گزارش كامل ديدار ميرحسين با مراجعتقليد
مهندس ميرحسين موسوي صبح روز پنجشنبه وارد شهر مقدس قم شد و پس از زيارت حرم حضرت معصومه (ص) با برخي مراجع معظم تقليد و علما ديدار و گفتوگو كرد.
به گزارش ايسنا، نخستوزير دوران دفاع مقدس در ابتداي ورود به قم ضمن زيارت حرم حضرت معصومه (ص) با حجتالاسلام والمسلمين مسعودي خميني، توليت آستان مقدس حضرت معصومه نيز ديدار كرد.
ديدار با آيت الله موسوي اردبيلي
وي سپس به ديدار آيت الله موسوي اردبيلي رفت و در اين ديدار براهميت مرجعيت و روحانيت در مسائل مختلف كشور از جمله مسايل سياسي و اجتماعي تاكيد كرد.
موسوي گفت:« با توجه به اهميتي كه مرجعيت دارد، چه بخواهند و چه نخواهند در تصميمهاي بزرگ كشور تاثيرگذار هستند. از قديم مرجعيت و موضعگيري آنان تعيين كننده بوده و درحال حاضر نيز اين تاثير گستردهتر شده است.»
وي درباره انگيزه حضورش درانتخابات گفت:« درسالهاي اخير مشكلاتي بوده است، طوري كه در اين دوره هر چه فكر كردم نتوانستم جواب نه! بگويم. وقتي مسائل را ارزيابي كردم احساس كردم كه وظيفه دارم وارد اين عرصه شوم. نتيجه به دست خداست، ولي من ميخواستم كه لااقل تلاش خود را در اين زمينه كرده باشم.»
وي اظهارداشت:« درآينده هراتفاقي كه بيافتد و هركس كه رييسجمهور شود بايد بداند كه حضور يك مرجعيت بيدار و آگاه به مسائل، بسيار تعيين كننده است. افكار عمومي جامعه ما و تاثير مرجعيت بر آن هميشه ما را از مشكلات نجات داده است و هيچ نهاد رسمي در كشور استقرار درست پيدا نميكند مگر اين كه ارتباط خود را با مرجعيت حفظ كند.»
موسوي درپايان آيت الله موسوي اردبيلي را يك عالم فرزانه و يك فرد سياسي شناخته شده توصيف كرد.
پس از سخنان ميرحسين موسوي، آيت الله موسوي اردبيلي نيز به دوران نخست وزيري مهندس موسوي اشاره كرد و گفت:« در آن دوران اوائل انقلاب و جنگ با وجود اين كه شرايط خاصي بود و با وجود همه مشكلات، هيچ تقصير و قصوري از شما به نظر ما نيامد و امام (ره) هم با كمال دقت و خلوص ناظر بر اعمال بود.»
وي خطاب به ميرحسين موسوي با بيان اين كه «اعتراف ميكنم كه امام (ره) تا دم آخر از شما حمايت ميكردند»، گفت:«اين حمايت نبود، مگر اين كه امام (ره) خلوص را در شما ديده بودند. خاطرم هست زماني خدمت امام (ره) بوديم كه عدهاي آمدند و به امام (ره) گفتند شما در مورد دولت موسوي سكوت كنيد؛ ولي حضرت امام (ره) ميگفتند كه اين وظيفه شرعي شان است؛ حال اگر بگوييم وظيفه شرعي نيست يعني شما بهتر از من اين مسائل راميدانيد و اگر هم بگوييد وظيفه شرعي من هست، يعني اگر من اين كار را نكنم و ساكت باشم به وظيفه خود عمل نكردهام.»
موسوي اردبيلي گفت:« تمام اميد من اين بود كه افرادي بيايند كه در موقع مبادا و موقعي كه كارد به استخوان رسيده است خود را نشان دهند و بيني و بينالله در اين زمينه و در اين شرايط آن چه مصداق اين حرف ميبينم، شما هستيد. بنابراين بر همه مسلمانها لازم است به آن چه وظيفه دارند عمل كنند.»
ديدار با آيت الله مكارم شيرازي
ميرحسين موسوي در ادامه برنامه ديدارهاي خود با مراجع، با آيت الله العظمي مكارم شيرازي ديدار و گفتوگو كرد.
موسوي در اين ديدار نيز اظهار كرد:«جوان كه بوديم مانند همه جوانهايي كه در خانوادهاي از خانوادههاي مذهبي بودند هميشه آرزوي حاكميت دين و ارزشهاي ديني در جامعه را داشتيم. همه آرزو ميكردند در چنين فضايي زندگي كنند، ولي كسي نميدانست كه از چه طريقي بايد اين مساله را عملي كرد و بدين ترتيب گاهي داشتن يك انتشاراتي يا مدرسه و امثالهم كار مهمي تلقي ميشد.»
او افزود:« اين مساله ادامه داشت تا اين كه خداوند كمك كرد و مردم هم كاري را شروع كردند و بحثهاي امام (ره) درباره ولايت فقيه نيز زمينه مناسبي را فراهم كرد كه يكي از مهمترين بخشهاي آن، بحث امكانپذير جلوه دادن جايگزيني نظام شاهنشاهي در ذهن مردم بود.»
