کرامت؛ کالای‌ گم‌شده‌ سبد‌ دولت

ایران امروز حال و هوای دهه 60 را داشت. روزهایی که جنگ و کوپن، حرف اول اقتصاد را می‌زدند. دهه صف‌های طولانی و قند و شکر یارانه‌ای. این بار اما یک سبد کالایی 40هزار تومانی صدها نفر را راهی فروشگاه‌های زنجیره‌ای کرد تا سهم‌شان را از هدیه دولت بگیرند.

به گزارش مجله مهر، سه‌ماه پیش بود که روحانی لا به لای گزارش عملکرد 100 روزه دولت از منشور حقوق شهروندی صحبت به میان آورد که قرار بود مطابق نظر مردم کامل شود. منشوری که در پیش نویس آن 5بار از «کرامت انسانی» صحبت شده و وعده داده شده بود که «ﺷﻬﺮوﻧﺪان از ﺗﺄﻣﯿﻦ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﻘﯽ ﻫﻤﮕﺎﻧﯽ ﺑﻬﺮهﻣﻨﺪ ﺷﻮﻧﺪ و ﺗﺎﻣﯿﻦ ﻧﯿﺎزﻫﺎي اﺳﺎﺳﯽ مردم در ﻋﯿﻦ ﺣﻔﻆ ﻋﺰت و ﮐﺮاﻣﺖ صورت گیرد.»

همان شب رئیس جمهور از توزیع سبد کالایی خبر داد که تا پایان سال در دو نوبت به مردم اهدا می شود. سبدی که البته با حاشیه های زیادی همراه بود. از 13میلیون کارگری که دو روز مانده به توزیع سبد، از فهرست خط خوردند تا صف های طولانی که در تمام کشور، پشت در فروشگاه های زنجیره ای تشکیل شد.

کلید واژه فراموش شد

«کرامت انسانی» در حالی کلید واژه منشور حقوقی دولت تدبیر و امید بود که پیش از انتخابات، روحانی بارها از بازگرداندن کرامت مردم صحبت کرده بود. در روز تنفیذ هم رئیس دولت با اشاره به این که با حمایت مردمی پا به میدان مسئولیت گذاشته است، مردم ایران را اینطور توصیف کرده بود: «مردمی که خواستار بهبود معیشت و منزلت خویش است، مردمی که می‌خواهند از فقر، فساد و تبعیض به دور باشند، مردمی که می‌خواهند در فضای آزاد معنوی و عقلانی رشد کنند و به آینده مطمئن باشند. دولت تدبیر و امید برای تحقق اهداف عالیه كشور و افزایش شوكت ایران و كرامت ایرانیان، به همفكری، همراهی و هم‌اندیشی همه مسئولین و مردم نیازمند است. امید دارم كه با مروت و مدارا، همدلی و همکاری، دفاع از منافع ملی و پاسخگویی به خواسته‌های به‌حق مردم ایران، بتوانیم آینده‌ای بهتر را رقم زنیم.»
با این حال، منتقدان این طرح معتقد بودند این کلید واژه در اولین طرح اقتصادی و حمایتی دولت در نظر گرفته نشده است. حمید رسایی، نماینده تهران در انتقاد تندی در جلسه بررسی بودجه سال 93 در مجلس گفت: «زمانی که به مردم یارانه نقدی داده می‌شد برخی ها اسم آن را گداپروری گذاشتند، اما چرا اکنون دادن سبد کالا به مردم گداپروری محسوب نمی‌شود؟»
حبیب آقاجری نماینده بندر ماهشهر هم گفته بود: «نباید به گونه ای عمل شود که شأن و منزلت افراد خدشه دار شود و در تبلیغات نباید به گونه ای وانمود شود که مردم محتاج هستند و شأن و کرامت آنها نادیده گرفته شود. با توجه به اینکه در آستانه سال جدید قرار داریم باید به گونه ای به مردم کمک شود که تأثیر لازم را از نظر اقتصادی بر معیشت افراد نیازمند داشته باشد.»
سبدی که به همه نرسید

سبد کالای دولت در حالی توزیع شد که پیش از این قرار بود 15میلیون نفر در فهرست دریافت این سبد قرار گیرند. کارگران، دانشجویان متاهل، طلاب، خبرنگاران، بازنشسته ها و کارمندان رسمی، قراردادی و پیمانی قرار بود جزو دریافت کنندگان این سبد باشند اما دو روز مانده به توزیع این سبد، با تعیین خط حقوقی 500 هزارتومانی برای دریافت آن، عملا 3.5 میلیون نفر در فهرست باقی ماندند. سه و نیم میلیون نفری که حداقل 8 میلیون کارگر بیمه شده و 5 میلیون کارگر فاقد شناسه در میان آنها وجود داشتند. این توزیع ناعادلانه باعث شد امروز تعدادی از کارگران در شهرهای مختلف تحصن کرده و دبیرکل کانون عالی انجمن های صنفی کارگران سراسر کشور با انتشار نامه ای بگوید: تنها کارگرانی سبد کالا دریافت می‌کنند که خلاف قانون حقوق دریافت می‌کنند.