تدابیر اوباما برای تحکیم بیشتر برجام قبل از ترک کاخ سفید

برخی منابع خبری در ایالات متحده آمریکا گفته اند که اوباما پیش از ترک کاخ سفید، به دنبال اتخاذ تدابیری برای تحکیم بیشتر برجام یا همان برنامه جامع اقدام مشترک ایران و کشورهای 1+5 است.

به گزارش «تابناک» به نقل از وال استریت ژورنال، این منابع مدعی شده اند که از جمله اقداماتی که اوباما در این جهت انجام خواهد داد، اعطای مجوزهای بیشتر به تجار آمریکایی برای ورود به بازارهای ایران و حذف برخی تحریم های اضافی آمریکا علیه ایران است؛ اقداماتی که به گفته این منبع، پیش از انتخاب ترامپ هم در جریان بوده و احتمالا به گونه ای برجام را تحکیم خواهد کرد که تقریبا برگشت از آن برای رونالد ترامپ غیر ممکن خواهد بود. این مقام ارشد به وال استریت ژورنال گفت، دولت ترامپ احتمالا بعد از تحلیل توافق هسته ای از پاره کردن آن منصرف خواهند شد.

تحکیم برجام در مدت باقی مانده در دوران ریاست جمهوری باراک اوباما با انتصاب مشاور امنیت ملی ترامپ و رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا که هر دو از محافظه کاران ضد ایرانی هستند، تسریع بیشتری یافته است، حال آنکه تا کنون تیم انتقال قدرت ترامپ، موضع ترامپ درباره توافق هسته ای با ایران را پس از انتخاب وی به روشنی بیان نکرده اند. با وجود این، وی در دوران مبارزات انتخاباتی وعده داده بود که تحریم های ایران را بیشتر خواهد کرد؛ اما در عین حال گفته بود، نباید شرکت های آمریکایی از مزایای این توافق محروم بمانند، چون پس از توافق، تجار و شرکت های اروپایی و دیگران، میلیاردها دلار این توافق نامه سود بردند.

این منابع به وال استریت ژورنال گفته اند، آنها تلاش می کنند که در یک فرایند به تیم رئیس جمهور جدید نشان بدهند، در صورت پایان یکجانبه توافق هسته ای، نتیجه ترسناک برای امریکا خواهد داشت.

یک مقام آگاه امریکایی دیگر نیز بیان کرده است، خیلی بعید است که این توافق پاره شود، چون متحدان و همکاران امریکا ـ که شامل روسیه و چین می شود ـ تعهد به اجرای این توافق داده اند. این منبع اضافه کرده است، اما آنچه بسیار مهم است، توانایی ما برای نشان دادن این موضوع است که توافق کار می کند. این منابع اعلام کرده اند که آنها هنوز مذاکره با تیم ترامپ در موضوع توافق هسته ای ایران را شروع نکرده اند.

تصویری از توافق که دولت اوباما برای تیم ترامپ طراحی کرده، کاملاً روشن است. در این تصویر در صورتی که بخشی از توافق توسط امریکا فرو پاشد و یا نقض شود، ایران به احتمال قوی برنامه هسته ای خود را دوباره تهاجمی دنبال خواهد کرد و به دلیل عدم تبعیت اروپا، چین و روسیه توانایی استفاده از تحریم ها برای محاصره ایران کم خواهد شد. در این صورت، تنها راهکار حمله به تأسیسات هسته ای ایران خواهد بود.

این مقامات بیان کرده اند که آنها معتقد نیستند که ترامپ همه توافق را کنار خواهد گذاشت، بلکه نگرانی آنها این است که ترامپ بخشی از توافق را برای مذاکره مجدد کنار بگذارد و همچنین تحریم های ایران در سایر موضوعات غیر هسته ای را گسترش دهد.

با این حال، هنوز شمار بسیاری از نمایندگان امریکا تمایل دارند که تحریم های ایران در موضوع موشکی و حمایت از تروریسم را گسترش دهند؛ اما کاخ سفید تهدید کرده است، آن را وتو خواهد کرد. این موضوع مشخص نیست که اگر ترامپ در چنین شرایط مشابهی قرار بگیرد، چه اقدامی انجام می دهد؟ البته این مقام امریکایی بیان کرده که برداشت ما از ترامپ یک جنگ طلب و آتش افروز نیست.

وال استریت ژورنال گزارش کرد، حتی اگر دولت بعدی آمریکا از نظر فنی یا قانونی توافق هسته‌ای ایران را لغو نکند، این خطر وجود دارد که ایران، تحریم‌های جدید یا حتی لفاظی‌های شدیدتر دولت ترامپ را دلیلی تلقی کند تا خود از برجام کناره‌گیری کند.

با اینحال، «مارک دوبوویتس» مدیر اجرایی بنیاد دفاع از دموکراسی که یکی از مخالفان برجام است می‌گوید اقدام یکجانبه دولت اوباما، تنها فشارهای سیاسی به دولت ترامپ را افزایش می‌دهد تا هرچه سریعتر برجام را لغو کند.

وال استریت ژورنال در پایان نوشت: اگر ترامپ در برهم زدن توافق هسته‌ای با موانع قانونی مواجه نشود و بتواند به راحتی آن را ملغی کند، مسئولیت این ماجرا به عهده باراک اوباما خواهد بود، زیرا وی نتوانسته است توافقی را که خود برای رسیدن به آن تلاش کرد، حفظ کند.