نخستوزير دوران دفاع مقدس با بيان اينكه اين نظام با تقديم شهدا و رنج زياد استقرار پيدا كرد و بدين ترتيب تغييرات اساسي در كشور ما ايجاد شد، افزود:« از همان ابتدا نقش مرجعيت بسيار مهم و تاثيرگذار جلوه ميكرد و هماكنون نيز چنين است، يعني اگر اتفاقي در جامعه ميافتد مرجعيت نميتواند نسبت به آن بيتفاوت باشد و سرشت جمهوري اسلامي نيز در اين مسير بوده است كه اين نقش را تثبيت كند.»
موسوي اضافه كرد: « با توجه به مشكلاتي كه در جامعه ديدم احساس وظيفه كردم كه بايد به صدا دربيايم و اين مساله را هم از علماي خود ياد گرفتهايم و احساس ميكنم كه در اين مرحله نياز به ارتباط با مراجع بسيار ضروري است.»
وي در ادامه گفت:« امروز مسائل و مشكلات گوناگوني در كشور وجود دارد ولي من اينها را بدان معنا نميدانم كه نظام قدرت خود را از دست داده است؛ چرا كه آثار انقلاب اسلامي حتي در خارج از مرزهاي كشور مشهود است، ولي همه بايد در اين راه تلاش كنيم و انتخابات نيز مجالي براي همين مساله است.»
ميرحسين موسي با ابراز اميدواري نسبت به بهرهگيري درست از راهنماييهاي مراجع گفت:« مردم در انتخاباتها اين فرصت را پيدا ميكنند كه به گذشته و آينده نگاه و درنظرشان تجديدنظر و يا اين كه انتخاب خود را تثبيت كنند. ورود به اين عرصه هم جنبه شرعي دارد و هم اگر نيت انسان پاك باشد ثواب نيز دارد.»
آيت الله مكارم شيرازي نيز خطاب به مهندس ميرحسين موسوي ضمن ابراز خوشبختي از ديدار وي گفت: « خاطره خوبي از دوران نخستوزيري شما و اداره كشور در يك دوران طوفاني داريم كه انشاءالله آن خاطره خوب باقي خواهد ماند.»
وي اضافه كرد:« ما امكانات بسياري در اين كشور داريم و منابع فراواني است كه مهمترين آنها انسانهاي نيرومند و جوانهاي با استعدادي است كه در اين جامعه حضور دارند. همه سرمايهها براي پيشرفت در اختيار ماست و داشتن اسلام و مكتب تشيع نيز نيرويي به مردم ما ميدهد كه تاثير آن را در انقلاب نيز ديديم و به دليل همين تاثير است كه دشمنان ما سعي دارند اين عامل را تضعيف كنند.»
وي تنها راه اداره درست كشور را مديريت جامع و كامل و داراي تدبير كافي دانست و گفت:« اگر هميشه داراي اين مديريت باشيم مشكلي در كشور نخواهيم داشت.»
مكارم شيرازي گفت:« انقلاب كرديم و هزينه زيادي هم براي آن داديم. انقلاب را ارزان به دست نياورديم كه ارزان از دست دهيم. اين انقلاب براي ما استقلال و عزت آورده است به طوري كه در خبرها ديدم كه عنوان شده بود شب و روز بر رييسجمهور آمريكا نميگذرد مگر اين كه سخني درباره ايران بگويد و اين نشانه قدرت است.»
وي با بيان اينكه«انقلاب به ما قدرت و عظمت داد بنابراين همه بايد آن را حفظ كنيم»،خاطرنشان كرد:« ما مذهبي داريم كه در طول 14 قرن با فداكاريهاي فراوان به دست آمده است. مرجعيت در كنار اين مساله ثابت كرده است كه در مواقع خطر به ميدان ميآيد و به مردم كمك ميكند. اينها عوامل پيشرفت ما هستند و بايد بكوشيم اينها را حفظ كنيم.»
مكارم شيرازي با اشاره به اين كه در مقابل اين بحثها آفاتي هم وجود دارد، اظهار كرد:« يكي از آفتها اين است كه هر گروهي تنها به خودش بيانديشد. مساله مهم اين است كه در اختلاف سليقههاي موجود، همه به كشور، انقلاب، اسلام و پيشرفت همگان بيانديشند.»
وي از آفتهاي حذفي به عنوان آفت ديگر ياد كرد و در توضيح داد:« آفتهاي حذفي يعني اين كه هر گروهي كه سركار ميآيد شروع به حذف ديگران كند؛ وقتي كه اين اتفاق ميافتد بدين معني است كه معيار، رابطهها شايستگي نيست؛چرا كه همه مديران پيشين كه بد نبودند كه بخواهيم همه آنان را عوض كنيم.»
مكارم شيرازي خطاب به ميرحسين موسوي گفت: « در يكي از پرسشهايي كه از شما مطرح شده بود، شما گفته بوديد كه من اهل اين نيستم كه مديران را به صورت كاميوني عوض كنم؛ من هم معتقدم كه بايد از همه نيروهاي وفادار و مخلص استفاده كرد، چرا كه برنامه حذفي يك برنامه كهنه و عقبمانده است.»
وي در ادامه با تاكيد بر اهميت مذهب تاكيد كرد:« مذهب براي ما تنها عقيدهاي كه به آن باور داريم نيست، بلكه تبديل به سياست و اقتصاد ما شده است. ميگوييم اگر كسي بر سر كار ميآيد بايد دين را حفظ كند تا اين مملكت حفظ شود.»
مكارم شيرازي گفت:« آنهايي كه در جنگ روي مينها رفتند مذهبيها بودند و كفنپوشان نيز از ميان همين مذهبيها بودند. اين تنها يك باور ديني نيست، بلكه تبديل به يك فرهنگ سياسي، اجتماعي و امنيتي شده است؛ بنابراين بايد در تقويت آن بكوشيم.»
