باز هم یکی به میخ، یکی به نعل

رئيس آژانس بين المللی انرژی اتمی، به ‏رغم همکاری‏های بی‏شایبه ایران با این نهاد بین‏المللی پیرامون بازرسی‎های در چهارچوب برنامه و همچنین بازرسی‏های سرزده و همچنین سایر مباحث مطروحه درباره فعالیت‏های صلح‏آمیز هسته‏ای ایران، در آخرین گزارش خود که امروز منتشر شد، بار دیگر مواضعی دو پهلو را در پیش گرفت.

به گزارش خبرنگار «تابناک»، در این گزارش که محتوای آن بی‏ شباهت به گزارش‏های پیشین نیست، محمد البرادعی دوباره به گونه‏ای به موضع‏گیری پرداخت که حکم یکی به میخ و یکی به نعل را دارد و در راستای همین سیاست آژانس بين المللی انرژی اتمی، ایران را به برخورد غیرشفاف متهم کرد.

محمد البرادعي در گزارش اخير خود آورده است كه آژانس قادر بوده است به راستي آزمايي عدم انحراف مواد هسته‌ای اعلام شده در ايران ادامه دهد. وي در عين حال از كشورهاي عضو شوراي حكام خواسته است كه موافقت كنند تا آژانس رونوشت‌هايي از اسناد مطالعات ادعايي را در اختيار ايران گذارد.

محمد البرادعي، مديركل آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در گزارش خود كه روز پنجشنبه به طور غيررسمي ميان ‌٣٥ عضو شوراي حكام به گردش درآمد، آورده است كه آژانس قادر بوده به راستي آزمايي عدم انحراف مواد هسته‌ای اعلام شده در ايران ادامه دهد.

آژانس ارزيابي از نتايج فهرست فيزيكي راستي آزمايي انجام شده در كارخانه غني‌سازي سوخت در ‌٢٤ تا ‌٢٦ نوامبر ‌٢٠٠٨ را نهايي كرده و نتيجه گرفته است كه اين فهرست همان گونه كه ايران اعلام كرده، با نتايج راستي آزمايي انجام گرفته مطابقت دارد.

البرادعي افزود: آژانس همچنين در تاريخ هفدهم نوامبر ‌٢٠٠٨ اين موضوع را راستي آزمايي كرده است كه ‌٩٩٥٦ كيلوگرم هگزافلورايد اورانيوم از فوريه ‌٢٠٠٧ تاكنون به آبشارها تزريق و ‌٨٣٩ كيلوگرم اورانيوم كم غني شده توليد شده است. اين نتيجه همچنين نشان مي‌دهد كه سطح غني‌سازي اين محصول هگزافلورايد اورانيوم كم غني شده كه مورد راستي آزمايي آژانس قرار گرفته، برابر با ‌٤٩/٣ درصد در اورانيوم ‌٢٣٥ است.

همچنين در گزارش البرادعي آمده است كه مواد هسته‌ای در تأسيسات غني‌سازي سوخت از جمله تزريق و توليد و نيز نصب آبشارها هم چنان تحت نظارت و محدوديت‌هاي آژانس است.

بنابراين بين ‌٢٩ اكتبر ‌٢٠٠٨ و ‌١٥ ژانويه ‌٢٠٠٩ ايران به طور كلي نزديك به ‌٥٠ كيلوگرم هگزا فلورايد اورانيوم را به آبشار ‌٢٠ سانتريفيوژي IR1 ، يك آبشار ده دستگاهي IR2 و تك سانتريفيوژهاي IR1، IR2 و IR3 تزريق كرده است. مواد هسته‌ای در كارخانه پيلوت غني‌سازي سوخت و نيز در حوزه آبشارها همچنان تحت نظارت و محدوديت‌هاي آژانس است.

البرادعي در اين گزارش همچنين آورده است: از مارس ‌٢٠٠٧ تاكنون بازرسي‌هاي اعلام نشده‌اي در كارخانه غني‌سازي سوخت انجام گرفته است. آژانس به نظارت بر استفاده و ساخت سلول‌هاي داغ در رآكتور تحقيقاتي تهران ادامه داده و هيچ گونه نشانه‌اي از انجام فعاليت‌هاي بازفرآوري در آن تأسيسات دیده نشده است.

اين گزارش مي‌افزايد: آژانس با استفاده از تصاوير ماهواره ای به نظارت بر وضعيت كارخانه توليد آب سنگين كه به نظر مي‌رسد در وضعيتي فعال به سر مي‌برد، نظارت داشته است. از نهم فوريه ‌٢٠٠٩ نزديك به ‌٤٢ تن اورانيوم به شكل هگزا فلورايد در تأسيسات فرآوري اورانيوم (UCF) توليد شده است. اين امر ميزان كلي اورانيوم توليد شده در اين تأسيسات از مارس ‌٢٠٠٤ تاكنون به ‌٣٥٧ تن مي رساند كه همگي تحت نظارت و محدوديت‌هاي آژانس قرار دارد.

همچنين درباره نيروگاه بوشهر در اين گزارش آمده  كه ايران به آژانس اطلاع داده است وارد كردن سوخت به اين رآكتور براي چهار ماهه دوم سال ‌٢٠٠٩ ميلادي برنامه ريزي شده است.

