سير تحول ورزش بانوان معلول در گذر زمان

ورزش بانوان معلول ايران از سال 1365 با تاسيس انجمن ورزش‌هاي معلولين و نابينايان آغاز و تاکنون فراز و نشيب‌هاي فراواني را شاهد بوده که در اين گزارش روند توسعه آن در گذر زمان بررسي مي‌شود.

به گزارش سايت فدراسيون جانبازان و معلولان؛ انجمن ورزش بانوان معلول ايران در سال 1365 با هدف پيشگيري از شدت معلوليت‌ها، افزايش توانايي‌هاي جسماني، ايجاد نشاط و شادابي، افزايش تعاملات اجتماعي بانوان و در نهايت شناخت استعدادهاي ورزش آنان براي حضور در ميادين ملي و بين المللي تاسيس شد.

اهم فعاليت‌هاي اين انجمن در ابتدا در رشد و توسعه رشته‌هايي چون دووميداني، تنيس روي ميز، شنا، بسکتبال براي معلولين و دووميداني، شنا، شطرنج و گلبال براي نابينايان متمرکز بود.

بعد از مدتي رشته‌هاي ورزشي ديگر شامل تيراندازي، تيروکمان، واليبال نشسته و بوچيا به فعاليت‌هاي اين انجمن افزوده شد و در سال 1991 و در نخستين حضور بين‌المللي بانوان معلول ايران مدال برنز رشته تنيس روي ميز مسابقات جهاني توسط "معصومه کارگر ژوتي" کسب شد.

در سال 1384 با ادغام انجمن‌هاي ورزشي در فدراسيون‌ها و تشکيل جايگاه سازماني "نايب رئيس ورزش بانوان" در فدراسيون ورزش‌هاي جانبازان و معلولين، فعاليت بانوان معلول ورزشکار در سه بخش متمرکز و در اين فدراسيون پيگيري شد.

بخش نخست شامل آموزش بود که تشکيل کلاس‌هاي آموزشي براي تربيت مربي، کلاسبندي و داوري در رشته‌هاي مختلف در دستور کار اين بخش قرار گرفت. تاکنون بيش از 750 داور، مربي و کلاسبند در رشته‌هاي مختلف در ورزش بانوان معلول تربيت و فعال شده‌اند.

برگزاري مسابقات قهرماني کشور، ليگ‌هاي باشگاهي و جشنواره‌هاي ورزشي از ديگر فعاليت‌هاي ورزش بانوان در دومين بخش است.

همچنين شناخت استعدادهاي ورزشي براي حضور در ميادين و رويدادهاي بين المللي ورزشي از ديگر فعاليت‌هاي مهم و سومين بخش فعاليت بانوان فدراسيون ورزش‌هاي جانبازان و معلولين است.


** وضعيت فعلي ورزش بانوان

رشد و توسعه ورزش بانوان معلول و نابينا باعث شد فعاليت‌هاي ورزشي نابينايان مستقل شود و در سال 1379 انجمن ورزش نابينايان در فدراسيون اين عزيزان ادغام شد.

سال 1384 را مي‌توان آغاز دوره جديد ورزش بانوان در فدراسيون ورزش‌هاي جانبازان و معلولين در هشت رشته ورزشي دانست.

تنيس روي ميز، تيراندازي، تيروکمان، واليبال نشسته، بوچيا، دووميداني، شنا و بسکتبال با ويلچر از جمله اين هشت رشته ورزشي هستند.

ادغام ورزش بانوان معلول در فدراسيون ورزش‌هاي اين عزيزان باعث شد با توجه به برخورداري بانوان از امکانات فني مناسب و کادر فني مجرب، زمينه رشد و توسعه و حضور بهتر ورزشکاران در سطح ملي و بين المللي فراهم شود.

با توجه به روند پيشرفت ورزش بانوان معلول، در حال حاضر آنان در چند رشته ورزشي در سطح جهان و آسيا داراي جايگاه بسيار خوبي هستند، به گونه‌اي که در رشته تيراندازي داراي مقام جهاني هستند.