ديدار با آيت الله صافي گلپايگاني
ميرحسين موسوي در ادامه ديدارهايش با مراجع معظم قم در ديدار با آيت الله العظمي صافي گلپايگاني تاكيد كرد كه «بايد از آراي مردم صيانت شود و سلامت راي به وجود بيايد و معلوم گردد كسي كه ميخواهد راي بگيرد،امانت مردم را حفظ ميكند.»
وي افزود:« من نيت خود را در ورود به اين عرصه به گونهاي قرار دادهام كه نتيجه هرچه بشود ذرهاي ناراحت نخواهم شد.»
آيتالله صافي گلپايگاني نيز در اين ديدار با ابراز اميدواري نسبت به اينكه «مسائل آن گونه كه خدا ميخواهد پيگيري شود»، گفت:« اين مملكت دائمي نيست و ما به عالم غيب معتقديم و اعتقاد داريم كه عالم غيب در اين دنيا نيز بسيار موثر است.»
وي ادامه داد:« امور مردم در اختيار امام زمان (عج) است و هر كس كه ميخواهد مسووليتي بگيرد بايد بگويد من نوكر شما هستم؛ چرا كه نوكري امام زمان (عج) از امپراطوري كل دنيا هم بالاتر است.»
ديدار با آيتالله صانعي
آيتالله صانعي در ديدار با مهندس مير حسين موسوي بر لزوم اداي احترام به شخصيت بزرگ حضرت امام خميني (ره) تاكيد كرد و گفت:« به مسالهاي از زمان بعد از فوت امام (ره) تا به حال ارادت داشتهام و آن بحث قدرداني و احترام فوقالعاده به ايشان است.عظمت امام (ره) بايد در جامعه حفظ شود. ممكن است اهداف و برنامههاي امام (ره) به نظر حضرتعالي، بنده يا هر كس ديگري عمل نشود، ولي اين دليل نميشود كه عظمت ايشان را ناديده بگيريم.»
آيتالله صانعي خطاب به مهندس موسوي گفت:« گاهي احساس ميكنم كه اين مساله ممكن است كمرنگ شود، حضرتعالي حاصل عمر امام (ره) و خلاصه امام (ره) در سياست و تدبير امور جامعه هستيد.»
آيتالله صانعي همچنين خطاب به ميرحسين موسوي با بيان اينكه «چه رييس جمهور بشويد و چه نشويد، انجام وظيفه يك پيروزي است»، گفت:« اين صلواتهاي امام به قيمتهاي شلاقها، كشتنها و رنج كشيدنها تمام شده است و احترام به امام (ره) بزرگترين خدمت به انقلاب و نظام خواهد بود.»
وي با تاكيد براينكه نام امام (ره) را با عظمت بردن عبادت است، گفت:«بايد بيان كنيم كه اگر امروز در قانونگذاري مملكت پيشرفتهايي ولو شكسته و بسته به وجود ميآيد اين پيشرفتها مديون امام (ره) است.»
وي به مسئله برابري ديه زن و مرد اشاره كرد و گفت:« در مورد ديه به صورت شكسته و بسته قوانيني را تصويب كردهاند. من روزي عرض كردم كه ديهي زن و مرد برابر است و آن وقت كسي در اتوبوس گفته بود اين آقا خلاف نص قرآن صحبت كرده است. بنده اين حرف را زدم و هزينههاي فراواني نيز به خاطر آن پرداختم. من 20 سال قبل اين عقايد را داشتم. همهي اين حركتها مرهون امام (ره) است و هيچكس به اندازه امام (ره) نقشي بسزا در اين زمينه نداشته است.»
وي با بيان اينكه «امروز بايد به مباني فقهي امام (ره) عمل كنيم»،گفت:« امام (ره) اين افكار را در حوزه بيان ميكردند و اگر آن مشكلات پس از انقلاب نبود و جنگ آغاز نميشد، امروز مباني فقهي امام (ره) تمام مسائل را منطبق با زمان حاضر مطرح كرده بودند. امام (ره) در فقه تحول آورد و اين تحول در فقه امام (ره) را بنده و امثال بنده بايد حفظ كنيم كما اينكه در سياست نيز امثال شما بايد رعايت كنيد.»
آيتالله صانعي گفت:«امام (ره) در فقه همان حركتي را داشتند كه درانقلاب نيز داشتند،متاسفانه امروز تا حرفي ميزنيم برخي ميگويند خلاف شرع است،ولي بايد بگوييم كه اين خلاف عقيده شماست و خلاف شرع تعريف مشخصي دارد. شما متدين هستيد، با روحانيت سر و كار داشتيد و از انفاس امام بهره بردهايد بنابراين بايد اين مسائل را بيان كنيد.»
وي در ادامه از وضعيت گراني انتقاد كرد و گفت:« يك وقت ميگفتيم زمان جنگ است ولي الان كه ديگر دوران جنگ نيست پس چرا وضعيت به اين شكل است.جمهوري اسلامي آمده است كه توليد افزايش پيدا كند و اين خلاف نظر اسلام است كه مردم را زير دست بار بياوريم و به اين شكل به آنها كمك كنيم. اسلام به دنبال توليد است و ما بايد سرمايهها را در مسير توليد ببريم. آن وقت است كه همه مسائل درست ميشود. گراني را بايد با فكر حل كرد. ما اين همه دانشمند در زمينهي اقتصاد در كشور داريم و بايد از وجود همه آنها استفاده كنيم.»
