لوکا بوناچیچ در راه رسیدن به رکورد پروین و صالح نیا

بیست و هفتمین جام حذفی ایران، در حالی روز جمعه برای نخستین بار بالای سر یکی از تیم‌های مس یا تراکتورسازی قرار می‌گیرد که این دو تیم، دوازدهمین تیم قهرمان این رقابت‌ها را معرفی خواهند کرد. لوکا بوناچیچ که هدایت مس کرمان را بر عهده دارد، در صورتی که بتواند ‌قهرمانی را به مسی‌ها برساند، از حیث تعداد قهرمانی در این رقابت‌ها با علی پروین برابری خواهد کرد.

جمعه سوم دی‌ ماه سال ۱۳۵۵؛ ورزشگاه امجدیه (شیرودی) میزبان فینال نخستین دوره مسابقات جام حذفی بود؛ جایی که ملوان بندرانزلی و تراکتورسازی تبریز برابر هم به میدان رفتند و ملوان با هدایت بهمن صالح‌نیا با پیروزی چهار بر یک مقابل حریف تبریزی، نخستین جام این رقابت‌ها را بالای سر برد.

بنا بر این گزارش، محمد صالحی، داور‌ مسابقه‌ای بود که پیش چشم ‌‌حدود ۱۵ هزار بیننده برگزار شد و عزیز اسپندار (۷۹ و ۹۰) و علی نیاکانی (۸۲ و ۸۷) برای ملوان بندرانزلی گل زدند و عبدالله محسنی‌زاده (۸۹) زننده تنها گل تراکتورسازی تبریز بود.

این جام ۳۷ ساله، پس از قهرمانی استقلال در سال ۵۶‌ تا سال ۶۵ ‌کشوری برگزار نشد و تنها ‌استانی پیگیری شد. از سال ۱۳۶۵ بار دیگر این جام با قهرمانی ملوان شروع شد و پنج دوره پیاپی انجام شد، ولی در سال ۷۱ دوباره‌ برگزار نشد.

از سال ۷۲ که سایپا با پیروزی برابر جنوب اهواز به عنوان قهرمانی دست یافت، این جام چهار دوره پیاپی ‌دیگر انجام گرفت، ولی در فصل ۷۵ـ ۷۶ بار دیگر این جام لغو شد. با قهرمانی پرسپولیس در فصل ۷۷ـ ۷۸ با پیروزی مقابل استقلال، جام حذفی دوباره پیگیری شد؛ مسابقاتی که تا امروز بدون وقفه صورت گرفته و امسال بیست و هفتمین جام قهرمانی آن به یکی از دو تیم مس کرمان و تراکتورسازی تبریز خواهد رسید.

پرافتخار‌ترین تیم‌های جام حذفی

دو تیم استقلال و پرسپولیس در فتح جام حذفی، رقابت بسیار نزدیکی با همدیگر دارند که استقلال با قهرمانی در سال فصل ۹۰ـ ۹۱ بالا‌تر از رقیب سرخپوش تهرانی قرار گرفت. آبی‌پوشان پایتخت با شش ‌قهرمانی و سه نایب قهرمانی بهترین تیم در جام حذفی بوده و پرسپولیس با پنج قهرمانی و دو نایب قهرمانی در جایگاه دوم ایستاده است.

اما سپاهان اصفهان ‌رکورد جالبی در این مسابقات دارد، زیرا هر چهار بار که به فینال راه یافته، قهرمان شده است، با بالا بردن جام در فصل گذشته، به رده سوم بهترین تیم این رقابت‌ها صعود کرد و ملوان را به رده چهارم فرستاد.

البته استقلال تهران با حضور در ۹ فینال، رکورد جالبی ‌از خود بر جای گذاشته و پس از آن تیم‌های پرسپولیس و ملوان ‌با حضور در هفت فینال مشترکا رتبه دوم را از آن خود کرده‌اند. در این بین، ملوان طی سال‌های ۶۵ تا ۷۰، توانست شش بار به فینال برسد.

در این میان، تیم تراکتورسازی که دو بار به فینال این رقابت‌ها راه یافته، ناکام‌ترین تیم در فتح این جام لقب گرفته است. تیم‌های داماش گیلان، ابومسلم مشهد، هما تهران، راه‌آهن تهران، گسترش فولاد تبریز، شاهین بوشهر، جنوب اهواز و خیبر خرم‌آباد هم تیم‌هایی هستند که تنها یک بار به دیدار پایانی این رقابت‌ها راه یافته؛ اما قهرمان نشدند.

در این شرایط، اگر تراکتورسازی تبریز بتواند در فینال روز جمعه پیروز شود، با یک قهرمانی و دو نایب قهرمانی، رده ششم را مشترک‌ با تیم‌های فجرسپاسی و بهمن به دست می‌آورند، ولی مس در صورت پیروزی برابر حریف تبریزی، رده دهم را‌ مشترک با تیم‌های سایپا و شاهین اهواز به دست خواهد آورد.

جدول رده‌بندی بر‌ترین تیم‌های جام حذفی (تنها آنهایی که قهرمان شدند)، به شرح زیر است:
۱ـ استقلال با ۶ قهرمانی و ۳ نایب قهرمانی
۲ـ پرسپولیس با ۵ قهرمانی و ۲ نایب قهرمانی
۳ـ سپاهان اصفهان با ۴ قهرمانی
۴ـ ملوان بندرانزلی با ۳ قهرمانی و ۴ نایب قهرمانی
۵ـ ذوب‌آهن اصفهان با ۲ قهرمانی و یک نایب قهرمانی
۶ـ فجرسپاسی شیراز و بهمن تهران با یک قهرمانی و ۲ نایب قهرمانی
۸ـ صباباتری تهران و برق شیراز با یک قهرمانی و یک نایب قهرمانی
۱۰ـ سایپا البرز و شاهین اهواز با یک قهرمانی
۱۱ـ تراکتورسازی تبریز با ۲ نایب قهرمانی

بر‌ترین مربی و بازیکن

علی پروین و بهمن صالح‌نیا با ‌سه‌ قهرمانی به ترتیب با تیم‌های پرسپولیس و ملوان‌ در این زمینه رکوردار هستند. صالح‌نیا در سال‌های ۵۵، ۶۵ و ۶۹ ملوان را قهرمانی جام حذفی کرد و علی پروین در سال‌های ۶۵، ۷۰ و ۷۷ موفق به فتح این جام شد و به مربی انزلی‌چی رسید.

لوکا بوناچیج هم که با سپاهان دو بار جام قهرمانی را به دست آورده، اگر در بازی روز جمعه بتواند به همراه مس کرمان برابر تراکتورسازی پیروز شود، به جمع صالح‌نیا و پروین می‌رسد. البته علی دایی با دو قهرمانی پیاپی در پرسپولیس در سال‌های ۸۸ و ۸۹ رکورد جالبی را به نام خود ثبت کرد.

اما در بخش بازیکنان جلال اکبری با فتح پنج جام حذفی رکورددار است. این بازیکن در سال‌های ۸۲، ۸۴ و ۸۵ به همراه سپاهان اصفهان و در سال‌های ۸۸ و ۸۹ به همراه تیم پرسپولیس فاتح جام حذفی شده ‌که در سال ۸۹ حتی یک دقیقه هم برای پرسپولیس بازی نکرد. محرم نویدکیا نیز به همراه تیم سپاهان و محمد نوازی بازیکن پیشین تیم‌های استقلال و صبا، با چهار ‌‌قهرمانی در رده‌ بعدی ایستاده‌اند.