در رشته واليبال نشسته، تيروکمان، دووميداني و تنيس روي ميز در آسيا از جايگاه‌هاي دوم و سوم برخوردارند.

در حال حاضر 25 هيات ورزشي معلولين در سطح کشور داراي نايب رييس بانوان هستند که بيش از يک هزارو 500 معلول را به صورت سازمان يافته در رشته‌هاي مختلف ورزش بانوان را زير نظر دارند.

تعداد تقريبي نفرات هر رشته ورزشي به قرار زير است:

واليبال نشسته: 350 تا 400 نفر
تنيس روي ميز: 350 تا 400 نفر
تيراندازي: 200 تا 230 نفر
دووميداني : 220 تا 250 نفر
شنا، بوچيا و بسکتبال: هر رشته حدود 100 نفر
تيروکمان: 40 تا 50 نفر


** جايگاه ورزش بانوان معلول ايران در سطح جهان

"بتول مشرف جوادي"، نايب رييس بانوان فدراسيون ورزش‌هاي جانبازان و معلولين در مورد جايگاه ورزش زنان معلول ايران در قاره آسيا و جهان، گفت: بطور کلي از ميان هشت رشته فعال در ورزش زنان معلول ايران، آنان در رشته‌هاي تيراندازي، واليبال نشسته، تيروکمان، دووميداني، بوچيا و تنيس روي ميز در سطح آسيا داراي جايگاه بسيار خوبي هستيم و اگر اين شرايط ادامه يابد، شاهد موفقيت‌هاي بيشتري در ورزش بانوان خواهيم بود.

وي با اشاره به مسابقات جوانان زير 19 سال آسيا که اخيرا در ژاپن برگزار شد، افزود: بانوان معلول ايران در اين مسابقات در رشته تنيس روي ميز صاحب مقام اول تيمي و مقام‌هاي دوم و سوم انفرادي و در رشته پوچيا عنوان سوم انفرادي را کسب کردند.

نايب رييس بانوان کميته آسيايي پارالمپيک در خصوص عنوان‌هاي کسب شده توسط بانوان در مسابقات بين‌المللي و آسيايي، تصريح کرد: در رشته تيراندازي بانوان، ايران مقام‌هاي اول تا سوم جهاني را در اختيار دارند. ضمن اينکه در بازي‌هاي پارالمپيک 2000 سيدني مقام سوم اين رشته را بدست آورند.

وي خاطر نشان کرد: در رشته دووميداني و در مسابقات پارالمپيک 2004 آتن، اعظم خداياري، ورزشکار زن ايران به مقام سوم دست يافت که وي به همراه زهرا تقي بيگلو در مسابقات جهاني نيوزلند مقام‌هاي اول و دوم را کسب کردند.

مشرف جوادي جديدترين مقام کسب شده ورزشکاران زن ايران در رشته دووميداني را کسب مقام اول رشته پرتاب ديسک مسابقات بين‌المللي 2008 تونس دانست و گفت: سال 2007 واليبال نشسته بانوان مقام سوم آسيا، سال 2005 تير وکمان مقام سوم آسيا و تيم تنيس روي ميز ايران نيز در سال 1382 در مسابقات جهاني اردن، مقام دوم را کسب کردند.

وي يادآور شد: در رشته تيراندازي جديدترين عنوان کسب شده بانوان شامل مقام اول و دوم جهان در رشته تپانچه و مقام اول جهان در رشته تفنگ بادي در مسابقات جهاني اسپانيا که شهريور ماه سال جاري برگزار شد.

نايب رييس بانوان فدراسيون ورزش‌هاي جانبازان و معلولين در خصوص نتايج تلاش بانوان ورزشکار معلول ايران از زمان آغاز فعاليت آنان تاکنون، گفت: بطور کلي مي‌توان گفت بانوان معلول ايران تاکنون بيش از 60 مدال سه رنگ در مسابقات بين المللي، جهاني، پارالمپيک و آسيايي کسب کردند.