وي همچنين از آنچه رواج «تحجرگرايي و عوامفريبي» ميخواند نيز انتقاد كرد و گفت:«هركسي وظيفه دارد كه جلوي تحجرگرايي و عوامفريبي را بگيرد. همين عوامفريبي بود كه امام (ره) را به خانه برد و به انزوا كشاند. بزرگان ما در سياست لغزش داشتند، ولي امام (ره) لغزشي نداشتند و اگر هم داشتند بسيار ناچيز بوده است. عوامفريبيها بود كه امام (ره) را خانهنشين كرد و اگر نبود حمايتهاي همسر امام (ره) شك دارم كه امام (ره) ميتوانست ادامه دهند، بنابراين بايد جلوي عوامفريبيها گرفته شود.»
صانعي خطاب به ميرحسين موسوي، گفت:« در بحثهاي مختلفي كه بيان ميكنيد، بفرماييد انشاءالله درست ميشود، چرا كه برخي از امور به دست شما و قوه مجريه نيست.10 سال، صدها نفر بايد بنشينند، فكر كنند تا بتوانيم ناهنجاريها از بين ببريم.»
صانعي موسوي را به شفافيت در امور توصيه و اضافه كرد:«بايد در امور مختلف شفاف باشيم كه البته خودتان هم اين مسئله را فرمودهايد. بايد بدانيم كه همه چيز از آن مردم است.جمهوري يعني توده مردم و بايد ببينيم كه چقدر از واجدين شرايط راي دادن ميتوانند در انتخابات شركت كنند.»
آيتالله صانعي همچنين برصيانت از آراي مردم تاكيد و اظهاركرد:« آراي مردم امانت و حقوق مردم است. نبايد براساس سليقه برخورد كنيم.بايد ظرفيتها را بالا ببريم؛ متاسفانه تا كسي حرف ميزند ميگويند خلاف امنيت است، كدام خلاف امنيت؟ مگر امنيت بازيچه است؟ امنيت اين مملكت بر پايه ملت است و نبايد اينقدر جرمهاي كوچك را بزرگ كنيم.»
وي به ميرحسين موسوي گفت:« بزنگاهها را بايد گرفت و من ديدهام كه شما خوب بزنگاهها را ميگيريد،خدا با امام (ره) است، خدا با كساني است كه بر حسب وظيفه كانديد شدهاند و خدا با همه است ولي گاهي تدبير در اين است كه يك فردي بيايد و گاهي فرد ديگر.»
مهندي ميرحسين موسوي نيز در اين ديدار مهمترين وظيفهي دولت را عمل به قانون دانست و گفت:« درجواني همه به دنبال اين بوديم كه نظامي مبتني بر ارزشهاي اسلامي داشته باشيم. البته چگونگي تحقق آن را نميدانستيم و مبارزاتي هم كه كم و بيش صورت ميگرفت سمت و سوي مشخصي نداشت.با رهبري حضرت امام (ره) و بحث ايشان راجع به مساله ولايت فقيه، انقلاب پيش رفت و كم كم جامعه جديدي ايجاد شد كه در آن حاكميت با ارزشها بود و مسائل مادي و كوچك به فراموشي سپرده شد و بعد هم با وجود سختيها و مشكلات به دليل حاكميت همين ارزشها مردم به انقلاب و نظام پايبند ماندند.»
موسوي ادامه داد:« وقتي اين چارچوب به خوبي درك شود، با وجود فراز و نشيبهايي كه به طور طبيعي در هرنظامي ممكن است وجود داشته باشد، اصل نظام از بين نميرود.در سالهايي كه جنگ تمام شد و خدمت ما هم در دولت پايان يافت در ذهنم همواره اين طور بود كه نظام جمهوري اسلامي براي اين آمده است كه افراد به صورت دائمالعمر در يك پست و مقام نباشند و مردم در انتخاباتهاي مختلف فرصت تحقق اين مساله را پيدا ميكنند. بنابراين چندان نگراني از اين جهت نداشتم كه كدام تفكر بر سر كار ميآيد تا اين كه به دورهي جديد رسيدم.»
موسوي آنچه احساس خطر نسبت به قواعد و اصول نظام ميخواند را انگيزهي خود براي حضور در عرصهي انتخابات عنوان كرد و ادامه داد:« ما همواره معتقد بوديم مهمترين وظيفه دولت اين است كه به قانون عمل كند. در ضمن در دورهي جديد برخي سياستها را ميديدم كه افراد را ميآزرد و احساس كردم نميتوانم در اين عرصه ساكت باشم و وارد صحنه شدم.»
وي با اشاره به مشكلات فرهنگي، اجتماعي و مديريتي، و بيان اينكه «اين مسائل و مشكلات با سليقههاي ما كه اول انقلاب را ديده و امام (ره) را درك كرده بوديم سازگاري نداشت» افزود:« استفاده از نيروهاي كارآمد و نيز دستگاههاي مشورتي كم كم در كشور ما نهادينه شده بود ولي متاسفانه در اين دوره بخشي از اين دستگاهها و افراد حذف شدند. هر كس بر اساس دانايي خود مسوول است بنابراين بنده برهمين اساس در صحنه حاضر شدم و قصدم اين است كه عقايد و قواعد خود را بيان كنم و مردم نيز انتخاب خود را انجام ميدهند.»
