش را از کانون توجه رسانه‌ای دور نگه دارد.

 

مسلمان بودن او، به‌ویژه در فضای پرتنش سیاست آمریکا، همواره دستمایه واکنش‌های متفاوت بوده است. طرفدارانش پیروزی او را نشانه‌ای از رشد و پذیرش تنوع دینی در قلب سیاست آمریکا می‌دانند و مخالفانش، به‌ویژه در جبهه راست‌گرا، تلاش کرده‌اند از همین هویت بر ضد او استفاده کنند. خود السید بار‌ها گفته دین برایش نه ابزار سیاسی، بلکه بخشی از همان نگاه به عدالت و همدلی است که او را از پزشکی به سیاست کشاند.

 

 

کارزار انتخاباتی السید حول سه محور اصلی شکل گرفت: بیرون راندن نقش پول کلان از سیاست، افزایش قدرت خرید طبقه متوسط و کارگر، و تصویب طرح بیمه درمانی همگانی موسوم به «مدیکر برای همه». او این پیام را در برابر ریچارد کوچ‌سیاسی‌ای که طی این کارزار علیه او به‌راه افتاد، مدام تکرار کرد: اینکه او نه محصول دستگاه حزبی است و نه بدهکار به کمیته‌های اقدام سیاسی بزرگ.

 

این پیام، در ایالتی مثل میشیگان که در سال ۲۰۲۴ به سبد رای دونالد ترامپ رفت، اما همچنان یکی از میدان‌های اصلی رقابت دو حزب است، طنین قابل توجهی پیدا کرد. حمایت‌های برنی سندرز و الکساندریا اوکاسیو-کورتز، دو چهره شاخص جناح چپ دموکرات‌ها، و نیز سناتور فعلی میشیگان تینا اسمیت، به تقویت جایگاه او در میان رای‌دهندگان پیشرو کمک کرد؛ در حالی که گرچن ویتمر، فرماندار محبوب ایالت، در روز‌های پایانی کارزار به‌طور علنی از رقیب او حمایت کرد. تلاشی که در نهایت نتیجه‌ای معکوس داد.

 

 

شاید هیچ بخشی از این کارزار به‌اندازه رویارویی السید با آیپاک، پرنفوذترین لابی طرفدار اسرائیل در آمریکا، جنجالی نبود. این نهاد و کمیته‌های وابسته به آن بیش از سی میلیون دلار برای حمایت از رقیب او هزینه کردند؛ رقمی که آن را به یکی از گران‌ترین مداخلات مستقیم یک لابی در یک انتخابات مقدماتی سنا در تاریخ آمریکا تبدیل کرد. السید در طول کارزار موضع روشنی درباره جنگ غزه گرفته و خواستار توقف کمک‌های نظامی آمریکا به اسرائیل و هدایت آن منابع به حل مشکلات داخلی نظیر درمان، مسکن و زیرساخت شده بود.

 

پیروزی او در برابر این حجم از هزینه، در رسانه‌های آمریکایی به‌عنوان ضربه‌ای نمادین به قدرت لابی اسرائیل توصیف شد. مایا بری، مدیر اجرایی موسسه غیرحزبی عرب‌های آمریکایی، این پیروزی را رویدادی مهم خواند و گفت رای‌دهندگان میشیگان زیر بار تبلیغات گسترده‌ای که هیچ سخنی از سیاست‌های واقعی نمی‌گفت، نرفتند. با این حال السید در سخنرانی پیروزی‌اش تاکید کرد که تعهدش به امنیت شهروندان یهودی آمریکا را در همان حد تعهدش به امنیت دخترانش می‌داند و از رای‌دهندگان یهودی به‌خاطر فرصت گفت‌و‌گو و همراهی در طول کارزار تشکر کرد.