**موانع و مشکلات ورزش بانوان معلول

نايب رييس بانوان فدراسيون ورزش‌هاي جانبازان و معلولين در خصوص موانع موجود بر سر راه ورزش بانوان ايران، گفت: خوشبختانه با ادغام ورزش بانوان در فدراسيون از نظر کادر فني و اجرايي، تربيت مربي و داور زن با مشکلي روبرو نيستيم و با وجود کادر خبره و با تجربه پيشرفت خوبي ورزش بانوان داشته است.

وي تاکيد کرد: اما طبق معمول امکانات موجود و نبود زير ساخت‌هاي مناسب ورزشي براي بانوان معلول مهمترين مشکلات اين قشر از جامعه است.

مشرف جوادي نبود بودجه کافي را يکي ديگر از موانع توسعه ورزش بانوان معلول دانست و گفت: امکانات و وسايل ورزشي بعضي رشته‌ها مانند تيروکمان، تيراندازي و .. بسيار گران هستند و تهيه اين لوازم براي خيلي از ورزش دوستان اين رشته‌ها امکان پذير نيست.


** برنامه‌هاي فرا روي ورزش معلولين

ورزش بانوان جانباز و معلول بعد از ادغام انجمن با فدارسيون ورزش‌هاي جانبازان و معلولين در سال 1384 پيشرفت‌هاي زيادي داشته است.

ورزشکاران زيادي در رشته‌هاي ورزشي اين فدراسيون جذب شدند و کارهاي زيادي براي اين موضوع انجام شده و بازيکنان جواني به عضويت تيم‌هاي ملي بانوان جانباز و معلول در آمده‌اند.

به عنوان مثال در رشته‌هاي بوچيا و تنيس روي ميز جوانان خوبي به اين ورزش علاقه‌مند شدند که جوانگرايي در تيم‌ها را نويد مي دهد.

در گذشته استان‌ها براي مسابقات آزاد بودند نفرات خود را معرفي کنند، اما در حال حاضر با توجه به استقبال زياد بانوان از هشت رشته ورزش اين فدراسيون، مبناي سني و رکورد گيري براي معرفي ورزشکاران در مسابقات کشوري رعايت مي‌شود.

يکي ديگر از کارهاي در دست اقدام ورزش بانوان معلول جذب افراد ناتوان و معلول از گوشه‌ي منازل به رشته‌هاي ورزشي اين فدراسيون است. در اين راستا علاوه بر ايجاد انگيزه در آنان با کارهاي تبليغاتي، به جوانگرايي براي تامين بازيکنان آينده تيم‌هاي ملي و جوانان نيز تاکيد زيادي مي‌شود.

برنامه‌هاي فدراسيون به ويژه در بخش بانوان بر روي بازي‌هاي آسيايي گوانگ‌جو، بازي‌هاي پارالمپيک 2012 لندن و حتي مسابقات بعد از آنان نيز است تا بتوانند در آينده سخن اول را در ورزش قهرماني معلولين بزنند.

شناسايي استعدادها براي عضويت در تيم‌هاي ملي بانوان و برنامه‌ريزي براي برگزاري اردوهاي ورزشي و آمادگي و حضور در رويدادهاي مهم آسيايي، جهاني و بين المللي براي کسب تجربه و سهميه حضور در بازي‌هاي پارالمپيک از ديگر برنامه‌هاي ورزش بانوان معلول است.

در خصوص برنامه‌هاي کوتاه مدت اين فدراسيون براي بانوان معلول، مي‌توان از حضور در مسابقات جهاني ايواز هندوستان که آذرماه سال جاري برگزار مي‌شود، ياد کرد.

همچنين مسابقات تنيس روي ميز آسيا - اقيانوسيه که با حضور 11 کشور از 30 مهرماه در اردن برگزار مي‌شود از ديگر برنامه‌هاي کوتاه مدت ورزش بانوان معلول ايران است.