نخستوزير دوران دفاع مقدس، با تاكيد بر لزوم صيانت از آراي مردم و برگزاري انتخاباتي رقابتي و آزاد، خاطرنشان كرد:« هر كس كه در جامعه وارد صحنه ميشود نگرانيهايي نسبت به صيانت از آراي مردم و برگزاري انتخاباتي رقابتي، آزاد و سالم دارد و اين از دغدغههايي است كه فكر ميكنم هر كانديدايي داشته باشد. سعي ميكنيم آن چه فكر ميكنيم درست است و نظر مشورتي است با مردم در ميان بگذاريم.»
او با تاكيد بر نقش مرجعيت در جامعه، اظهار كرد: « مرجعيت ما به دليل استقلال و سابقه خوش در بين مردم يك نيروي تعيين كننده است و پشتوانهي آنها ميتواند كمك كند كه بهتر و راحتتر به اهداف خود برسيم.»
ديدار با آيتالله جوادي آملي
آيتالله جوادي آملي، گفت:« بدون مردم يك لحظه هم كار پيش نميرود، ولي همين حضور مردم بدست مقلبالقلوب است.»
آيتالله جوادي آملي در ديدار با مهندس ميرحسين موسوي، اظهار كرد:« كل جهان را يك نفر اداره ميكند و ايران هم از اين جهان جدا نيست و بايد بدانيم كه مديرعامل يك نفر و آن خداست.حكومت اسلامي اگر حضور مردمي و اگر چاه نفت و گاز است، خدا ميفرمايد هم دهنهي چاه به دست من است و هم رهبري دلهاي مردم. بنابراين اگر ملتي با كسي باشد آن شخص موفق است، ولي رهبري دلها بدست او نيست. در جريان انقلاب هم رهبري دلها بدست خدا بود.»
آيتالله جوادي آملي، با بيان اينكه سرمايهي مردم بسيار سرمايهي خوبي است، ولي نه بدست خود مردم است و نه بدست ما، افزود:« نه تنها به مردم ميشود تكيه كرد و نه به نفت و گاز، بلكه بايد كل كارها را به كسي بسپاريم كه كل مردم و نفت و گازها بدست اوست.»
وي با تاكيد براينكه «اعتقاد» اصل است نه «اقتصاد»، گفت:«اقتصاد راه نفس مردم است، ولي اعتقاد ريشه است. بايد اول ريشه را سالم نگه داريم و بعد در سايه آن است كه اقتصاد پيشرفت ميكند و اگر اعتقاد آسيب ببيند اقتصاد نيز آسيب خواهد ديد.»
آيتالله جوادي آملي با اشاره به دوران جنگ تحميلي و دوسال جنگ داخلي پيش از آن، خاطرنشان كرد: « دولت در آن زمان بودجه را روي 24 دلار بسته بود كه تنها هشت دلار آن به هزينههاي دولت ميرسيد و در آن شرايط همهي مسوولان گرفتار بودند و كشور نيز با آن بودجه بسته شده بود و جنگ هم بسيار نفسگير بود ولي كشور اداره ميشد و اين معجزه الهي بود.»
وي با بيان اينكه «اگر ذرهاي بحث من و ما به انقلاب نفوذ كند ضربهي بدي خواهد بود» تاكيد كرد:« وقتي بحث انسان وارد انقلاب، جمهوري و نظام شود، برخي امور بسيار مهلك ميتواند باشد.»
آيتالله جوادي آملي در ادامه اظهار كرد:« سهم دقيق از مو باريكتر و از لبهي شمشير تيزتر است و عنصر اصلي، معرفت است. بنابراين مهمترين راه همين معرفت ماست و اگر اين پايگاه عقلي آسيب ببيند حداقل ضرر آن اين است كه خود ما آسيب ميبينيم؛ البته نظام آسيب نميبيند چرا كه خدا دست از نظام برنميدارد و تنها ممكن است ديگر ما نباشيم و ديگري باشد.»
وي همچنين با بيان اينكه اداره مردم به وسيلهي فهم كار سختي نيست، افزود:« با كشتار و جنگ مردم اداره نميشوند. وقتي كسي وارد صحنه ميشود بايد با اين مبنا وارد شود كه نفت و گاز هست، ولي دهنهي چاه نفت و گاز به دست ديگري است و بايد با اعتقاد صحيح بخواهيم كه دلهاي مردم را به اين سمت هدايت كند.»
آيتالله جوادي آملي، در ادامه اظهار كرد:« ما يك درصد جمعيت دنيا را در كشور داريم ولي امكانات ما خيلي بيشتر از يك درصد است ولي آخر صف قرار داريم. اينها را بايد به جايي رساند و اين كار هم شدني است. خداوند به يك ملت بيعرضه امداد غيبي نميكند. ملت معتقد را خدا رهبري ميكند و منابع آن را نيز به همان سمت ميبرد.»
او با بيان اين فرمايش از امير المومنين (ع) كه "هيچ ملتي با اختلاف به جايي نرسيده است" تصريح كرد:« ميليونها سال هم اگر طول بكشد، يك ملت پراكنده كاري از پيش نميبرد و اين سنت الهي است.»
وي همچنين با اظهار خشنودي از انجام اين ديدارگفت:« بالاخره ما داعيهاي داريم و ميگوييم صلاحيت داريم و به ميدان آمدهايم. اگر شد خدا را شكر و اگر هم نشد باز هم خدا را شكر. اگر با اين اعتقاد حركت كنيم نه در تبليغاتمان به بيراهه ميرويم و نه راه كسي را ميبنديم. بالاخره هميشه بايد پايان كار را هم ببينيم.»
