قفل‌هایی که باید در دوره «پسابرجام» باز شوند

دكتر يدالله كريمي پور، عضو هیأت علمي دانشگاه خوارزمي تهران، در گفت و گو با «تابناك» درباره ضرورت دستيابي ايران به فناوری هسته اي با توجه جايگاه ژئوپليتيكي اش گفت: «توسعه، پدیداری چندوجهی است و فناوری هسته ای تنها پرکاه روند و فرایند توسعه و پیشرفت کشورهاست. ايران بايد در چرخه ی برگشت ناپذیر توسعه پایدار قرار گیرد. توسعه ای که چندوجهی است با در نظر گرفتن زمينه هاي توسعه فنی،  توسعه کشاورزی، محیط زیستی، سیاسی، فرهنگی و... حاصل مي شود كه فناوری هسته اي هم در اين چارچوب قابل بررسي است».

وي در ادامه درباره چالش هايي كه تحريم هاي هسته اي براي ايران ايجاد كرده بود، اظهار داشت: «بايد توجه كرد كه فشارها و تحریم های بین المللی از سال 57 شروع شد و همواره نيز رو به گسترش بوده است. به گمانم برجام به دلیل آنکه زمینه ارتقای جایگاه ژئواکونومیک ایران را مهیا می سازد، شماری از شکاف ها را پر می کند و در این هیچ تردیدی نیست، ولی بايد پذيرفت كه برجام هزینه های سنگینی برای ایران فراهم آورد که بعدها ابعاد آن روشن خواهد شد».

اين استاد دانشگاه در ادامه افزود: «براي آنكه ايران بتواند هزينه ها و چالش هاي جهاني و منطقه اي مرتبط با روند شتابان توسعه را كاهش دهد، بايد استراتژي هاي خود را با جامعه جهانی ضمن حفظ رويكرد انتقادي همسو كند».

استاد جغرافياي سياسي دانشگاه خوارزمي تهران ضمن پذيرش ناعادلانه بودن مناسبات جهاني گفت: «مناسبات مستقر در جامعه جهانی نه تنها ایده آل نیست، بلکه گاه و بی گاه ستمگرانه و ناعادلانه نيز هست.  ولی چه می توان کرد؟ کشوری را به من معرفی کنید که بدون همسویی  با چنین جامعه و نظمی به توسعه دست یافته باشد».

اين استاد دانشگاه با تعبير برجام به «كليدك» و بحران هسته اي به «قفلك» گفت: «برجام کلیدکی برای باز کردن قفلکی بیش نیست. ده ها قفل هنوز باقی مانده است. چنان چه باز شدن این قفلک آغازی برای باز شده سایر قفل ها باشد، شکوهمند و خوشایند است، و گرنه دستاوردش شادی کوتاه مدت یکی دو ساله بیش نخواهد بود».

كريمي پور اضافه كرد: «ما در كشور قفل هاي بزرگتري همانند بهبود مناسبات با عربستان، برقراری رفاقت دیرینه با ترکیه به جای رقابت کنونی، کم کردن هزینه های ایران در هلال خصی، بهبود بخردانه و گام به گام مناسبات با کشورهای آمریکای شمالی و... داريم كه ضرورت دارد با استراتژي صحيح به حل آنها اقدام نماييم».

نويسنده كتاب «جغرافيا نخست در خدمت صلح»، در پايان گفت: «استراتژي مناسبي كه ايران بايد در اين زمينه به كار ببندد تا از موقعيت ژئوپليتيك منحصر بفرد خود استفاده كند، اين است كه سازوکارهای صلح جغرافیایی را مهم شمرده و آنها در سياست هاي خود مد نظر قرار دهد».