 

 

نتیجه انتخابات مقدماتی میشیگان هنوز چند ساعت از اعلامش نگذشته بود که دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی تحت مالکیت خودش واکنش نشان داد و پیروزی السید را «خبر خوب برای حزب جمهوری‌خواه» خواند؛ در حالی که در همان پیام، بدون ارائه مدرک، ادعا کرد شهرستان ویین یکی از فاسدترین مناطق رای‌گیری آمریکاست. ترامپ در ادامه، در سخنرانی‌ای در لاس‌وگاس، لحن تندتری گرفت و السید را به همدلی با جریان‌های چپ‌گرا در حزب دموکرات متهم کرد و کارزار انتخاباتی پیش رو را جنگی علیه آنچه او «چرخش دموکرات‌ها به‌سمت سوسیالیسم و کمونیسم» می‌خواند، توصیف کرد.

السید در واکنش به این اظهارات، آنها را حواس‌پرتی از بحث‌های واقعی سیاستی خواند و در گفت‌و‌گو با یکی از شبکه‌های خبری آمریکا از ترامپ خواست به‌جای حمله شخصی، روی برنامه‌های او درباره خارج کردن پول از سیاست، افزایش قدرت خرید مردم و تصویب درمان همگانی متمرکز شود. او پیش‌تر هم در گفت‌و‌گو با یک مجله معتبر آمریکایی گفته بود خودش را نه سوسیالیست می‌داند و نه کمونیست، و معتقد است در مقیاس کوچک و محلی، اقتصاد بازار آزاد می‌تواند روش خوبی برای تخصیص منابع باشد، به شرط آنکه دسترسی به آن برای همه فراهم باشد.

 

 

در آن‌سوی میدان، مایک راجرز، نماینده پیشین کنگره و رئیس سابق کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان، بدون رقیب در مقدماتی جمهوری‌خواهان به نامزدی نهایی رسید. راجرز که پیش از ورود به سیاست افسر ارتش و سپس مامور ویژه اف‌بی‌آی در شیکاگو بود، در سال ۲۰۲۴ هم برای کرسی دیگر سنای میشیگان رقابت کرده بود و با اختلافی بسیار اندک به الیسا اسلاتکین باخته بود؛ باختی که حالا او را مصمم‌تر برای دور دوم کرده است.

 

این کرسی، که با بازنشستگی سناتور دموکرات گری پیترز خالی شده، یکی از معدود کرسی‌های واقعا رقابتی سنا در انتخابات میان‌دوره‌ای امسال به‌شمار می‌رود و نتیجه آن می‌تواند در تعیین حزب اکثریت سنا برای باقی‌مانده دوره ریاست‌جمهوری ترامپ نقش تعیین‌کننده داشته باشد. جمهوری‌خواهان اکنون پنجاه‌وسه کرسی سنا را در اختیار دارند و دموکرات‌ها برای پس گرفتن اکثریت باید چهار کرسی را از رقیب بگیرند؛ همزمان باید کرسی‌های خودشان در ایالت‌های نزدیکی مثل میشیگان و جورجیا را هم حفظ کنند.

 

 

اگر السید در نوامبر پیروز شود، نه‌فقط اولین سناتور مسلمان تاریخ آمریکا خواهد بود، بلکه یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های جناح چپ حزب دموکرات در سنا هم به‌شمار خواهد رفت؛ کسی که مسیرش از یک پزشک اهل حومه دیترویت تا کاندیدای فرمانداری و حالا کاندیدای سنا، بازتابی از تحولاتی است که در سال‌های اخیر در بخشی از پایگاه رای دموکرات‌ها، به‌ویژه در میان جوانان و اقلیت‌های مذهبی و قومی، شکل گرفته است.

 

نتیجه میشیگان همچنین بار دیگر نشان داد که در برخی ایالت‌های کلیدی، هزینه‌های کلان تبلیغاتی همیشه تضمین‌کننده پیروزی نیست و رای‌دهندگان، دست‌کم در انتخابات مقدماتی، می‌توانند در برابر جریان اصلی پول و رسانه بایستند. اما راه تا نوامبر هنوز طولانی است؛ راجرز با پشتوانه حزب جمهوری‌خواه و حمایت علنی ترامپ وارد میدان می‌شود و بی‌تردید کارزاری پرهزینه و پرتنش دیگر در انتظار میشیگان است، ایالتی که یک‌بار دیگر قرار است به یکی از داغ‌ترین میدان‌های سیاسی آمریکا در انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۶ تبدیل شود.