ميرحسين موسوي نيز در اين ديدار با تاكيد بر اينكه مردم انتظار دارند مشكلاتشان در سايه ارزشهاي اسلامي حل شود،گفت:« وقتي جوان بوديم به دنبال حاكميت ارزشهاي اسلامي بوديم و همواره به وضعيت رژيم سابق اعتراض داشتيم و بعد هم كه وارد دانشگاه و فعاليتهاي سياسي شديم همواره اين بحثها و رقابتهايي هم بين گروههاي اسلامي و گروههاي چپ وجود داشت.»
وي ادامه داد:« به لطف خدا حضرت امام (ره) وارد عمل شدند و بديلي براي رژيم شاهنشاهي به وجود آوردند و بدين ترتيب اعتراضها و مبارزات سمت و سو پيدا كرد. اگر مردم دور نمايي از آينده داشته باشند بيشتر منسجم ميشوند و به پيش ميروند.»
موسوي نقش مراجع معظم تقليد را در پيروزي انقلاب اسلامي قابل توجه دانست و ادامه داد:«حضور مرجعيت موجب اتحاد مردم شد. ابتدا اعتراضها و تلاش در نا اميدي بود و دورنماي روشني وجود نداشت،اما با اتصال مردم با مرجعيت و به ويژه رهبري امام (ره) چنين دورنمايي به وجود آمد.»
وي ادامه داد:« هر حركتي كه نظام ميكند، مورد توجه واقع ميشود و اين تنها به دليل نقش ما در خاورميانه نيست؛ بلكه به نقش ما در جهان اسلام مربوط ميشود. موفقيت نظام، دولتها و كساني كه خدمت ميكنند به طور مستقيم بر خشنودي مردم و ايمان و اعتقاد آنها تاثير دارد و من معتقدم كه خشنودي مردم، خشنودي حضرت حق را نيز درپي خواهد داشت.»
ميرحسين موسوي همچنين به حضورش درعرصه انتخابات اشاره كرد و گفت:« من يك فرد دهاتي بودم كه انقلاب مرا به جلو پرتاب كرد و شايد اين خصوصيت انقلابها باشد كه افراد فرودست در آن پيشرفت ميكنند و در اين مسير قرار ميگيرند. البته موقعيت هيچگاه حب ذاتيام نبوده و بعد از اتمام كارم در دولت به كار فرهنگي مشغول شدم، ولي اين اواخر مشكلاتي را احساس كردم و براساس تواناييهايي كه در خود ميديدم فكر كردم كه بايد كاري انجام دهم و سعي كردم كه در حد وسع خود نيتم را خالص كنم.»
موسوي افزود:« در دورههاي قبل هر كس بر سر كار ميآمد مبنا اين بود كه قواعد و قوانين را رعايت كند و طبيعتا فكر ميكردم اگر اشتباهاتي هم باشد، در كنار آن كارهاي خوبي انجام ميدهد و دولت بعدي آن اشكالات را برطرف ميكند؛ بنابراين نگراني نداشتم كه فكر كسي با من مغاير است، ولي در شرايط جديد كمي دغدغه پيدا كردم و در اين حضور هم تمام چارچوبهاي جمهوري اسلامي را مدنظر قرار دادم.هميشه اعتقاد داشتهام كه هر نوع تصميمگيري حكومت در حوزههاي مختلف اثر ميگذارد و نارساييهايي كه امروز به وجود آمده قلب مردم را آزرده كرده است. بخشي از مسائل هست كه بدون توجه به همه حوزهها قابل حل نيست و هيچكدام اينها به تنهايي نميتواند مورد توجه قرار بگيرد.»
وي گفت:« مثلا وقتي در مجلس به خلافي كه صورت گرفته تذكر داده ميشود، جوابي به آن نميدهيم و توجه هم نداريم كه اين مسئلهاي كه در راديو هم مستقيما پخش ميشود و جوابي به آن داده نشده است چه تاثيري بر مردم ميگذارد. ما دائم در معرض حمله هستيم و اگر سيال و شفاف نتوانيم به سوالات مردم پاسخ بگوييم وسيلهاي براي وسوسه دشمنان فراهم كردهايم.»
موسوي با تاكيد بر لزوم بكار گيري منابع كمياب در خدمت اهداف بلندمدت، گفت:« در زمان جنگ اگر ما درآمد كم، امكانات، اسلحه و ارز كم داشتيم، علتي كه با وجود همه امكانات كشور حفظ ميشد اين بود كه آن منابع كمياب در اختيار اغراض شخصي و گروهي نبود. من احساس ميكنم كه اين منابع مانند اول انقلاب استفاده نميشود.»
وي اظهارداشت:«رضايت مردم بسيار خوب است ولي اگر هدف را اين قرار دهيم كه رضايت آني مردم را جلب كنيم اثرات مخربي خواهد داشت. اگر به مردم بگوييم كه فلان كار چه اثرات بلندمدتي براي آنها دارد قطعا همراه خواهند شد و حمايت خواهند كرد.»
ديدار با آيت الله نوري همداني
آيت الله نوري همداني در ديدار مهندس ميرحسين موسوي به وي گفت:«جنابعالي توفيقي بزرگ داشتيد كه در روزهاي سخت اوايل انقلاب،كه اين نظام مورد تهاجم سخت استكبار قرارداشت، از بازوان و پروبالهاي نظام بوديد و اين حركت هرگز فراموش نميشود.»