در اين گزارش آمده است كه از زمان ارايه گزارش پيشين البرادعي تا گزارش جديد ايران هگزافلورايد اورانيوم را به واحد ‌٣٠٠٠ دستگاهي IR-1 (واحد A24)، و شش آبشار واحد A26 در كارخانه غني‌سازي سوخت تزريق كرده است. همچنين بنا بر اين گزارش، ‌٩ آبشار ديگر در A26 نصب شده است و تحت خلأ قرار دارد. نصب سه آبشار باقي‌مانده در اين واحد ادامه دارد. فعاليت نصب در واحدهاي A25، A27 وA28 از جمله نصب لوله‌ها و كابل‌ها ادامه دارد.

البرادعي همچنين آورده است: ايران متن اصلاح شده بخش كلي ترتيبات فرعي، كد ‌١/٣ را كه به اريه‌ سريع اطلاعات طرح مربوط مي‌شود را به اجرا درنياورده و به خودداري از دادن اجازه به آژانس براي انجام راستي آزمايي اطلاعات طرح در IR-40 ادامه داده است.

وي افزود: برخلاف درخواست شوراي حكام و شوراي امنيت ايران پروتكل الحاقي را كه پيش نيازي براي ارايه تضمين معتبر از سوي آژانس درباره ماهيت مواد و فعاليت‌هاي هسته‌ای اعلام نشده در ايران است، به اجرا درنياورده است. ايران همچنين با درخواست آژانس مبني بر اين كه در كنار ديگر موارد،‌ به عنوان اقدامي شفاف ساز دسترسي به اماكن بيشتر مربوطه به ساخت سانتريفيوژها، تحقيق و توسعه درباره غني‌سازي اورانيوم و فعاليت‌هاي معدني و كندوكاو اورانيوم را همان گونه كه شوراي امنيت نيز درخواست كرده فراهم ساز، موافقت نكرده است.

مديركل آژانس همچنين در گزارش خود نسبت به آنچه «تداوم نقص همكاري ايران در رابطه با مسائل باقي مانده‌اي كه باعث نگراني‌هاي درباره ابعاد احتمالي نظامي در برنامه هسته‌ای ايران شده است» خواند، ابراز تأسف كرده و گفته كه آژانس هيچ گونه پيشرفت اساسي را درباره اين مسائل حاصل نكرده است.

البرادعي بدون اشاره به اين كه آژانس اصل اسناد مطالعات ادعايي را به ايران تحويل نداده مانند گذشته گفته است: همان گونه كه در گزارش‌های پيشين دبيركل آمده، براي اين كه آژانس بتواند چنين پيشرفتي را حاصل كند، ايران بايد اطلاعاتي اساسي را ارايه دهد و دسترسي به اسناد، اماكن و افراد مربوطه در رابطه با همه مسائل باقي مانده را فراهم سازد. به ويژه درباره مطالعات نسبت داده شده، نخستين گام مهم اين است كه ايران مشخص كند تا چه اندازه دامنه اطلاعاتي كه در اسنادي لحاظ شده است كه به ايران نشان داده شده و فرصت داده شده تا بررسي كند، واقعا صحيح است و در كجا از نظر آن، چنين اطلاعاتي ممكن است تحريف شده و يا به اهداف غير هسته‌ای مربوط باشد.

وي افزود: تا هنگامی كه ايران معيارهاي شفاف ساز اشاره شده در بالا و پروتكل الحاقي را آن‌گونه كه شوراي امنيت درخواست كرده است به اجرا درنياورد آژانس در موقعيتي نخواهد بود كه تضميني معتبر را درباره ماهيت مواد و فعاليت‌هاي اعلام نشده در ايران ارايه دهد.

مديركل آژانس هم چنان از ايران خواسته همه معيارهاي مورد نياز براي اعتمادسازي به ماهيت منحصرا صلح آميز برنامه هسته‌ای‌اش را در سريعترين زمان ممكن به اجرا درآورد.

وي در عين حال از كشورهاي عضو كه چنين اسنادي را به آژانس ارايه داده‌اند مي‌خواهد موافقت كنند تا آژانس رونوشت‌هايي از آن را در اختيار ايران قرار دهد.

البرادعي در اين گزارش همچنين گفته است كه برخلاف تصميمات شوراي امنيت ايران فعاليت‌هاي مربوط به غني‌سازي يا فعاليتش درباره پروژه‌هاي مربوط به آب سنگين از جمله ساخت رآكتور تحقيقاتي آب سنگين ، IR- ‌٤٠ و توليد سوخت براي آن رآكتور را تعليق نكرده است.

دیگر ادعاهای گزارش آژانس درباره ایران:

هم اکنون 3936 سانتریفوژ در نطنز مشغول غنی سازی اورانیوم هستند.
علاوه بر این، 1476 سانتریفوژ دیگر در مرحله خلأ یا انجام تست‌های خالی (به اصطلاح خشک) بدون مواد اتمی هستند و 125 سانتریفوژ دیگر نصب شده اما هنوز به کار نیافتاده است.
ایران بازرسان را از انجام بررسی‌ها در رآکتور آب سنگین اراک منع می‌کند.
ایران به روی تأسیسات اراک گنبدی ساخته است که نظارت بر این تأسیسات از طریق ماهواره را غیرممکن می‌کند.
محمد البرادعی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، دو روز پیشتر این موضوع را که ایران به تازگی سانتریفوژهای خود را به تعدادی که احتمالا می‌توانسته افزایش نداده است، به یک «تصمیم سیاسی» نسبت داد.

در همین راستا، آقای البرادعی در گفت‌وگو با خبرنگاران مدعی شد: ایران برای شفاف کردن جنبه‌های نظامی احتمالی برنامه هسته‌ای خود با این آژانس همکاری نمی‌کند.