رکوردزنی تاریخی روغن در بازار / نظارت کجاست؟

مرکز آمار ایران در گزارش اخیر خود، اعدادی را به ثبت رسانده که در دهه‌های اخیر بی‌سابقه بوده است؛ جایی که روغن نباتی با جهش خیره‌کننده ۳۷۵ درصدی، صدرنشین جدول گرانی‌ها شده و قیمت آن نسبت به بهار سال گذشته ۵ برابر شده است. این موج ویرانگر که با برنج خارجی ۲۰۰ درصدی و روغن مایع ۳۰۰ درصدی همراه شده، ثابت می‌کند که موتور تورم در بخش خوراکی‌ها با سرعتی باورنکردنی در حال بلعیدن باقی‌مانده قدرت خرید مردم است.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک ، آمارهای جدید مرکز آمار ایران حکایت از آن دارد که تورم سه‌رقمی دیگر یک هشدار نیست، بلکه به واقعیت روزمره تبدیل شده است؛ واقعیتی که در آن روغن نباتی با جهش ۳۷۵ درصدی رکورد می‌زند و گوشت قرمز با عبور از مرز روانی ۱.۵ میلیون تومان، رسماً از سبد بسیاری از خانواده‌ها خداحافظی می‌کند.

رکوردداران گرانی کدام کالا‌ها هستند؟

بحرانی‌ترین وضعیت در بخش روغن‌های خوراکی و برنج خارجی دیده می‌شود ؛ به طوری که قیمت روغن نباتی جامد با ۳۷۴.۹ درصد افزایش قیمت، رکورددار گرانی است و قیمت هر کیلوگرم آن از حدود ۸۱ هزار تومان در سال گذشته به بیش از ۳۸۴ هزار تومان رسیده است که رشدی تقریباً ۵ برابر داشته است. 

روغن مایع با ۳۰۸.۱ درصد افزایش، در رده دوم قرار دارد؛ به طوری که قیمت یک بطری ۹۰۰ میلی‌لیتری از ۷۴ هزار تومان به ۳۰۱ هزار تومان جهش کرده است همچنین برنج خارجی درجه یک با ۲۰۸.۸ درصد افزایش، قیمت آن نسبت به سال گذشته سه برابر شده است.

دربخش پروتئین که مستقیماً با سلامت جامعه در ارتباط است، شاهد گرانی‌های کمرشکنی بوده‌ایم؛ به طوری که قیمت مرغ ماشینی با ۱۹۱.۲ درصد رشد، از کیلویی ۹۸ هزار تومان به بیش از ۲۸۶ هزار تومان رسیده است و تخم‌مرغ با ۱۷۰.۵ درصد افزایش، قیمت آن از کیلویی۷۳ هزار تومان به ۱۹۹ هزار تومان جهش یافته است.

اما گوشت گاو یا گوساله با ۱۵۶.۱ درصد افزایش، هر کیلوگرم آن که سال قبل ۶۰۰ هزار تومان بود، اکنون به بیش از یک میلیون و ۵۳۰ هزار تومان رسیده است و گوشت گوسفندی با ۱۱۰ درصد افزایش، قیمت آن دو برابر شده و به بالای یک میلیون و ۵۴۰ هزار تومان رسیده است.

برنج ایرانی درجه یک نیز با ۱۷۳.۵ درصد افزایش، از کیلویی ۱۸۰ هزار تومان به ۴۹۳ هزار تومان رسیده است و شیر پاستوریزه نیز ۱۳۱.۷ درصد گران ترشده است همچنین پنیر و ماست نیز به ترتیب حدود ۱۲۹ و ۱۲۱ درصد افزایش قیمت داشته‌اند.

اگر میانگین نرخ تورم سالانه را براساس داده‌های جدول و وضعیت آن نسبت به سال ۱۴۰۴ درنظربگیریم گروه روغن‌ها بین ۳۰۰ تا ۳۷۵ درصد یا بیش از ۴ برابر رشد قیمت داشته است و برنج و حبوبات بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ درصد یا همان ۲ تا ۳ برابر شده است و درگروه گوشت و مرغ نیز ۱۱۰ تا ۱۹۱ درصد یا ازلحاظ قیمتی ۲ تا ۲.۸ برابر شده و لبنیات نیز ۷۰ تا ۱۳۰ درصد یا حدود ۲ برابر شده است.

داده‌های مرکز آمار ایران نشان می‌دهد که قدرت خرید خانوار‌ها در بخش خوراکی‌ها به شدت کاهش یافته است و نکته قابل تامل این است که حتی اقلامی مانند سس مایونز (۱۹۰٪) و رب گوجه‌فرنگی (۷۱٪) نیز از این موج گرانی در امان نمانده‌اند. 

کمترین میزان گرانی در این لیست متعلق به کره پاستوریزه (۴۷.۹٪) است که آن هم در مقایسه با استاندارد‌های جهانی تورم، عدد بسیار بالایی دارد البته که این آمار تأییدی بر فشار سنگین اقتصادی بر طبقه متوسط و ضعیف جامعه در آغاز سال ۱۴۰۵ دارد.

 در همین راستا، مجلس شورای اسلامی امروز در جلسه‌ای وبیناری به صورت ویژه به موضوع گرانی‌های اخیر ورود کرده است. نمایندگان در این نشست با بررسی ابعاد فشار سنگین اقتصادی بر طبقه متوسط و ضعیف، خواستار پاسخگویی متولیان و تشدید نظارت‌ها برای مهار این وضعیت شده‌اند.

با توجه به ورود مجلس به این مساله گرانی ها، انتظار می‌رود نهادهای نظارتی و تعزیراتی نظارت دقیق‌تری بر زنجیره تأمین و توزیع داشته باشند تا از خودسری‌های قیمتی در بازار جلوگیری شود چرا که این آمار تأییدی بر فشار فرسایشی بر معیشت جامعه در آغاز سال ۱۴۰۵ است که لزوم مداخله فوری دولت و دستگاه‌های حاکمیتی را بیش از پیش نمایان می‌کند.