اين مرجع تقليد طي سخنان خود در اين ديدار ادامه داد:« درسالهاي جنگ تحميلي كه واقعا تهاجم فراوان بر كشور را شاهد بوديم، شما توانستيد مديريت صحيحي داشته باشيد و اين نظام گام به گام رو به جلو بيايد. اينها سوابق جنابعالي است كه روشن است و همه ميدانند.»
آيت الله نوري همداني در ادامه با اشاره به پيروزي انقلاب اسلامي خاطرنشان كرد:« در قرآن كريم جملهاي در دو جا بيان شده مبني براينكه نعمتي كه خداوند عنايت ميكند، براي نگهداري آن با قدرت و قوت كوشا باشيد. خداوند نعمتي را به مردم ما اعطا كرد و آن نعمت، نظام اسلامي است كه قرنها مردم در آرزوي آن بودند. بعدازاينكه مردم دچار استضعاف شدند و مستكبرين منابع ثروت آنها را ميبردند و آنها را تضعيف ميكردند، خداوند لطفي فرمود و نعمت بزرگ، يعني اين نظام اسلامي، را در مملكت ما با قدرت برقرار ساخت و ما همگي وظيفه داريم در تقويت اين نظام بكوشيم. نظام هم همچون موجودي زنده است كه دستوپا و پروبالي دارد و كساني كه پر و بال و بازوان اين نظام هستند، وظيفه سنگينتري دارند.»
نوري همداني در ادامه سخنانش به موضوع انتخابات اشاره كرد و گفت:« نظام ما احتياج دارد كه انتخابات در آن با شكوه هر چه بيشتر انجام شود. پايهها و اصل نظام مردم هستند و نگه داشتن مردمي كه قرباني دادند و سختيهاي فراوان كشيدهاند و در اين نظام به دنبال گمشده خود هستند و نيز رفاه و آسايش آنها در درجه اول قرار دارد.هر كس شايستگي دارد با بيان فكر، انديشه، ذوق و سليقهي خود براي مردمي كه به شعور سياسي رسيدهاند موجب خواهد شد كه هم تنور انتخابات گرمتر و هم حضور مردم در انتخابات بيشتر شود. شما با فكري كه داريد مسائل را مطرح ميكنيد و مردم هم فكر ميكنند و ميسنجند و اميدواريم كه اين انتخابات مثل سابق بسيار باشكوه باشد.»
اين مرجع تقليد با بيان اينكه «عزت و عظمت نظام احتياج به اين دارد كه اختلافات و تقابلهاي كاذب وجود نداشته باشد»،تاكيد كرد:« شما مطالب خود را به طور ملايم و مستحكم مطرح ميكنيد كه از سوي مردم سنجيده ميشود. هرچه بيشتر افكار انتخاباتي در حفظ آسايش مردم موثرتر باشد مسلما توفيق بيشتري براي انتخابات فراهم خواهد شد.»
وي همچنين به روز بيستم فروردين اشاره و اظهار كرد:« امروز از دو جهت قابل توجه است، اولي مربوط به سالروز قطع رابطه سياسي ايران و آمريكا در سال 59 است. من در ملاقاتهاي مختلف به مطالعه سه كتاب توصيه ميكنم. اول صحيفهي نور براي اينكه برداشت امام (ره) از انقلاب هميشه بايد سرمشق ما باشد، دوم دفتر تبيان كه چكيده صحبتهاي امام خميني (ره) و سوم وصيتنامه امام (ره) كه حاصل تجارب ايشان در آن منعكس شده است. امام (ره) اين فقيه فرزانه افتخارآفرين و فريادگر باصلابت قطع رابطه با آمريكا را بسيار مبارك شمردند و فرمودند رابطه گرگ و ميش هرچه زودتر قطع شود بهتر است. در اين مدت هم هرچه آمريكا تهديد كرده و نقشهها كشيده است همگي به نفع ما تمام شده است.»
وي مناسبت دوم روز بيستم فروردين را مربوط به روز ملي فناوري هستهيي دانست و ادامه داد:« اين روز، روز علوم فناوري هستهيي نيز هست و اين بسيار مبارك است و براي مملكت ما بسيار مفيد بوده است؛ چرا كه عظمت ما به دنيا بيشتر ثابت شد.من خودم به نطنز و اراك سفر كرده و ديدهام كه چگونه جوانان ما براي دستيابي به انرژي هستهيي تلاش ميكنند و اينطور است كه ما امروز اينچنين نظام قدرتمندي را داريم، به طوري كه مقام معظم رهبري هم فرمودهاند اين عصبانيت امروز استكبار نشاندهندهي اين است كه ما تاثيرگذار هستيم و اينچنين نظامي در اختيار داريم كه قلهها را فتح كرده است.»
وي در پايان خطاب به مهندس موسوي، گفت:«انشاءالله تعالي در نتيجه به ميدان آمدن جنابعالي اين نظام قدرت بيشتري پيدا كند و يك انتخابات پرشكوه و با عظمتي داشته باشيم.»
ميرحسين موسوي نيز در اين ديدار در سخناني با اشاره به شكلگيري اقبال مردم به انقلاب اسلامي، بيان كرد:« امام (ره) با طرح ولايت فقيه يك بديل و جانشين براي رژيم شاهنشاهي در ذهن مردم جايگزين كردند و اين مسئله در كنار رهبري ايشان، روحانيون پيشتاز و كمك مراجع در پيروزي انقلاب اسلامي سهم بسزايي داشت و قيام مردم كم كم اوج پيدا كرد تا جايي كه پيش از 12 فروردين در ذهن مردم نقش پيدا كرده بود كه دقيقا چه ميخواهند. بعد از پيروزي انقلاب اسلامي هم گرچه مردم براي حفظ ارزشها بهاي سنگيني پرداختند، ولي راضي بودند چرا كه ارزشها درجامعه حاكم بود.»
موسوي به تاثيرات عميق انقلاب اسلامي در داخل و همچنين درسطح دنيا اشاره كرد و گفت:« دولتهايي كه تشكيل شد حاصل همين انقلاب اسلامي بزرگ بودند و من هم در دورهاي به عنوان يك خدمتگزار درجريان امور اجرايي كشور قرار داشتم. پس از اتمام كار بنده در دولت و نيز اصلاح قانون اساسي در سال 68 ، همواره اينطور فكر ميكردم كه نظام براي اين ايجاد شده كه سليقههاي گوناگون با حفظ قواعد بيايند و بروند و اگر آن قواعد حفظ شود مهم نيست فردي با گرايش به اين سمت يا آن سمت بيايد؛ چرا كه به هرحال مردم در هرانتخابات تصميم ميگرفتند. بدين ترتيب به كار فرهنگي مشغول شدم و در كنار آن به عنوان مشاور هم كمكهايي ميكردم و در دانشگاه نيز تدريس داشتم.»
ميرحسين موسوي درباره ملاحظات خود براي ورود به عرصه در شرايط فعلي گفت:« مردم در انتخابات فرصت نگاه به گذشته و آينده را پيدا ميكنند. تصميم گرفتم با آمدن به صحنه از وضعيت موجود براي مردم صحبت كنم و برنامههايم را نيز بيان نمايم. دغدغه بنده نسبت به برخي مشكلات موجود بود،البته دستاوردهايي داريم كه متاثر از آمد و رفت دولتها نيست، مثلا استقلال كشور و روحيه مذهبي مردم و علاقه به كشور و اسلام از جمله دستاوردهاي انقلاب است.»
عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام قسمتي از مشكلات را ناشي از نظام تصميمگيري و بخشي را به سياستها مرتبط دانست و ادامه داد:« كشور با قواعد و شوراهايي پيش ميرود كه گرچه ممكن است گاهي كارها را آهسته كند، ولي تصميمگيريها را معقولتر ميسازد.»
وي با بيان اينكه معتقد است نظام تصميمگيري مورد تهديد است، گفت:« بعضا شوراها مانند شوراي پول و اعتبار و آموزش و اقتصاد متاسفانه در اين دوره حذف شدند و عليرغم اينكه دولت مايل به ادامه اينها نبود ولي مجلس براي بازگرداندن آنها تلاش كرد و بحث به مجمع تشخيص مصلحت نظام آمد كه در آنجا راي قريب به اتفاق به احياي اين شوراها داده شد، ولي متاسفانه ميبينيم عليرغم اين مسئله باز هم اجرايي نميشود و اين شوراها معطل ماندهاند.»
موسوي افزود:« در كنار اينها معتقدم يك فرد هيچگاه جاي جمع را نميگيرد و برآيند نظرها در اين شوراها منجر به تصميمگيري درست و عقلاني ميشود، ولي وقتي اين شوراها از بين ميروند امكان اينكه يك فرد به جاي جمع قرار بگيرد فراهم ميگردد كه تصميمگيريها را ناپخته ميكند و درحالي كه اين همه پول داريم، نتيجه عكس ميگيريم. البته من وجود سوء نيت را نفي ميكنم، ولي به هرحال اينها نتايجي است كه بدست ميآيد.»
ميرحسين موسوي با تاكيد بر لزوم حمايت از توليد ملي و انتقاد از واردات بيرويه، اظهارداشت:« الان شاهد هستيم كه بازارها را كالاهاي بيگانه گرفتهاند، به عنوان مثال پسته كاليفرنيايي را در آجيل تبريز ميبينيم يا مثلا برنج پاكستاني و هندي در شمال كشور فروش ميرود، ولي برنج كشاورزهاي شمال كشور خودمان روي دست خودشان ميماند. آن وقت ميگوييم چرا اشتغال كم است و در نتيجه همين اشتغال كم بيكاري و در نتيجه بيكاري اعتياد و بداخلاقيها شكل ميگيرد كه ادامه اين روند براي كشور به سود نيست. بنده از زاويه يك نقد منصفانه مسائل را مطرح ميكنم و اين مردم هستند كه در نهايت تصميم خواهند گرفت.»
عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام همچنين با اشاره به اهميت جايگاه مراجع معظم تقليد، توضيح داد:« فردي كه به صحنه ميآيد بايد به نيروهاي تعيينكننده جامعه توجه كند.مراجع معظم جزو اين نيروهاي تاثيرگذار و تعيينكننده هستند و از سرمايههاي ديني و ملي محسوب ميشوند. مرجعيت همواره پناه مردم بوده و مردم ازطريق مرجعيت خود را از فشار زورمندان حفظ كردهاند.ما در قانون اساسي كشور ولايت فقيه، مجلس، قوه مجريه و قضاييه داريم و در كنار اينها به اصل تفكيك قوا نيز اهميت داده شده است. من مطمئنم كه همه مراجع معظم به سرنوشت انتخابات اهميت ميدهند و مدافع يك انتخابات آزاد، منصفانه و رقابتي بوده و هستند.»
من از روشي که آقاي ميرحسين موسوي پيش گرفتند بسيار متشکرم و اين نويد يک همدلي و وحدت را در آينده مي دهد.